Ban Nhà văn Trẻ - Hội Nhà văn VN Tọa đàm về văn trẻ và tình hình LLPBVHNT hiện nay

Trong khuôn khổ Lớp tập huấn về công tác LLPBVHNT phía Nam, vào lúc 20 giờ, ngày 20-7-2012, tại Hội trường Khách sạn Đồng Nai, nhà văn Võ Thị Xuân Hà - Ủy viên BCH Hội Nhà văn Việt Nam, Trưởng Ban Nhà văn Trẻ, Tổng biên tập Tạp chí Nhà văn, cùng các ủy viên Ban Nhà văn Trẻ - Hội NVVN, đã có buổi tọa đàm với những người viết trẻ là nhà văn, nhà thơ, nhà báo, người nghiên cứu LLPBVHNT trong không khí ấm áp, chân tình.

(Cảnh tọa đàm văn trẻ. Ảnh: THMP)

Về phía Chủ tọa buổi tọa đàm có PGS,TS. Nguyễn Hồng Vinh - Chủ tịch Hội đồng LLPBVHNT Trung ương; PGS,TS. Đào Duy Quát - Phó Chủ tịch Hội đồng LLPBVHNT Trung ương. Khách mời có ông Đàm Chu Văn - CVCC Ban Tuyên giáo tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Hội VHNT, Tổng biên tập tạp chí Văn nghệ Đồng Nai; nhà thơ Phan Hoàng - Trưởng Ban Nhà văn Trẻ TP.HCM; nhà văn Nguyễn Danh Lam - Ủy viên Ban Nhà văn Trẻ Hội Nhà văn VN và 50 thành viên tham dự.

PGS,TS. Đào Duy Quát mở đầu phát biểu xây dựng và phát triển nền văn hóa văn nghệ đậm đà bản sắc dân tộc. PGS,TS. Đào Duy Quát nêu mục đích buổi gặp gỡ nhằm đánh giá lại nền văn học nghệ thuật hôm nay; văn hóa đang đứng trước sự suy thoái; tác phẩm văn học chưa điển hình cao. Ông nêu vấn đề làm cách gì để khơi gợi các cây bút trẻ tạo nên tác phẩm có chất lượng và giá trị; về tình hình đội ngũ; về việc giáo dục chân - thiện - mỹ qua tác phẩm; xây dựng trên tinh thần cởi mở, tích cực.

(Nhà văn Võ Thị Xuân Hà phát biểu. Ảnh: Lê Minh Đạt)

Tiếp đó, nhà văn Võ Thị Xuân Hà đã điểm qua sơ lược về tình hình văn trẻ hiện nay, đội ngũ, thành tựu bước đầu: điểm qua những gương mặt trẻ có tác phẩm được dư luận đánh giá tốt, chất lượng cả văn xuôi và thơ; nhiều cây bút trẻ đã được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam. Nhiệm vụ đã và đang tiến hành: tập hợp lực lượng viết trẻ; kích thích sáng tạo chuyên nghiệp; phát hiện và bồi dưỡng tài năng nhằm trẻ hóa đội ngũ trong Hội từ Trung ương tới địa phương; phá bỏ những định kiến; giao lưu, tọa đàm, động viên sáng tác trẻ, tôn vinh văn hóa đọc.

Trong ba giờ đồng hồ (từ 20 giờ đến 23 giờ) tọa đàm đã ghi nhận được gần 20 ý kiến xây dựng và giải đáp từ phía Chủ tọa.

Chẳng hạn:

Ts.Nguyễn Thị Thu Trang (Phú Yên): LLPBVHNT chưa theo kịp với tình hình sáng tác hiện nay. Sự phát triển văn học cũng chưa được nhìn nhận, đánh giá đúng. Đội ngũ LLPBVHNT thiếu lực lượng trẻ. Lực lượng già nên chưa theo kịp xu hướng đổi mới hiện đại hóa của giới trẻ sáng tác. Chúng ta không thiếu tài năng, không thiếu điều kiện, nhưng chưa tạo nhân tố đi tới nơi tới chốn.

(Một góc buổi tọa đàm. Ảnh: THMP)

Người nghiên cứu LLPBVHNT Đào Thái Sơn (Vĩnh Long): số lượng tác giả xuất bản nhiều; sáng tác mang tính ngẫu hứng; thơ lục bát chưa thấy đổi mới thi pháp. Từ đó độc giả chưa biết lựa tác phẩm, tác giả nào để đọc, nên người đọc dễ dàng quay lưng với văn học.

Nhà thơ trẻ Đặng Thiên Sơn (Bình Định): việc tiếp nhận văn học ở các địa phương (tỉnh lẻ) rất thiếu nên sẽ không kịp nghe, thấy, nhận biết tình hình văn học đã và đang phát triển ra sao. Cần đưa tác phẩm, báo chí rộng khắp đến các Hội VHNT ở địa phương, thí dụ: báo Văn nghệ, Văn nghệ trẻ, Tạp chí Nhà Văn, Báo Văn nghệ TP.HCM,… Người lớn dường như không đưa miếng ngon cho trẻ ăn, chỉ nhìn một chiều, phiến diện và ''hay chê''. Tạp chí, báo địa phương cũng giành phần lớn cho ''cây đa, cây đề'' in chứ lực lượng viết trẻ khó mà chen chân được. Nhà phê bình có hướng tới giới trẻ thật sự hay không?

Nhà báo, nhà thơ trẻ La Văn Tuân (Bình Thuận): việc công bố tác phẩm và đưa tác phẩm tới người đọc là vấn đề vẫn khó. Do người sáng tác trẻ, lý luận phê bình ở tỉnh lẻ thiếu, yếu; nên chăng mở lớp thường xuyên cho các cây bút đặc biệt là giới trẻ về LLPBVH ở địa phương.

Nhà thơ Ánh Hồng (Ninh Thuận): đi dự lớp tập huấn LLPBVHNT Trung ương tại Đồng Nai đợt này không có hội viên và đội ngũ viết trẻ ở tỉnh dự; đội ngũ kế thừa không được phát hiện, bồi dưỡng nên thiếu, yếu. Đội ngũ viết trẻ của Ninh Thuận là hội viên… trẻ nhất cũng đã 50 tuổi. Trụ sở làm việc không có, kinh phí hoạt động không có. Đó là điều trăn trở và khủng hoảng lâu nay ở Hội VHNT Ninh Thuận.

Nhà thơ Phan Trung Thành (TP.HCM): đọc bài thơ Anh còn lại nhịp thở trong khi viết, thay cho lời phát biểu. Được biết bài thơ này đã đoạt giải Tác phẩm hay Tạp chí Nhà văn 2011. Sau khi anh đọc xong, cả khán phòng khá xúc động vì bài thơ nói đúng tâm nguyện của người sáng tác trẻ hiện nay. PGS,TS. Đào Duy Quát liền xin chữ ký tặng của nhà thơ.

Nhà thơ trẻ Vũ Thiên Kiều (Kiên Giang) tâm sự: để tác phẩm hay phải có tứ - từ - tình và sự trải nghiệm cuộc sống. Đề nghị Tạp chí Lý luận Phê bình văn học, nghệ thuật nên giành một trang cho bài viết của các ''cây đa, cây đề'' nói về những ''cây măng''. Hãy nói thẳng cho những cây bút trẻ biết họ còn thiếu còn yếu về mặt nào.

PGS,TS.Nguyễn Hồng Vinh tổng kết buổi tọa đàm. Cảm nghĩ về 20 ngày trong tháng 7 vừa qua đã gây nên nhiều cảm xúc trong ông qua các buổi tập huấn, hội thảo, chuyên đề, tọa đàm. Sự phát triển nhanh chóng về số lượng, chất lượng văn học cả nước đặc biệt là 5 năm gần đây; đã có nhiều cây bút trẻ có giải thưởng cao, vào Hội Nhà văn Việt Nam nhưng chúng ta cũng không nên tụng ca quá mức, cần nhìn nhận và đánh giá người trẻ một cách nghiêm túc, thẳng thắn, chân tình. PGS,TS.Nguyễn Hồng Vinh cho biết: đã có Nghị quyết 23-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa X "về tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới"; có hẳn qui chế xét tặng thưởng, hỗ trợ tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật của Hội đồng LLPBVHNT Trung ương. Năm 2012, Hội đồng sẽ thực hiện việc trao tặng thưởng cho các bài viết, công trình được xuất bản trong năm 2010 và 2011 và hỗ trợ cho những tác phẩm, công trình đang thực hiện trong năm 2012.

Tóm lại, hãy xóa mặc cảm, những định kiến để vươn tới có tác phẩm đỉnh cao; xây niềm tin, ý chí vững chắc. Không nên tự mãn khi đã có tác phẩm đoạt giải thưởng cao. Hết sức cầu thị, khiêm tốn, học hỏi lẫn nhau. Ngay chính chúng ta phải làm tư duy của chúng ta trẻ hóa, đổi mới tư duy và cách thể hiện. Sẽ đặt hàng và hỗ trợ lực lượng viết trẻ.

Buổi giao lưu đã diễn ra trong không khí ấm cúng và cởi mở. Tuy nhiên, phải chi có nhiều hơn những người sáng tác trẻ tham dự buổi tọa đàm chắc sẽ còn nhiều điều thú vị hơn.

Lúc thông báo, Ban tổ chức yêu cầu giới hạn độ tuổi dự tọa đàm là 45 tuổi trở lại. Nhưng có những đơn vị không có đại biểu có số tuổi như vậy để tới dự tối tọa đàm này. Lỗ hổng đáng buồn! Một số người hiếu kì, hoặc có công việc gần với sáng tác trẻ, hoặc vô tình được biết buổi giao lưu có mặt các nhà văn phụ trách công tác văn trẻ từ trung ương vào, nên đã đến dự hoặc gần giờ chót có ghé xem.

Buổi tọa đàm kết thúc mở ra những ý tưởng đẹp trong lòng những người dự. Đêm đã về khuya và im ắng, thi thoảng lại réo lên tiếng còi tàu rung mặt phố. Nhưng những người viết trẻ vẫn còn lưu luyến. Họ tiếp tục gặp gỡ, giao lưu với nhau trong những xúc cảm sáng tạo mới.