PHONG LAN

Bìa sách “Hoa cúc áo” bị nhà văn Trần Đức Tiến phát hiện vi phạm tác quyền.

Làng văn lại “nóng” lên với câu chuyện bị vi phạm bản quyền của nhà văn Trần Đức Tiến. Vào sáng 16-9, nhà văn đưa truyện ngắn “Hoa cúc áo” của mình lên trang facebook thì chỉ ít giờ sau đó, ông phát hiện truyện này đã được in thành sách ở Nhà Xuất bản (NXB) Giáo dục Việt Nam mà ông không hề biết.

Phát hiện ở lần tái bản thứ… tám!

Đáng buồn khi tác phẩm “Hoa cúc áo” được in khổ lớn (19×27 cm), minh họa rất bắt mắt, tái bản đến lần thứ… tám và bán với giá 9.500 đồng, nhưng tên tác giả lại là Thu Hương (!?).

Nhà văn nhớ lại, truyện ngắn “Hoa cúc áo” từng được in ở một số sách báo, trong đó có sách của NXB Kim Đồng, vì thế ông đã đưa những thắc mắc của mình lên trang cá nhân: Tại sao NXB Giáo dục Việt Nam sử dụng tác phẩm để in sách, thậm chí tái bản nhiều lần trong suốt tám năm mà không hề thông báo với tác giả? Thu Hương là ai, tại sao lại đứng tên tác giả truyện ngắn này?

Ngay buổi chiều hôm đó, một đại diện của Công ty cổ phần Mỹ thuật và Truyền thông (CTCPMT&TT) trực thuộc NXB Giáo dục Việt Nam đã gọi điện cho nhà văn để trao đổi. Phía CTCPMT&TT cho biết: Năm 2005, tác giả Trần Đức Tiến gửi một chùm truyện tham dự cuộc thi “Sáng tác cho lứa tuổi mầm non” của NXB Giáo dục Việt Nam (và được giải Nhất), trong đó có “Hoa cúc áo”, CTCPMT&TT đã sử dụng bản thảo “Hoa cúc áo” từ cuộc thi này để in cuốn sách nói trên. Ngoài bìa cuốn sách chỉ in tên sách, tên NXB, nhưng bên trong (bìa phụ – bìa lót) có in trên đầu trang là “Thu Hương sưu tầm và biên soạn”, phía dưới in: “Dựa theo truyện cùng tên của Đức Tiến” và “Tranh: Nguyễn Kim Duẩn”. Người đại diện CTCPMT&TT muốn được làm việc trực tiếp với nhà văn để thỏa thuận giải quyết vụ việc và muốn ông lập tức gỡ bài liên quan cuốn sách này trên trang facebook Trần Đức Tiến.

Về phía nhà văn Trần Đức Tiến, ông không đồng ý với những lời lý giải và đề nghị từ CTCPMT&TT nên đã quyết định ủy quyền cho Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam (nơi ông đã ký hợp đồng bảo hộ tác quyền) làm việc. Ông khẳng định: “Tôi cho rằng CTCPMT&TT không có bất cứ lý do gì để biện minh cho sự vô trách nhiệm, vô cảm của họ khi im lặng một cách thản nhiên “luộc” tác giả đến lần thứ tám!”.

“Chữa cháy” bằng cách im lặng?

Sau khi nhà văn Trần Đức Tiến ủy quyền cho Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam làm việc, ông nhận được thông tin từ trung tâm: CTCPMT&TT đã gửi email và công văn với nội dung: xin lỗi tác giả Trần Đức Tiến và xin được hoàn trả số tiền nhuận bút theo quy định.

Tuy nhiên, trung tâm cũng như chính nhà văn đều không chấp nhận cách giải quyết này, bởi lẽ đó chỉ là cách “chữa cháy” chứ không xử lý vấn đề một cách hợp pháp. Nếu chỉ xin lỗi tác giả bằng email và công văn mà không công bố trên phương tiện truyền thông đại chúng thì độc giả vẫn sẽ hiểu lầm Thu Hương mới là tác giả của truyện ngắn “Hoa cúc áo” khi số lượng phát hành cuốn sách trong suốt tám lần tái bản là quá lớn. Bên cạnh đó, người biên soạn, biên tập sách lại không hề phải chịu bất cứ trách nhiệm gì trước tác giả và pháp luật về việc này?

Nhà văn Đỗ Hàn, Phó Giám đốc Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam là người trực tiếp đảm nhận giải quyết vụ vi phạm bản quyền của CTCPMT&TT với nhà văn Trần Đức Tiến. Ông cho biết, sau khi nhận được công văn từ công ty, phía trung tâm đã có công văn trả lời, trong đó yêu cầu rất cụ thể các nội dung: CTCPMT&TT phải công khai xin lỗi nhà văn Trần Đức Tiến trên phương tiện truyền thông đại chúng; thanh toán toàn bộ số tiền nhuận bút tính từ lần xuất bản đầu tiên đến lần tái bản thứ tám và tính lãi suất theo đúng quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; tìm ra Thu Hương là ai và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc sử dụng trái phép tác phẩm của nhà văn, nếu Thu Hương là một người “không có thật” thì công ty phải chịu hoàn toàn trách nhiệm.

Tuy nhiên, đến thời điểm này Trung tâm Quyền tác giả văn học Việt Nam vẫn chưa nhận được bất kỳ hồi đáp nào từ CTCPMT&TT… Câu hỏi đặt ra là câu chuyện vi phạm bản quyền văn học mà “nạn nhân” là nhà văn Trần Đức Tiến có tiếp tục bị rơi vào sự im lặng như… tám năm qua?

Nguồn: Báo Thời Nay

Lê Thị Hồng Nhung đăng bài