Tôn Vinh Văn Hoá Đọc

Text size
  • C? ch? l?n
  • C? ch? m?c ??nh
  • C? ch? nh?
Trang chủ >>> Tin tức-Sự kiện >>> Vấn đề - Bình luận >>> KHOA HỌC & NGHỆ THUẬT THƠ CA, KHÁC BIỆT & TƯƠNG ĐỒNG

KHOA HỌC & NGHỆ THUẬT THƠ CA, KHÁC BIỆT & TƯƠNG ĐỒNG

In

HỒ SĨ VỊNH-Mọi tác phẩm khoa học và nghệ thuật đều là con đẻ của thời đại, đều bắt nguồn từ cảm hứng của lịch sử dân tộc, nơi mà nhà khoa học và nghệ sĩ sống và sáng tạo. Giữa khoa học và nghệ thuật có những đặc điểm khác biệt, nhưng cũng còn có không ít tố chất tương đồng, mà bài viết này sẽ được chứng minh dưới đây.

Ảnh minh họa: Nguồn Internet

]

Đổng Trọng Thư (đời Hán), khi bàn về thơ có câu để đời: "Thi vô đạt hổ" tức là thơ ca là khó giải thích thấu lý được. Vì thơ là gợi ý, nói bóng, đa nghĩa, đa tầng, mơ hồ. Nhà phê bình Tiết Tuyết nói: Chỉ có mấy bài Âm phủ, Đạo đức của Đỗ Phủ mà mỗi người giải thích một cách. Binh gia đọc thì thấy việc binh, đạo gia đọc thì thấy việc đạo, người cai trị thì thấy việc hành chính, v.v...

Thơ Việt Nam đương đại cũng có nhiều câu thơ gây ấn tượng, ám ảnh: Những con thuyền tựa đêm ngủ yên (Dương Kiều Minh); Dẫm chân lên bậc thềm mười bảy (Nguyễn Quyến); Sông Mã lồng lên như sức ngựa/ Vít sào đẩy núi lại sau lưng (Trần Trương). Hữu Thỉnh nổi tiếng với bài Thơ viết ở biển: Anh xa em/ Trăng cũng lẻ/ Mặt trời cũng lẻ/ Biển vẫn cậy mình dài rộng thế/ Vắng cánh buồm một chút đã cô đơn/ Gió không phải là roi mà vách núi phải mòn/ Em không phải là chiều mà nhuộm anh đến tím/ Sóng chẳng đi đâu nếu không đưa em đến/ Dù sóng đã làm anh/ Nghiêng ngả/ Vì em.

Trong sáng tác thơ, điều kiêng kỵ nhất là nhận thức tách rời tưởng tượng, dễ dẫn đến cái tầm thường, cái lặp lại, cái thừa nhạt nhẽo của ý tưởng và ngôn ngữ. William Buttler Yeats (1865 - 1939) - một nhà thơ được giải Nobel năm 1923, có lần nói rằng "Những gì có thể giải thích được thì không còn thơ ca" (What can explain is not poetry).

Nhiệm vụ tối cao của nhà vật lý là phát hiện những quy luật sơ đẳng nhất, khái quát nhất để từ đó suy diễn lôgích thành hình ảnh của vũ trụ. Phương pháp duy nhất để tri giác những quy luật ấy không chỉ là suy lý, mà còn cần cả trực giác. Còn nghệ thuật, thơ ca là ý thức mình có lý tức là chân lý không thể chứng giải, luận chứng mà chân lý được biết bằng trực giác, khẳng định vững chắc bằng những phương pháp nghệ thuật, chất liệu nghệ thuật.

Ngày nay, máy tính, Internet, vô tuyến truyền hình đã làm chúng ta kinh ngạc, đó không phải là cuộc đua đầu tiên của con người. Thế kỷ chúng ta đồng hành với loài người vẫn còn có Nàng Thơ, sự đọc, cái đẹp và trí thức hiện đại. Thổi phồng quá đáng vai trò của suy lý trong khoa học; hạ thấp tầm quan trọng của trực giác, gây ra sự suy yếu của năng lực phát triển trong sáng tạo và thẩm định nghệ thuật là điều không nên./.

Hoàng Cầu, tháng 12/2016
H.S.V.
Nguồn: Tạp chí Thơ

 

 

 


[1] Xem Phan Đình Diệu, Cảm thụ và suy tư trong nghiên cứu khoa học trong tuyển tập Văn hóa và con người, Nxb Văn hóa, 1993.

[2] Sách đã dẫn, tr. 67.

[3] Bài thơ Tương tiến tửu trong nguyên văn: Quân bất kiến/ Hoàng Hà chi thủy thượng lai/ Bôn lưu đáo hải bất phục hồi!. Ngô Linh Ngọc dịch.

Ý kiến bạn đọc (0)


Ẩn/hiện ý kiến

Thu nhỏ của sổ | Phóng to cửa sổ
security image
Nhập mã bảo vệ vào ô dưới đây:

busy
 

Các tin mới nhất

Nhiều người đọc

Sách mới xuất bản

Thống kê

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2678
mod_vvisit_counterHôm qua3765
mod_vvisit_counterTất cả4507396

20 226
,
Hôm nay:23 - 3 - 2017
Hiện có 356 khách 1 thành viên online

Đăng ký tin thư

Tên:
Email: