NGUYÊN TRUNG
Ban điều hành Ðường sách TP Hồ Chí Minh vừa tổng kết hai năm hoạt động, với kết quả đáng mừng là không chỉ tăng về doanh thu, lượt người đến mà đường sách còn trở thành địa chỉ văn hóa được nhiều du khách trong nước và ngoài nước yêu thích. Ðường sách đã trở thành mô hình của một số địa phương như Hà Nội, Ðà Nẵng, Cần Thơ,…

Theo thống kê, doanh thu của các doanh nghiệp kinh doanh tại Ðường sách TP Hồ Chí Minh đạt gần 70 tỷ đồng; mật độ hoạt động liên quan đến sách khá dày đặc với hàng trăm sự kiện ra mắt, giới thiệu sách mới, giao lưu tác giả – tác phẩm, hoạt động chuyên đề gắn với ngày kỷ niệm lớn trong năm, các cuộc trưng bày, triển lãm phong phú theo chủ đề,… Trong đó, riêng năm 2017, doanh thu đạt gần 50 tỷ đồng với 2,4 triệu lượt khách. Ðây thật sự là những con số ấn tượng của một lĩnh vực lâu nay thường gặp nhiều khó khăn. Từ thành công này, UBND thành phố cơ bản thống nhất kế hoạch “phủ sóng” đường sách trên địa bàn; từ nay đến năm 2025 mỗi quận, huyện sẽ có ít nhất một đường sách; trước mắt sẽ phát triển theo cụm. Dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất 2018 dự kiến mở Ðường sách Nguyễn Ðổng Chi (phường Tân Phú, quận 7). Hiện thành phố đã giao UBND quận triển khai thực hiện đề án theo phương thức xã hội hóa; kinh phí đầu tư gần 14 tỷ đồng. Việc phát triển, lan tỏa đường sách, xây dựng đồng bộ môi trường văn hóa nhằm đưa TP Hồ Chí Minh trở thành “đô thị học tập” là một mục tiêu của thành phố trong lộ trình từ nay đến năm 2025.

Bức tranh tươi sáng của Ðường sách TP Hồ Chí Minh khiến không ít người chạnh buồn khi nhìn lại khung cảnh vắng vẻ đìu hiu của Phố sách Hà Nội. Mới khai trương và đi vào hoạt động từ tháng 5-2017, nhưng đến nay, các hoạt động tại phố sách ngày càng thưa thớt. Vừa qua, nhiều đơn vị kinh doanh sách tại đây đã gửi kiến nghị đến Ban quản lý Phố sách Hà Nội. Theo đó, trong khoảng ba tháng đầu, do có sự hỗ trợ truyền thông của thành phố cho nên việc kinh doanh của các gian hàng tại phố sách tạm ổn; về sau, lượng khách rất ít, phần lớn là học sinh, sinh viên đến chụp ảnh; các sự kiện thưa dần. Các đơn vị xuất bản đề nghị thành phố hỗ trợ một số chi phí, bảo đảm mức thu phí mặt bằng phù hợp; hỗ trợ hệ thống âm thanh và sân khấu tại quảng trường trung tâm cho hoạt động truyền thông và tổ chức sự kiện…

Có thể thấy, nhiều lý do để Phố sách Hà Nội nhanh chóng trở nên ảm đạm. Ðó là địa điểm khá gần phố sách Ðinh Lễ, trong khi lại bất tiện hơn về vị trí cho nên không dễ cạnh tranh. Diện tích phố sách nhỏ, cơ sở hạ tầng kém, không có nhiều hoạt động phong phú liên quan tới sách để thu hút bạn đọc. Công tác tổ chức, quản lý kém hiệu quả khi còn nặng về hành chính, máy móc; thiếu tính chuyên môn, sự hỗ trợ phù hợp… Một trong những vấn đề quan trọng hiện nay là phố sách chưa thật sự có một đơn vị hay một ban quản lý điều hành am hiểu về sách và hoạt động xuất bản, có khả năng kết nối các đơn vị. Vừa qua, đại diện Công ty Alpha Books đã gửi văn bản đến Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội đề xuất phương án quản lý bằng việc thành lập Công ty Phố Sách Hà Nội theo mô hình doanh nghiệp xã hội phi lợi nhuận, nhằm phối hợp tổ chức các hoạt động phát triển văn hóa đọc. Nhìn sang mô hình Ðường sách TP Hồ Chí Minh, thấy chủ trương chung là hướng đến xã hội hóa khi các nhà làm sách tự nguyện đóng góp kinh phí; thành lập một đơn vị hoạt động theo mô hình dịch vụ công ích phi lợi nhuận, chịu trách nhiệm quản lý hoạt động chung. Thành phố không thu tiền từ các đường sách, từ cho thuê mặt bằng; hỗ trợ về mặt chính sách thông qua khuyến khích văn hóa đọc, nhất là thường xuyên tổ chức các sự kiện về sách… Ðó là lý do để Ðường sách TP Hồ Chí Minh thường xuyên diễn ra những sự kiện văn hóa – nghệ thuật; thậm chí, nhiều doanh nghiệp tổ chức ra mắt sản phẩm hoặc các chương trình hoạt động xã hội…

Ngành thông tin và truyền thông và TP Hà Nội đang có những cố gắng phối hợp nhằm “giải cứu” phố sách, trong khi mô hình đường sách sẽ được nhân rộng tại TP Hồ Chí Minh và nhiều địa phương trong cả nước. Thực tế đặt ra vấn đề là cần có hướng đi đúng để mang lại hiệu quả của đường sách, bởi nhu cầu, hưởng thụ văn hóa của mỗi địa phương không giống nhau. Vì vậy, rất cần sự vận dụng, học tập có đổi mới, sáng tạo của cả những người làm sách và nhà quản lý, điều hành để có thêm nhiều không gian văn hóa đọc – điểm đến du lịch hấp dẫn cho cộng đồng.
Nguon: Nhandan.com.vn

Lê Thị Hồng Nhung đăng bài