Tôn Vinh Văn Hoá Đọc

Text size
  • C? ch? l?n
  • C? ch? m?c ??nh
  • C? ch? nh?
Trang chủ >>> Văn học Trẻ >>> 360 độ X

"Nắng từ quê mẹ" - món quà của “Người nhà quê”

"Nắng từ quê mẹ" là tập thơ chung của 35 tác giả sinh hoạt trong nhóm tác giả “Người nhà quê” vừa cho ra mắt độc giả Việt. “Người nhà quê” là nhóm tác giả những người yêu thơ xa nhà, với tình cảm tha thiết dành cho quê hương.

Tập thơ "Nắng từ quê mẹ" gồm 100 bài với các chủ đề đa dạng, đậm nét văn hoá làng quê, được cấu trúc thành 5 phần có sự kết nối với nhau: Tuổi thơ, Những ngày tha hương, Trở về, Làng quê và Duyên phận. Các tác giả không đăng chùm thơ của mình liền nhau mà được đưa vào mạch thơ xuyên suốt với một sợi chỉ vô hình giúp cho người đọc đi qua những dấu mốc trải nghiệm cuộc đời.

Đọc "Nắng từ quê mẹ", độc giả có thể gặp những câu thơ trong trẻo về ngày thơ ấu như: "Thôi chào nhé những bông dâm bụt đỏ/Tuổi ấu thơ mẹ hái dưới hiên nhà" (Nồng Nàn Phố); hay những vần thơ mênh mang nỗi nhớ nhà, nhớ mẹ ở phương xa: "Con đi suốt cả thời thơ dại/ Nên mỗi mùa lúa chín thơm hương/ Lại nhớ mẹ lưng còng cấy hái/ Da nhuộm bùn và áo pha sương" (Chánh Bùi)…

Nếu ở phần “Trở về” là hành trình tìm lại ngày xưa, thì “Làng quê” chính là những gì đang hiện hữu: "Về quê chẳng thấy... ồ không/ Về quê là để mình trông thấy mình". Không chỉ là cảm xúc, người đọc sẽ được trải nghiệm cuộc sống nông thôn qua những hình ảnh rất đắt giá về cảnh vật, con người, những sinh hoạt hàng ngày nơi ấy.

"Nắng từ quê mẹ" thật ra không phải là cuốn thơ tình, bởi tình yêu đôi lứa vẫn chỉ là một phần trong những tình cảm khác. Tuy nhiên, “Duyên phận” là phần đặc sắc nhất và cũng là dấu ấn cuối cùng cho tập thơ. Không chỉ có hình ảnh, cảm xúc, “Duyên phận” còn chứa đựng những tư tưởng, triết lý rất nhẹ nhàng của các tác giả. Đặc biệt, những triết lý tôn giáo cũng được đưa vào một cách khéo léo.

Thơ của “Người nhà quê” không mới về thể loại hay ngôn ngữ nhưng vẫn có thể chuyển tải được vẻ đẹp của tứ thơ mộc mạc, lời thơ giản dị, chân chất, nhạc tính du dương. Tập thơ dễ đọc, dễ cảm nhưng không dễ dãi. Đó là sự chắt lọc của những cảm xúc, suy tư chân thật và được viết ra với một tình cảm gửi gắm tới quê nhà và những người thân yêu nơi làng quê dù còn hay mất.

Sau khi có buổi ra mắt sách tại Hà Nội vào cuối tuần qua, nhóm tác giả “Người nhà quê” sẽ tiếp tục có buổi giao lưu gặp gỡ độc giả TP Hồ Chí Minh và Hải Phòng vào cuối tháng 3-2017.

T.Minh

Sự đọc bình dân tiểu thuyết ngôn tình

Sự đọc bình dân tiểu thuyết ngôn tình

1. Sự ảnh hưởng và phổ biến mạnh mẽ của tiểu thuyết ngôn tình tại Việt Nam hiện nay là một hiện tượng đang gây ra những ý kiến trái chiều. Đa số ý kiến dựa trên các tiêu chuẩn văn học hàn lâm cho rằng đây là một hiện tượng tiêu cực của thị hiếu văn học, một số ý kiến khác căn cứ trên điểm nhìn về sự tồn tại của văn hóa thông tục, văn hóa bình dân cho rằng đây là hiện tượng bình thường, thể hiện những thị hiếu khác nhau của người đọc. Những ý kiến này gợi nên vấn đề về sự đọc tiểu thuyết ngôn tình: Tiểu thuyết ngôn tình tác động đến người đọc như thế nào? Đâu là nguồn gốc của sức hấp dẫn mà tiểu thuyết ngôn tình đem đến cho người đọc?

Góp phần trả lời câu hỏi trên, bài viết lựa chọn phạm vi xem xét sự đọc trong các nhóm, hội, các fanpage của người đọc các văn bản ngôn tình trên facebook. Bài viết sử dụng cách thức đối chiếu quan niệm về “sự đọc bình dân” của Henry Jenkins và Tony Bennett làm cơ sở cho tiến trình phân tích, đồng thời sử dụng phương pháp phân tích nội dung đối với các loại hình văn bản khác nhau trên facebook biểu hiện cho sự đọc.

2. Các fanpage của tiểu thuyết ngôn tình trên facebook phát triển ngày một phong phú và đa dạng, có số lượng thành viên đông đảo. Đa số trang có hàng ngàn thành viên, một số trang trên hai mươi ngàn thành viên, cá biệt có những trang hàng trăm ngàn thành viên. Các trang này hoạt động tích cực ở nhiều phương diện, chủ yếu là bình luận, chia sẻ, giới thiệu những bản dịch các tác phẩm tiểu thuyết ngôn tình mới nhất, giới thiệu các phim chuyển thể từ tiểu thuyết ngôn tình, hay sáng tác, minh họa cho tiểu thuyết ngôn tình… Phổ biến nhất là việc trích dẫn các câu, đoạn tiêu biểu của tác phẩm như là một hình thức giới thiệu, bày tỏ sự yêu thích tác phẩm. Thành viên các trang này chủ yếu là các nữ học sinh, sinh viên tuổi từ 16, 17 - 23, 24. Từ những vùng miền khác nhau trên đất nước, họ kết nối với nhau qua internet để cùng thỏa mãn sở thích đọc các tiểu thuyết ngôn tình, cùng chia sẻ mối quan tâm đối với loại hình văn học này. Điều hành các trang là những admin say mê (“cực ghiền”) tiểu thuyết ngôn tình, am tường nhiều kiểu loại, có nhiều thông tin về các tác phẩm mới nhất.

Những lời bộc bạch về tác động của tiểu thuyết ngôn tình đối với người đọc, chủ yếu là những người trẻ tuổi, cho thấy thế giới ngôn tình mở ra cho họ những cơ hội trải nghiệm bản ngã, trải nghiệm tình yêu, cuộc sống. Một thành viên của “Hội yêu mến ngôn tình và soái ca” chia sẻ sau khi đọc Hãy nhắm mắt khi anh đến của Đinh Mặc: “Có lẽ tôi hơi cô độc nên tôi yêu cái tính tự kỉ của lão (Bạc). Có lẽ tôi hay cười nên tôi thấy yêu từng câu nói độc ngôn, loạn ngôn của lão. Và có lẽ tôi cũng biến thái mất rồi nên tôi thích mấy vụ án của lão…”. Một thành viên trong fanpage “Những câu nói hay trong tiểu thuyết ngôn tình” bày tỏ cảm nhận của mình về tác phẩm Đừng nói với anh ấy tôi vẫn còn yêu (Lục Xu): “Đừng nói với anh ấy tôi vẫn còn yêu, đấy là tên truyện mà tôi thích nhất, ấn tượng nhất. Tựa đề này cũng chính là câu nói tôi muốn gửi tới một ai đó. Khi đọc truyện tôi như thấy hình ảnh mình trong đó, tôi cũng giống Y Bối, trẻ con, ích kỉ, ngang bướng, cố gắng níu giữ những mối tình đấy rồi cũng phải buông tay. Nhưng Y Bối may mắn hơn tôi, qua bao nhiêu năm mối tình đầu của cô ấy vẫn còn có một kết thúc HE(1). Còn tôi thì khác, vẫn mong chờ anh ấy quay lại, luôn hi vọng anh ấy như Trần Tử Hàn vẫn tồn tại trên thế gian này để tôi còn chờ kết thúc như họ. Rất tiếc tôi không phải là Vương Y Bối, anh cũng (không?) phải là Trần Tử Hàn”. Ở những trích dẫn này, người đọc thông qua sự yêu thích của mình về nhân vật và tác phẩm để tìm kiếm chính mình. Sự tìm kiếm bản thân ở đây không dựa trên việc tự đánh giá và nhận thức chính mình trong đời sống thực tại, mà dựa trên sự đánh giá và nhận thức về nhân vật và những sự kiện trong tác phẩm hư cấu. Hay nói khác hơn, nhân vật và tác phẩm như tấm gương mà người đọc dùng để soi chiếu chính mình, phát hiện ra con người mình và thực tại tình yêu của chính mình.

Ảnh minh họa - Internet


Trải nghiệm tác phẩm như một hình thức chiêm nghiệm và thấm thía giữa lí tưởng và thực tế cuộc sống là một phương diện sâu sắc hơn của sự soi chiếu tìm kiếm chính mình trong sự đọc tiểu thuyết ngôn tình. Một thành viên trong fanpage “Những câu nói hay trong tiểu thuyết ngôn tình” bày tỏ cảm nhận của mình về tác phẩm Người tình Bắc Hải như sau: “Câu chuyện buồn mà đẹp. Nó như nằm giữa hai bờ hư thực. Vì nó quá đẹp nên ảo mộng. Vì nó quá tàn khốc nên thực tế. Mỗi nhân vật là mỗi mảnh tính cách trong mỗi người. Có trải qua mới biết nó thấm thía đến nhường nào”. Người tình Bắc Hải là tiểu thuyết của Thiên Tầm, kể về mối tình ba người giữa Mao Lệ, cô biên tập viên xinh đẹp, tài năng, Chương Kiến Phi và Triệu Thành Tuấn, hai doanh nhân bản lĩnh và thành đạt. Cốt truyện xoay quanh chủ đề tình yêu và thù hận, chân thành và giả dối, cao thượng và thấp hèn… Lời bình luận của người đọc đi theo một mô hình tương tự với lời bình luận về nhân vật Bạc Cận Ngôn trong Hãy nhắm mắt khi anh đến của Đinh Mặc đã dẫn ở trên, nhưng ở chiều ngược lại. Ở đây, người đọc từ kinh nghiệm bản thân (“có trải qua mới biết nó thấm thía đến nhường nào”) soi chiếu vào tác phẩm và nhận ra sự chênh vênh giữa hai chiều đối nghịch hư-thực (“nó nằm giữa hai bờ hư thực”) của câu chuyện. Như vậy, trong trường hợp này, tác phẩm là tấm gương để chuyển hóa trải nghiệm đời sống thành một trải nghiệm văn học. Tác động thẩm mĩ của câu chuyện (“đẹp nhưng buồn”) là tác động dựa trên sự đối nghịch giữa cái lí tưởng (“đẹp”) của một tình yêu chân thành, tận hiến của các nhân vật và cái thực tế (“tàn khốc”) của hận thù giữa các nhân vật với nhau (Triệu Thành Tuấn và Chương Kiến Phi). Cách bày tỏ “có trải qua” của người đọc mang ý nghĩa kép: trải qua tình yêu trong đời thực và trải qua câu chuyện tình yêu đã đọc. Ở đây, trải nghiệm về tác phẩm và trải nghiệm thực tế trong kinh nghiệm cá nhân của người đọc hầu như không còn phân biệt được. Đó là cách mà người đọc tiểu thuyết ngôn tình mở ra kinh nghiệm sống mới, và trải nghiệm lại kinh nghiệm sống của mình.

Những tìm kiếm hình ảnh bản thân còn thể hiện qua sự yêu thích nhân vật “soái ca”, hiện thân như là những người hùng trong thế giới hư cấu của tác phẩm. Soái ca là các nhân vật nam chính trong tiểu thuyết ngôn tình, thường hội đủ tiêu chuẩn cao nhất của nam giới thời hiện đại trong cái nhìn của nhân vật nữ chính: giàu có, đẹp trai, tài năng, đầy nam tính, chung thủy, biết hi sinh trong tình yêu… Hình ảnh soái ca tập trung những mối quan tâm của người đọc nữ, đồng thời thể hiện sự kì vọng của họ về những phẩm chất tiêu biểu của người khác giới. Trên fanpage “Tiểu thuyết ngôn tình hay”, một thành viên liệt kê những đức tính cần có của một người bạn trai trong tương lai dựa trên hình ảnh và tính cách của các soái ca:

- Là người hiểu biết rộng, luôn chỉ bảo những điều tôi chưa biết như Bạc Cận Ngôn chỉ bảo Giản Dao.
- Là người ấm áp, nuông chiều tôi như Lôi Dận chiều Mạch Khê.
- Là người luôn theo sát tôi không rời nửa bước như Từ Vi Vũ theo sát Thanh Khê.
- Là người để tôi học cách mạnh mẽ, tự đứng dậy khi vấp ngã như Tề Mặc để Ly Tâm học cách mạnh mẽ.
- Là người biết nấu cho tôi ăn mỗi ngày như Doãn Tắc.
- Là người luôn làm tôi cười mỗi ngày như An Dĩ Phong.
- Là người luôn có mặt khi tôi gặp khó khăn như Phong Đằng.


Người liệt kê đã lấy những nét tính cách và hành động của các nhân vật được xem là soái ca làm tiêu chuẩn cho việc lựa chọn bạn trai của mình. Điểm đáng chú ý ở đây là việc người đọc đồng nhất sự đối xử của người bạn trai lí tưởng trong tương lai dành cho mình với sự đối xử của nhân vật soái ca dành cho nhân vật nữ chính trong các tác phẩm. Hay nói cách khác, hình dung về người bạn trai lí tưởng cũng là sự phóng chiếu hình dung về bản thân ở bình diện lí tưởng. Phóng chiếu này thể hiện rõ hơn nữa qua các bình luận của người đọc về những câu tỏ tình của các soái ca. Những bình luận này cho thấy mối quan tâm của bạn đọc nữ trẻ đến thế giới nội tâm và tính cách chân thành có phần thẳng thắn, trần trụi, phong thái ngạo nghễ bất cần đời của các soái ca của họ. Họ say mê tiểu thuyết ngôn tình, vì chỉ tiểu thuyết ngôn tình, chứ không phải là hiện thực cuộc sống hay tác phẩm văn chương tinh hoa, mới đem đến cho họ không gian lí tưởng, tương thích để thực hiện sự tìm kiếm bản thân và kẻ khác nơi khoảng lưng chừng giữa thực tại và kì vọng này.

Trong sự đọc tiểu thuyết ngôn tình, người đọc tìm kiếm chính mình đồng thời kiến tạo bản thân mình. Hay nói khác hơn, sự đọc không chỉ là sự phóng chiếu bản thân mà còn là sự trở thành và định hình bản thân. Trích dẫn tác phẩm Tháng ngày ước hẹn (Tân Di Ổ) của một thành viên và bình luận của nhiều thành viên về trích dẫn đó trong fanpage “Những câu nói hay trong tiểu thuyết ngôn tình” sẽ cho thấy rõ hơn sự trở thành bản thân này của người đọc nữ trẻ:
“-Tình yêu quan trọng đến thế sao, có thể khiến người ta chết, làm người ta điên. Nếu đúng như thế, tôi thà không yêu ai còn hơn.
- Chính vì cậu không yêu ai cả, cho nên cậu mới không thể nào hiểu nổi và mới có thể nói nhẹ như không như vậy.
Đinh Tiểu Nhã chau mày. - Thế giới này rõ ràng là lớn đến thế, đàn bà cũng có đôi chân mà, tại sao lại dính lấy đàn ông để làm ếch ngồi đáy giếng?
- Với nhiều phụ nữ, họ không cần một thế giới rộng lớn, thế giới có bao la đến đâu cũng không phải là dành cho họ và cũng có ý nghĩa gì đâu. Con ếch tại sao cứ ở dưới đáy giếng, bởi vì khi nó nhìn qua miệng giếng, sẽ cho rằng bầu trời là của nó, chỉ thuộc về nó. Dù chỉ một mảnh nhỏ nhưng đối với nó, thế là đủ đầy rồi”.

Trích dẫn này được rất nhiều người like và chia sẻ. Một thành viên bình luận: “Từng câu từng chữ đều ý nghĩa”. Hai thành viên khác tỏ ý tán đồng: “Hảo hảo”, “Hay”. Hai thành viên khác trích lại câu cuối biểu hiện sự đồng cảm: “…bầu trời là của nó… Dù chỉ một mảnh nhỏ nhưng đối với nó, thế là đủ đầy rồi”. Những thành viên biểu lộ ý kiến trên đều là nữ.

Đoạn trích trên là một đối thoại có tính chất xác lập và điều chỉnh quan niệm về khác biệt giới tính. Nhân vật thứ nhất bình luận về vai trò của tình yêu trong cuộc sống và qua đó thể hiện quan niệm về giới của mình thông qua hình dung về sự gắn bó giữa người đàn bà và người đàn ông trong tình yêu: “Thế giới này rõ ràng là lớn đến thế, đàn bà cũng có đôi chân mà, tại sao lại dính lấy đàn ông để làm ếch ngồi đáy giếng?”. Quan niệm về giới này dựa trên cái nhìn có tính chất đàn áp giới ở khía cạnh người nữ sẽ đánh mất tự do và giá trị của mình nếu quá lệ thuộc người nam. Hiểu như thế có nghĩa là trong tình yêu, nam giới thì tự do, còn nữ giới thì tù túng. Cái nhìn đó là sự gán ghép mặc định về tính chất đàn áp của nam giới, hóa ra lại là cái nhìn mang tính chất đàn áp, vì nó được phát ngôn để quy hạ nam giới như là biểu tượng cho sự đàn áp. Nhân vật nữ thứ hai cho thấy một cái nhìn nghiêng về lựa chọn đặc thù của nữ giới, một lựa chọn không dựa trên quan niệm đàn áp, mà dựa trên quan niệm về ý nghĩa tình yêu mang bản sắc nữ. Hình ảnh cái giếng ở đây được nhắc lại nhưng không là biểu tượng cho sự tù túng, mà là biểu tượng cho sự lựa chọn ý nghĩa, bởi lẽ đó là sự lựa chọn mang đặc thù nữ giới, nên không thể được lí giải bằng cái nhìn có tính chất đàn áp giới nào cả. Chính cái nhìn mang bản sắc nữ như thế nhận được sự đồng cảm và đồng tình của những người đọc nữ.

Sau đây là những bình luận tiêu biểu cho sự tìm kiếm các giá trị lí tưởng của tình yêu trong sự đọc tiểu thuyết ngôn tình. Những bình luận này rút ra từ một cuộc thi trên fanpage, trong phần nội dung thi yêu cầu thành viên bày tỏ cảm nhận của mình về một tác phẩm yêu thích.
“Có bao nhiêu cuộc tình trong cuộc đời, nhưng hạnh phúc nhất vẫn là được nắm tay nhau đến đầu bạc răng long. Điều mà Bên nhau trọn đời của Cố Mạn muốn nói, chính là hạnh phúc đó.

Đây cũng là mơ ước của biết bao cô gái như tôi. Mơ về tình yêu đẹp, về chàng hoàng tử trong cuộc đời, một cái kết có hậu, một tình yêu đẹp. Đã không biết bao lần tôi đọc đi đọc lại không biết chán dù nội dung vẫn nhớ rõ, từ bản xuất bản đầu tiên tới bản tái bản có ngoại truyện và giờ là đọc online, đọc quên cả đi ngủ, trong mơ cũng nghĩ tới. Mối tình đẹp như mộng khiến tôi liên tưởng tới hình bóng của họ trong các tác phẩm sau này của Cố Mạn, một hình mẫu đẹp, chuyện tình đẹp, xúc động và sâu lắng. Vui khi họ hạnh phúc, hồi hộp lo lắng khi họ sống trong hiểu lầm thù hận mà ngọn lửa tình vẫn cháy”. 

“Tôi từng đọc khá nhiều truyện của Phỉ Ngã, nhưng cuốn sách này, vẫn tự nó mang trong mình rất nhiều dư vị. Cái hay ở truyện Phỉ Ngã, là dù có đau đớn, khắc khoải đến đâu, nó vẫn cứ thu hút người ta không từ bỏ được. Nó không phải là câu chuyện huyễn ảo đầy màu hồng, rằng một cô bé lọ lem yêu một chàng hoàng tử cưỡi ngựa trắng, sau đó cả hai nắm tay nhau hạnh phúc đến trọn đời. Mà tình yêu, là một điều quá nhỏ trong hàng trăm thứ khác của cuộc sống. Có đôi khi nó còn bị hận thù che lấp mất. Nhưng người ta cứ thế yêu, cứ thế hiến mình cho một tình yêu thực sự, thì cho dù có kết quả hay không, cũng sẽ không hối hận”.

Hai bình luận trên cho thấy vẻ đẹp của tình yêu lí tưởng như là những giá trị mà người đọc mơ ước và tìm kiếm. Chúng thể hiện cảm nhận về câu chuyện tình yêu xoay quanh hai phương diện đối lập chủ đạo: tình yêu và thù hận. Hai bình luận thể hiện hai khuynh hướng cảm xúc về tình yêu khác nhau của hai người đọc nhưng giữa họ có điểm chung là đều tìm thấy được giá trị của tình yêu trong những hoàn cảnh hầu như là trái ngược nhau. Bình luận thứ nhất thể hiện khuynh hướng cảm xúc đồng cảm với những gì lãng mạn và lí tưởng của tình yêu. Bình luận thứ hai thì ngược lại, khuynh hướng cảm xúc ở đây hướng về mặt thực tế của tình yêu. Điều này cho thấy không phải chỉ tình yêu lãng mạn và lí tưởng mới hấp dẫn giới trẻ, mà sự hấp dẫn chính là giá trị trong tình yêu đích thực toát lên từ sự đối diện với những thử thách, những khó khăn của cuộc sống và những hiểu lầm, thậm chí những hận thù, đau đớn của/giữa các nhân vật.

3. Có thể nói, chính không gian facebook với những điểm đặc thù của thế giới công nghệ và truyền thông trong vai trò điều kiện vật chất và tác nhân thông diễn đã góp phần vào khả năng cộng hưởng, tác động và lan tỏa mạnh mẽ của tiểu thuyết ngôn tình. Khác với các không gian biểu hiện sự đọc truyền thống, trong không gian mạng, người đọc được tự do thành lập, tham gia, kết nối với nhau thành những nhóm với độ mở hầu như vô hạn về số lượng. Cùng một thành viên có thể tham gia nhiều nhóm khác nhau và thực hiện những hoạt động khác nhau liên quan đến tác phẩm mà mình yêu thích.

Tính chất chia sẻ liên cá nhân trở thành một thành tố quan trọng cấu thành nên cấu trúc của hoạt động đọc, và về cơ bản, khác biệt về bản chất so với sự đọc hàn lâm. Sự chia sẻ dự phần vào chân trời chờ đợi của người đọc trước khi đến với tác phẩm. Những bình luận, những chia sẻ cảm xúc về nhân vật hay tác phẩm đều góp phần tác động đến mối quan hệ giữa người đọc và tác phẩm. Tác động này trở nên mạnh mẽ hơn với hiệu ứng truyền thông. Hàng loạt những bình luận, trích dẫn, những hình ảnh minh họa về soái ca, về tác phẩm xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau không chỉ cung cấp thông tin mà còn tạo nên hiệu ứng chi phối kinh nghiệm thẩm mĩ của người đọc. Nói cách khác, nếu như trước đây kinh nghiệm thẩm mĩ của người đọc có tính chất cá nhân dựa trên kinh nghiệm đọc các tác phẩm trước đó, thì giờ đây, dưới sự tác động của các hiệu ứng truyền thông, kinh nghiệm thẩm mĩ của người đọc đến từ các kinh nghiệm đọc của người đọc khác. Sự chia sẻ cũng tham gia vào trong và sau tiến trình đọc, khi người đọc bày tỏ cảm xúc của mình, giới thiệu và chia sẻ kinh nghiệm của mình với người đọc khác. Điều này làm cho họ trở thành một mắt xích trong chuỗi những ảnh hưởng và tác động của tác phẩm.

4. Ở một góc nhìn bao quát nhất, sự đọc tiểu thuyết ngôn tình trên facebook kích thích những chia sẻ, kết nối, đáp ứng nhu cầu tìm kiếm bản thân, tìm kiếm và định hình các giá trị của những người đang trưởng thành. Nó tạo điều kiện cho những tìm tòi, trải nghiệm văn học ngoài không gian nhà trường, ngoài không gian của những diễn ngôn văn học, đạo đức và xã hội được thiết lập bởi các định chế. Tuy nhiên, sự mở rộng hầu như không giới hạn và không kiểm soát của không gian cho sự đọc đã góp phần hình thành những biểu hiện tiêu cực của khuynh hướng chạy theo thị trường và chạy theo những nhu cầu tiêu cực của người đọc. Nó làm giảm đi khả năng tinh lọc và lựa chọn của người đọc, và phần nào làm cho những kết nối chia sẻ không còn dựa trên nhu cầu tự thân của họ. Tuy thế, những biểu hiện tiêu cực này chỉ là một phần nhỏ, và cũng là điểm vốn dĩ cố hữu của văn hóa đại chúng nói chung


Hoàng Phong Tuấn - Văn nghệ quân đội
-----
1. HE là chữ viết tắt của Happy End (khác với SE, chữ viết tắt của Sad End), thể hiện một nhóm tác phẩm ngôn tình kết thúc có hậu, hai người yêu nhau được kết hôn, hoặc có tình yêu nồng thắm sau nhiều trở ngại…

Đi tìm diện mạo văn học 8x, 9x

Đi tìm diện mạo văn học 8x, 9x

Công chúng nhận thấy nhà văn không còn là một nhân vật cao vời mà rất gần gũi, thân thiện. Vậy nên có rất nhiều trường hợp độc giả mua sách không hẳn vì chất lượng sách mà vì bị “đốn tim” bởi hình ảnh lung linh và hoàn hảo của tác giả. Có lẽ cũng phải đến văn chương thế hệ 8x, 9x mới xuất hiện thuật ngữ “văn chương thần tượng”.

Một thế hệ nhiều bứt phá hay cô độc thời Facebook?

Mai Quỳnh Nga

Sống ở TP Hồ Chí Minh - thành phố sôi động nhất nước, quay cuồng với tốc độ chóng mặt thời Facebook, lại ở độ tuổi trẻ trung và nhiệt huyết nhất của đời người, thế hệ văn chương 8x, 9x đang tạo ra diện mạo riêng của chính mình. So với thế hệ cha anh, họ có một lực lượng đông đảo và mang cái nhìn tỉnh táo hơn với nghiệp văn. Họ không đặt cược hoàn toàn số phận mình vào con chữ. Lắm người chỉ coi đó như cuộc dạo chơi.

Vậy nên tuy số lượng đông đảo nhưng số gương mặt 8x, 9x tạo được dấu ấn với các tác phẩm nổi bật vẫn là con số khiêm tốn. Người ta sẽ nhớ tới cây bút 8x đời đầu như Nguyễn Phong Việt, Dương Bình Nguyên, Võ Thu Hương… hay đời sau như Tiểu Quyên, Nguyễn Thiên Ngân, Ploy Ngọc Bích, Ngô Thúy Nga, Lê Hữu Nam, Trần Minh Hợp…

Thế hệ 9x thì có Nhật Phi, Phạm Bá Diệp, Huỳnh Trọng Khang… Họ có những tác phẩm giàu tính nghệ thuật, cách thể hiện mới mẻ, đi sâu phản ánh hiện thực bộn bề đời sống và nội tâm con người hiện đại. Thậm chí, có những tác giả đã mạnh dạn lần tìm về quá khứ, giải mã thế hệ mình qua phận người xưa cũ như “Hạt hòa bình” của Minh Moon (tác phẩm mang tính kỳ ảo kể về một người trẻ hiện đại lên đường ra trận) hay “Mộ phần tuổi trẻ” của cây bút mới toanh Huỳnh Trọng Khang (táo bạo đi sâu vào cuộc sống, nội tâm của thế hệ thanh niên hippie Sài Gòn thời kỳ trước 1975).

Có tác giả khai phá với thể loại fantasy (văn chương kỳ ảo) mà ở đó họ thỏa sức lên tiếng trước bao bách bí phận người. Được chú ý nhất phải kể đến Nhật Phi với “Người ngủ thuê” và Phạm Bá Diệp - “Urem- người đang mơ”. Thế nhưng, những tác phẩm này lại có số lượng sách ấn bản thường rất ít, chưa được đón nhận rộng rãi của bạn đọc.

Có lẽ chỉ có văn chương 8x, 9x TP Hồ Chí Minh mới có sự chia tách rõ rệt giữa hai dòng văn học. Bên cạnh dòng văn học được giới chuyên môn đánh giá cao như trên còn xuất hiện các tác phẩm bị cho là chạy theo thị hiếu độc giả, dễ dãi, đề tài thường mang tính lãng mạn, ngôn tình và đậm sự ảnh hưởng của văn học mạng Trung Quốc.

Những tác giả thế hệ 8x, 9x TP Hồ Chí Minh đã thổi một luồng gió mới, khơi dậy văn hóa đọc của giới trẻ. (ảnh Thắng Đặng).

Nhanh và ngắn với những dòng tản văn, du ký tựa như một status (dòng trạng thái) trên mạng xã hội được gia cố thêm. Thế nhưng, ở dòng chảy này lại xuất hiện hàng loạt cái tên hút khách như Anh Khang, Hamlet Trương, Gào, Phan Ý Yên, Nguyễn Ngọc Thạch, Jun Phạm, Iris Cao…

Thành công của họ không chỉ bởi những trang viết dễ đọc, dễ cảm mà còn bởi họ biết cách quảng bá tác phẩm lẫn hình ảnh của mình. Chuyện độc giả xếp hàng dài từ sáng đến tối chờ nhà văn ký tặng không còn là “độc quyền” của “ông hoàng văn chương thiếu nhi” Nguyễn Nhật Ánh. Văn trẻ đã làm được như thế, thậm chí là hơn thế.

Nhà văn trẻ Minh Nhật công nhận rằng công nghệ PR của các nhà văn miền Nam hơn hẳn các nhà văn miền Bắc. Mạng xã hội là đôi hài vạn dặm cho việc PR. Ở  thế giới ảo này, các nhà văn không chỉ giới thiệu trang viết và tương tác với độc giả trước khi nó chính thức in thành sách mà họ còn quảng bá hình ảnh của bản thân, cách mình suy nghĩ, mình ăn, mình mặc, mình có tài lẻ và mình sống như thế nào…

Công chúng nhận thấy nhà văn không còn là một nhân vật cao vời mà rất gần gũi, thân thiện. Vậy nên có rất nhiều trường hợp độc giả mua sách không hẳn vì chất lượng sách mà vì bị “đốn tim” bởi hình ảnh lung linh và hoàn hảo của tác giả. Có lẽ cũng phải đến văn chương thế hệ 8x, 9x mới xuất hiện thuật ngữ “văn chương thần tượng”.

Hầu như ở bất kỳ cuộc tọa đàm, hội thảo nào về văn học trẻ, đều xuất hiện ý kiến cho rằng văn trẻ bây giờ nhiều nỗi buồn quá. Mà nỗi buồn ấy không phải là nỗi buồn nhân thế gì cho cam, hầu hết đều là nỗi buồn u ám của tình yêu được tô vẽ đậm màu.

Có bạn đọc thốt lên rằng, các nhà văn trẻ dựng lên quá nhiều nhà tù cảm xúc để giam cầm người đọc. Ở văn trẻ, cái Ta dường như đang nhường chỗ cho cái Tôi cô độc, tựa hồ như sự cô độc của con người trước chiếc smart-phone. Lắm lúc, cái Tôi ấy bị quy là trốn chạy thực tại khi đắm mình vào không gian kỳ ảo, hão huyền của thể loại fantasy.

Thực tế, không thể phủ nhận rằng văn trẻ có chủ đề đa dạng, mang sắc màu hiện đại, cách viết tự nhiên, bứt phá hơn so với thế hệ đi trước. Văn trẻ TP Hồ Chí Minh với ưu điểm và cả những khiếm khuyết bồng bột của mình đang dần định hình nên một diện mạo văn chương với tôn chỉ: giải phóng con người cá nhân. Và phải thừa nhận rằng: họ đã và đang làm nên một thị trường văn chương sôi động chưa từng thấy từ trước đến nay.

Tác giả trẻ Phạm Bá Diệp: Chúng tôi không trốn chạy thực tại

Phan Thi Uyên (Thực hiện)

- Nếu tôi nhớ không lầm, bạn từng nói vui rằng “nếu không viết fantasy thì tôi không biết viết gì cả”. Tại sao thế?

+ Với bản thân tôi, việc cho rằng mình "không biết viết gì khác ngoài fantasy" là hoàn toàn... đúng nghĩa đen. Có lẽ do cách viết của tôi không có sự cô đọng, thiếu vốn sống mà cũng không có khả năng truyền tải cảm xúc mạnh. Tôi cũng đã thử viết truyện ngắn vài lần nhưng đều không thành công. Tôi tự tin hơn và cũng thoải mái hơn với công việc sáng tạo thế giới kỳ ảo, cũng như xây dựng mạch truyện dài. Hiện tại tôi sắp hoàn thành cuốn tiểu thuyết fantasy thứ hai lấy cảm hứng từ Đạo Mẫu.

- Theo bạn, vì lý do gì mà văn học fantasy ở Việt Nam được mặc định là mảng văn học dành cho người viết trẻ bây giờ?

+ Fantasy là một trong những thể loại văn học gần gũi nhất với người trẻ nói chung, thông qua số lượng sản phẩm văn hóa giải trí khổng lồ mà họ tiếp xúc hàng ngày, đa nền tảng và thể loại. Nhưng tại Việt Nam, fantasy vẫn bị xem là "của lạ", liên tục bị mổ xẻ và chất vấn ngay từ những yếu tố cơ bản nhất: fantasy là gì, định nghĩa thế nào cho đúng, tại sao fantasy lại là xu hướng...

Trong số đó bao gồm cả ý kiến thắc mắc về việc tại sao người trẻ lại viết fantasy? Theo tôi, câu hỏi đúng phải là: vì sao người trẻ không viết fantasy? Và nếu có, tại sao các tác phẩm fantasy này lại xuất hiện quá ít ngoài thị trường?

- Có ý kiến cho rằng, thế hệ văn chương 8x, 9x theo đuổi trào lưu fantasy là để trốn chạy thực tại, quay mặt với đời sống của dân tộc và đất nước vốn có quá nhiều biến động mà thật ra người cầm bút phải có trách nhiệm phản ánh và soi chiếu.

+ Kể từ lúc bắt đầu viết tiểu thuyết fantasy từ năm 2012 đến nay, suy nghĩ và động lực duy nhất khiến tôi cầm viết và nỗ lực phấn đấu chỉ gói gọn trong một câu: có được tác phẩm hay. Tôi không cố gắng để lý giải hoặc mổ xẻ nguyên nhân mình cầm bút, cũng chưa áp đặt bất kỳ sứ mệnh nào cho sáng tác của mình.

Tôi nghĩ, với người trẻ, viết được tác phẩm có chất lượng, trong sáng và được độc giả ủng hộ đã là một điều đáng quý. Nhất là trong bối cảnh fantasy đang bị nhìn nhận một cách mâu thuẫn tại Việt Nam, thì việc "được công nhận" đã là một hành trình rất dài.

Nói fantasy không phản ánh thực tại cũng là ý kiến gây hiểu lầm khá lớn. Cho dù ở thế giới kỳ ảo ấy tồn tại phép thuật, những sinh vật huyền bí, những mạch truyện "ảo" đến mức nào đi chăng nữa thì người sáng tạo ra chúng cũng là "thật". Và, chẳng một người viết nào không phơi bày trải nghiệm, cảm xúc, quan điểm sống hiện thực của mình vào truyện, dù vô tình hay hữu ý.

- Nếu nói về đặc điểm nhận diện văn chương thế hệ mình, bạn sẽ nói gì?

+ Trong số tác phẩm của thế hệ 8x, 9x, tôi đặc biệt thích thú với tinh thần sáng tạo, sẵn sàng phá cách và đập vỡ mọi giới hạn, không gò bó mình trong một thể loại, dòng văn chương hay một đường dây trói buộc nào về tính logic, tính truyền thống, quy tắc văn học hoặc chủ đề cốt truyện. Tôi cho rằng, đây là "đặc sản" của những thế hệ người viết trẻ và cũng là cơ sở cần thiết để những tác phẩm hay hơn, đột phá hơn ra đời trong tương lai.

Đáng tiếc là một lượng lớn tác phẩm như thế hiện đang "trôi" trên những trang viết online, hoặc được phát triển một cách dở dang, chưa hoàn thiện. Phần vì những khó khăn trong khâu xuất bản, phần vì chính bản thân người viết cũng không tin vào đứa con tinh thần của mình. Với người viết trẻ, giữa "tác phẩm hay" và "tác phẩm được xuất bản" đang có một sự cách biệt rất khó dung hòa.

Tác giả Võ Thu Hương: Môi trường tốt để tác giả khẳng định mình

Đa số độc giả trẻ TP Hồ Chí Minh không thích đọc những gì viết kĩ lưỡng, nặng nề, ý tứ nhiều quá. Tôi vẫn nghĩ đó là lí do chính khiến nhiều tác giả trẻ TP Hồ Chí Minh chọn cách viết sao cho dễ chịu, dễ đọc với số đông độc giả.

Và quả thực, xét về mặt kinh tế, họ thành công với chọn lựa này, với những đầu sách có số lượng in lên tới cả chục ngàn bản. Những đầu sách có tên, tựa na ná nhau, với những trang sách, câu chuyện cũng không có nhiều cá tính sáng tạo. Nếu gọi đó là văn học thị trường thì có lẽ Sài Thành là nơi duy nhất trong cả nước có được đội ngũ tác giả thành công với dòng văn học này.

Ở cả góc độ người viết, lẫn người đọc, tôi không khó chịu, coi thường hay nể trọng, trầm trồ với những tác phẩm, tác giả đứng hẳn về phía thị trường. Dù tôi không phải là tác giả có lượng sách bán chạy. Sách của tôi, viết về những đề tài (tạm gọi là) truyền thống, cuốn bán cao nhất cũng chỉ tới 5000 bản, là một con số bình thường.

Tôi cho rằng, độc giả có quyền chọn cho mình tác phẩm giá trị, ngược lại, nhà văn/ tác giả cũng có quyền chọn cho mình những đề tài giá trị. Giá trị như thế nào là ở lăng kính khác nhau của mỗi người. Không thể ép người này giống người kia. Tác giả có sách bán chạy, họ hoàn toàn có thể tự hào về việc mỗi năm ra 2 – 3 cuốn sách, lượng in vạn bản. Tác giả có sách in khiêm tốn hơn cũng hoàn toàn có thể tự hào khi nghĩ, sách mình viết “kén” độc giả nhưng đó là những độc giả đích thực, dành cho mình những tình cảm chân thành với câu chữ, với tác phẩm.

Văn trẻ ở TP Hồ Chí Minh có “ngó lơ” thời cuộc không? Thực ra số tác phẩm được coi là tiếng nói thời cuộc hiện nay đếm trên đầu ngón tay, nếu tính cả nước, chứ không riêng gì một thành phố. Câu hỏi ấy không hẳn đặt ra để tìm một câu trả lời, mà để nhắc nhà văn, tác giả đừng tự ru mình trong những vỏ kén chữ nghĩa lãng mạn, có cũng được mà không có cũng chẳng sao. Tuy nhiên, bản thân mỗi tác phẩm, cần phải có ít nhiều tiếng nói thời cuộc trong đó mới có khả năng đứng được trong lòng độc giả hiện nay.

Nói về các mối quan hệ, văn trẻ TP Hồ Chí Minh khá thân thiện với nhau. Hầu như không có (hoặc tôi không thấy) có bè cánh, phe phái mà đều có thể chia sẻ, hỗ trợ nhau trong điều kiện có thể. May mắn của những tác giả trẻ là có các bậc “tiền bối” luôn nhiệt tình dẫn dắt.

Không có kiểu phân biệt “chiếu trên, chiếu dưới” ở thành phố này. Miễn là có duyên thì một tác giả chưa có tác phẩm, đang tập tọng viết cũng có thể gặp, ngồi chung “chiếu” với những nhà văn tên tuổi, được truyền dạy bài học về nghề, về đời.

Thậm chí, có khi chỉ cần viết email trao đổi, cộng tác, thấy phù hợp là được nhà văn tên tuổi mời đi ăn, giới thiệu đầu mối in sách. Đó dường như là đặc ân mà không phải vùng đất nào cũng có được.

Với tất cả những mặt trái – phải, hay – dở như vậy, TP Hồ Chí Minh là môi trường phù hợp cho các tác giả, nhà văn trẻ phát triển khả năng, đam mê của mình. Điều quan trọng vẫn là bản lĩnh của mỗi người để có thể biết mình là ai, đứng chỗ nào trên hành trình chữ nghĩa. Và đáng mừng, nhiều nhà văn, tác giả trẻ hiểu rõ điều này, hầu như không sống với ảo vọng.

Tác giả Tiểu Quyên: Người trẻ đang làm chủ ngòi bút

Nhiều năm trước tôi nghe những ý kiến của các nhà văn đi trước, đại loại rằng: “Hãy cho người trẻ có thêm thời gian”. Nhiều năm sau tôi nghe thêm những nhìn nhận khác: “Người trẻ thiếu trải nghiệm, thiếu dấn thân, lười sáng tạo dẫn đến viết những vấn đề vụn vặt, cái tôi nhỏ bé, nông cạn…”. Nhưng hiện tại, tôi thấy người viết trẻ đã cùng nhau tạo nên diện mạo của văn chương trẻ theo những cách riêng.

Nhiều lúc tôi nghĩ rằng, những người trẻ bây giờ thật giỏi. Họ đã làm cho văn chương trẻ thật sôi động. Những cuộc dấn thân, trải nghiệm của người trẻ bây giờ cũng khác thế hệ trước nhiều lắm. Ngòi bút của họ chạm đến những miền đất xa lạ khắp thế giới. Tư duy họ tiệm cận đến những điều tiến bộ, văn minh, bình đẳng và tự do trong thế giới phẳng.

Mỗi người đều biết tạo dựng phong cách và có lượng độc giả riêng. Có những tác giả còn rất mới nhưng tác phẩm vừa ra mắt đã best-seller hoặc được đánh giá rất cao. Tôi cho rằng người trẻ đang làm chủ ngòi bút của họ, mỗi tác giả chọn cày một cánh đồng và cùng làm cho mọi cánh đồng đều trở nên tươi tắn, giàu cảm xúc và bát ngát những khát vọng, hy vọng.

Văn chương là phản ánh hiện thực, là ghi chép thời đại, là thân phận con người. Ở một góc độ nào đó, người viết trẻ đã thể hiện được tinh thần, tư tưởng của bản thân trong những cuốn sách. Lâu rồi, tôi không còn để cụm từ “tác phẩm đỉnh cao” chi phối cảm nhận của mình về tác phẩm của người trẻ, lẫn trong lựa chọn sáng tác của mình.

Đích đến của một tác phẩm – suy cho cùng vẫn là đến với số đông độc giả. Vậy nhà văn có bản lĩnh là người dám lựa chọn và đi được một đường dài với văn chương, chạm đúng tần số rung cảm của bạn đọc. Nếu không, thời gian luôn biết cách chọn lọc, khẳng định và đào thải.

Tôi nhìn những đầu sách mới phát hành mỗi năm, những cuộc đón nhận của bạn đọc và cả những chia sẻ, kế hoạch của bạn viết, tôi tin có một thế hệ người viết trẻ, mới đầy bản lĩnh, có cá tính, trí tuệ đang ngày càng khẳng định mình. Nếu nhắc đến thế hệ người viết trẻ 8X, 9X, mà trong đầu bạn hình dung lên những cái tên nào, thì chính là “họ” đấy – những người đang lặng lẽ, cần mẫn thắp lên những ngọn lửa làm sáng bừng chân trời chữ nghĩa.

Tác giả Anh Khang: Nhờ văn trẻ, văn hóa đọc tái sinh mạnh mẽ

Dù ở thời nào, khi nhắc đến ba chữ “văn học trẻ” thì tôi tin rằng nó luôn gợi lên những làn sóng trái chiều. Chẳng hạn cách đây gần 100 năm, khi phong trào Thơ Mới ra đời thì những nhà văn, nhà thơ thời đại đó cũng được gọi là cây bút trẻ. Trong cuốn “Thi nhân Việt Nam”, Hoài Thanh và Hoài Chân đã viết rất hay như thế này: “Đừng lấy một người sánh với một người.

Hãy sánh thời đại cùng thời đại”. Nói thế để thấy rằng mỗi thời đại sẽ có một thế hệ nhà văn phục vụ, góp tiếng nói, tiếng lòng của họ cho thời đại đó. Tác phẩm sẽ gửi gắm dòng chảy cảm xúc, dòng chảy nhân sinh quan của chính thời đại đó.

Thế hệ 8x, 9x chúng tôi lớn lên trong thời đại internet, mọi thứ đều được cập nhật từng giây từng phút, công nghệ thông tin bao trùm lên tất cả thành thử cách chúng tôi tiếp cận văn chương và gửi gắm những gì qua nó sẽ khác với bậc cha chú.

Chúng tôi ngày nay thiệt thòi hơn thế hệ cha anh vì công chúng dành nhiều thời gian cho văn hóa nghe, nhìn. Cho nên cách duy nhất và phù hợp nhất với thời đại này đó là tiếp cận độc giả qua mạng xã hội, trên internet. Và có thể do cách đến gần độc giả của chúng tôi có hơi fastfood (thức ăn nhanh) và xô bồ như văn hóa mạng nên cách nhìn của bậc đàn anh, đàn chú sẽ khắt khe hơn.

Tác phẩm của tôi ra đời với hy vọng là mình có thể ghi lại hơi thở cuộc sống hiện thời. Tôi bắt đầu viết từ những điều rất riêng tư, những trải nghiệm nhỏ của bản thân, cho đến khi nhận diện, đi nhiều hơn, nghĩ nhiều và sâu hơn về mọi thứ.

Tôi không cố gồng mình làm điều gì với văn chương, tôi viết những điều tự nhiên và mong rằng độc giả sẽ đi cùng với sự trưởng thành của tác giả. Tôi luôn quan niệm mình phải viết những gì của bản thân mình trước nhất vì khi nhà văn không chân thật với cảm xúc của mình thì những tác phẩm đó không thể nào đến trái tim độc giả.

Chưa bàn về chất lượng, điều lạc quan và tích cực nhất mà các cây bút trẻ TP Hồ Chí Minh đã và đang làm được trong vài năm trở lại đây đó là nền văn hóa đọc được vực dậy và tái sinh rất mạnh mẽ. Điều tôi ao ước là góp một phần nhỏ bé vào việc khơi dậy cảm xúc văn chương, tình yêu chữ nghĩa cho các bạn trẻ.

PV - Văn nghệ công an

Để không làm tổn thương người sáng tác lẫn người đọc *

Để không làm tổn thương người sáng tác lẫn người đọc *

Hẳn độc giả không còn xa lạ với các cuộc tranh luận chưa đến hồi kết trên nhiều diễn đàn báo chí lẫn ở khu vực giảng đường về tính văn chương trong những sáng tác của các cây bút trẻ.

Phái bi quan thường bày tỏ sự phiền lòng của mình vì những nội dung hời hợt, lối viết non tay của các tác phẩm văn chương mà họ cho là đã và đang được giới truyền thông nâng tầm quá mức; từ đó gây nên nhiều hệ lụy, đặc biệt là sự ảo vọng về nghề viết văn vốn nhiều nhọc nhằn và đầy chông gai cùng con chữ. Còn phái lạc quan thì luôn khẳng định thái độ ủng hộ người trẻ dám viết, dám thể hiện những khúc mắc đời tư, những cảm xúc vui buồn giận hờn của một “thế hệ khác lạ” đang sống trong xã hội công nghiệp luôn biến chuyển không ngừng bởi công nghệ và tri thức. Tất nhiên, đâu đó vẫn có những ý kiến dung hòa giữa hai quan điểm trên. Có thể nói, từ góc nhìn dung hòa đó, cho phép chúng ta gợi ra nhiều giải pháp để không làm tổn thương cả người sáng tác lẫn người người đọc.

Công nhận những cách định nghĩa khác

Việc chúng ta đòi hỏi một tác phẩm văn học của người trẻ phải có nhiều tính văn chương hơn thay vì những câu chữ tản văn vu vơ không đầu không cuối và không ghi đậm dấu ấn cá nhân, từ một góc độ nào đó, cho thấy sự “dán nhãn” từ những mặc định khi chúng ta định nghĩa về văn chương. Cần nhiều tính văn chương hơn nữa, nhưng chính xác như thế nào là “tính văn chương”?

Khi cùng bàn luận một chủ đề nào đó, việc xác định rõ những khái niệm là rất quan trọng. Rất có thể, đối với đội ngũ sáng tác trẻ và độc giả yêu thích họ, tính văn chương được định nghĩa một cách giản đơn là những triết lý tản mạn về cuộc sống, là những cách hiểu, cách cảm, cách ứng xử của thanh niên thời nay trước thế thái nhân tình, nhất là trong tình cảm lứa đôi, hạnh phúc gia đình. Văn chương của người trẻ là phải thấy trong đó hình ảnh của chính người trẻ. Ở đó, văn chương được xem là những trang đời gắn liền với nhịp sống của thanh niên hiện nay, với nhiều tâm tư loay hoay về hành trình khẳng định bản thể, với những ngổn ngang giữa hoài bão tương lai và thực tế trần trụi hiện tại. Như vậy, dù muốn hay không, giới nghiên cứu văn học và những độc giả có phần kén đọc phải chấp nhận về sự tồn tại của một dòng/nhánh văn học đại chúng với những cách định nghĩa mới về văn chương. Tôn trọng sự đa dạng là một thái độ cần và nên có trong trường hợp này không chỉ giúp mở rộng biên độ của cách hiểu về văn chương khiến văn chương hiện diện như một bức tranh đa sắc màu mà còn giúp tránh làm ảnh hưởng đến tâm lý hào hứng sáng tác của những người viết trẻ.


Một tác giả trẻ trong buổi giao lưu, ký tặng sách cho độc giả (ảnh Vnexpress)

Một lối viết có trách nhiệm

Hiện nay, nhiều bạn trẻ thường xem các sách bán chạy trên thị trường là đích đến của việc đọc. Không khó để thấy cảnh tượng độc giả chen chúc nhau xin chữ ký của tác giả chẳng khác gì “fan cuồng” xin chữ ký của ngôi sao âm nhạc, điện ảnh. Điều đó cho thấy bối cảnh của văn hóa đọc đã và đang thay đổi từng giờ trong sự tác động của văn hóa xã hội đương đại. Một số cây bút trẻ nắm bắt được tâm lý của độc giả trẻ và đã xây dựng hình ảnh người sáng tác như thể một phong cách sống, đại diện của thái độ sống. Đây không khác gì một con dao hai lưỡi đối với người viết lẫn người đọc. Bởi vì, để chịu được sự thử thách của thời gian, để tác phẩm đứng lâu trong lòng độc giả thì còn là câu chuyện dài.

Một cách công bằng, những người viết trẻ cũng cần ý thức hơn nữa về những sản phẩm của mình thông qua những phản hồi của cả độc giả lẫn các nhà nghiên cứu văn học. Không thể cứ mãi dựa dẫm mãi vào hai chữ “giải trí” để tự cho phép mình cái quyền làm nhạt nhòa dần những giá trị cốt lõi của văn chương như giá trị thẩm mỹ, giá trị nhận thức… Nếu cứ giữ mãi “một màu” như hiện tại, các tác phẩm văn chương trẻ sẽ làm hạ thấp dần phông nền của văn hóa đại chúng vốn đã chịu nhiều ý kiến phản hồi từ dư luận. Nhiều biên tập viên các đơn vị xuất bản đã không ngại ngần chia sẻ với nhau trong những lúc trà dư tửu hậu về những khó khăn khi biên tập các tác phẩm của các cây bút trẻ. Tràn lan những lỗi câu từ, những lỗi diễn đạt là chuyện thường ngày ở huyện khi các biên tập viên này được giao biên tập một đầu sách của tác giả trẻ.

Rõ ràng, không chỉ là sáng tạo, không chỉ là phù hợp, là chiều lòng theo thị hiếu số đông, những cây bút trẻ còn cần xác định cho mình một lối viết có trách nhiệm hơn để người đọc cảm thấy hài lòng khi cầm trên tay một ấn phẩm văn chương mà họ chờ đợi. Sự tôn trọng người đọc thật sự không chỉ đơn thuần là chiều theo số đông mà còn phải nâng tầm đại chúng.

Trần Xuân Tiến - Tổ quốc

---------------------------

* Bài viết thể hiện quan điểm cá nhân của người viết

Văn xuôi trẻ, vững bước trưởng thành

Văn xuôi trẻ, vững bước trưởng thành

Văn đàn hiện nay đang chứng kiến sự trình hiện khá ấn tượng của những cây bút văn xuôi trẻ (thế hệ 8x, 9x) giàu nội lực, đang dần định hình phong cách, rất nhiều người trong số họ đã được vinh danh tại những cuộc so tài văn chương uy tín.

Chẳng hạn, Nguyễn Thị Kim Hòa giành giải nhất, Đinh Phương giải nhì, Hương Thị và Cao Nguyệt Nguyên giải Khuyến khích tại cuộc thi truyện ngắn Tạp chí Văn nghệ Quân đội 2013-2014; hay Nhật Phi giành giải nhất tại cuộc thi Văn học tuổi 20 lần V (trao giải năm 2014); hay Chu Thanh Hương giành giải nhất và giải ba tại cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện và ký đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” do Bộ Công an và Hội Nhà văn Việt Nam phối hợp tổ chức năm 2007-2010 và năm 2012-2015… Ngoài ra là An Khang, Hamlet Trương, Phan Ý Yên, Hồng Sakura - tác giả của những đầu sách được định danh là “văn học thị trường” với số lượng phát hành hàng chục nghìn bản. Rồi rất đông những gương mặt trẻ đang dần khẳng định tiếng nói văn chương trên văn đàn như: Linh Lê, Lý A Kiều, Nguyễn Văn Toan, Nguyệt Chu, Chu Thùy Anh, Dương Hằng, Bùi Bích Phương, Hân Như, Nguyễn Thu Thủy (Hà Nội), Tiểu Quyên, Văn Thành Lê, Lưu Quang Minh (TP Hồ Chí Minh), Dương Giao Linh (Quảng Ninh), Nhụy Nguyên, Lê Minh Phong, Lê Vũ Trường Giang (Huế), Trác Diễm (Quảng Bình), Chu Thị Minh Huệ, Lục Mạnh Cường (Hà Giang), Trần Thái Hưng (Hải Phòng), Kiều Duy Khánh (Sơn La), Phạm Thị Thúy Quỳnh (Hòa Bình), Nguyễn Luân (Lạng Sơn)…

Không chiến thuật, chiêu trò gây “sốc”, từ chối những chủ ý gây tạo ồn ào bên ngoài trang viết… là đặc điểm dễ nhận thấy trong bức tranh văn xuôi trẻ hiện nay. Về vấn đề này, Văn Thành Lê phát biểu: “Tiếng nói của người viết thể hiện rõ nhất trong tác phẩm của họ. Lặng lẽ viết là cách người viết thể hiện mình ồn ào nhất, hơn bất cứ sự ồn ào nào”.  Đồng quan điểm này, Hoàng Công Danh nói: “Chỉ cần thi thoảng mình trình hiện bằng tác phẩm ở đâu đó, thế là đủ rồi". Nguyễn Thị Kim Hòa cũng cho rằng: “Giải thưởng, nổi danh, chỉ nên là động lực chứ không nhất định sống chết đuổi theo nó như một mục tiêu. Cốt yếu nhất của người viết vẫn là tác phẩm. Tác phẩm mới định danh anh là nhà văn hay không”.

Có một nghịch lý khá thú vị là những người viết văn trẻ đang cầm bút trong thời đại được gọi là thời của “fastfood” (thức ăn nhanh), cái đọc, cái viết theo đó cũng hướng đến tiêu chí nhanh và tiện, nhưng hiện tại, những cây bút truyện ngắn đã thành danh như: Đỗ Bích Thúy, Nguyễn Đình Tú, Nguyễn Ngọc Tư, Phong Điệp, Phan Hồn Nhiên… thì rẽ sang hướng tiểu thuyết, những cây bút truyện ngắn mới nổi lên như Tống Ngọc Hân, Đinh Phương, Văn Thành Lê… cũng nhanh chóng bập vào tiểu thuyết, những tác giả rất trẻ như Nhật Phi, Trác Diễm, Phạm Bá Diệp… thì chọn trình làng những tác phẩm đầu tay cũng là tiểu thuyết. Phải chăng, vì những cái viết ngắn đến lượt lại không đủ thỏa mãn bộ phận người đọc tinh hoa muốn được phiêu lưu dài hơi trong sự đọc, sự nghĩ, sự thưởng ngoạn thẩm mỹ? Hay vì những người viết văn trẻ muốn tìm đến tiểu thuyết để vừa thử sức, vừa bung trổ, khẳng định sức vóc văn chương của chính mình?

Thường tác phẩm của những người trẻ là những trang “chuyện đời tự kể”, bởi “trẻ” thì đương nhiên chưa nhiều vốn sống trải nghiệm thực tế. Tuy nhiên, ngày nay các tác giả trẻ luôn nỗ lực chuyên nghiệp hóa ngòi bút của mình, họ tự làm đầy vốn sống bằng tri thức sách vở, và đặc biệt là bằng khả năng hư cấu, tưởng tượng. Về câu chuyện này, Hoàng Công Danh chia sẻ: “Viết văn xuôi tất yếu phải hư cấu, tưởng tượng. Vấn đề là anh phải hư cấu, tưởng tượng như thế nào để người đọc không thấy câu chuyện anh kể bị giả tạo, sống sượng. Bản thân tôi thích đọc truyện của những người viết biết hư cấu hơn là “tự ăn mình”, hoặc kể chuyện thật thà, kiểu thấy gì kể nấy. Sức tưởng tượng như một lực hấp dẫn để người ta được phiêu lưu cùng/trong chữ, cả về phía người viết lẫn người đọc. Tuy nhiên, dù nhà văn có “chuyên nghiệp” đến đâu, trí tưởng tượng của anh ta có phong phú đến mức nào, thì sản phẩm tưởng tượng của anh ta cũng phải ít nhiều dựa trên những gì anh ta trải nghiệm, có thể là trải nghiệm trực tiếp từ thực tế, có thể là trải nghiệm gián tiếp qua sách báo. Bởi hư cấu khác với bịa đặt”.

Đang có sự phân hóa thành hai dòng rõ rệt trong đời sống văn trẻ, một bên là tác phẩm đậm đặc bản sắc vùng miền, dân tộc (như Gia tộc ăn đất của Lê Minh Nhựt), một bên là tác phẩm mà cái gọi là bản sắc vùng miền, dân tộc gần như bị tẩy trắng (như Người ngủ thuê của Nhật Phi, Nhụy khúc của Đinh Phương). Nhật Phi cho biết quan niệm của mình về vấn đề này như sau: “Khi viết, tôi chủ đích tẩy trắng những yếu tố địa phương trong tác phẩm, bởi lẽ tôi muốn nêu lên vấn đề mang tính phổ quát, không thuộc riêng về một vùng miền, một dân tộc nào cả. Trong thời đại thế giới “phẳng”, chúng ta đang ghi nhận những đan xen, hòa trộn văn hoá, và những vấn đề được coi là toàn cầu. Vậy nên xu hướng bão hòa bản sắc vùng miền, dân tộc trong văn chương hiện đại là bình thường, nhất là khi ngày càng có nhiều hơn các tác giả tới từ các thành phố lớn, nơi chộn rộn quá nhiều sắc màu, và không những thế, do có điều kiện, có khả năng nên nhiều trong số họ còn mang tâm thế của chủ thể công-dân-toàn-cầu”.

Trong thời đại kỹ trị, văn hóa vật chất, tiêu dùng lên ngôi, con người, nhất là giới trẻ, ngày càng sống thực dụng hơn, “vội vàng” hơn… thì sự xuất hiện và bền bỉ dấn thân của một lực lượng đông đảo người viết văn trẻ là một tín hiệu đáng mừng. Họ biết tận dụng lợi thế của người trẻ để sáng tạo và bứt phá. Họ nói không với những ồn ào, lặng lẽ cần mẫn gieo cấy trên cánh đồng chữ nghĩa. Viết là cách để những nhà văn trẻ trình hiện tư cách công dân - nghệ sĩ của mình trước cuộc đời, để họ và những bạn đọc của họ cùng cảm nhận cái bí ẩn của tình yêu nghệ thuật, cùng thụ hưởng cái đẹp phi vật chất, cùng hướng đến kiến tạo một cuộc sống đẹp hơn.

Nguồn: QĐND (Hoàng Đăng Khoa)

Tiểu thuyết trẻ cần thêm sức bật

Tiểu thuyết trẻ cần thêm sức bật

Tiểu thuyết luôn là thể loại mới mẻ, ẩn chứa nhiều khả năng cách tân nhất trong đời sống văn học. Nước ta vốn có truyền thống về thơ ca và trong nền văn học thì thể loại tiểu thuyết ít có sự chú ý thích đáng cả từ giới sáng tác lẫn phê bình. Hiện tượng một số cây bút tiểu thuyết trẻ gần đây liên tục có tác phẩm, nhận được sự ghi nhận của người đọc lẫn những nhà lý luận phê bình là tín hiệu rất đáng mừng.


Khuynh hướng ngôn tình - lãng mạn

Nhiều cây bút trẻ viết tiểu thuyết hiện nay sớm nổi danh trên văn đàn, có số lượng xuất bản đạt đến mức bestseller là những người từng thử bút với khuynh hướng đề tài ngôn tình - lãng mạn. Chúng ta có thể kể đến Kawi, Gào, Dương Thụy, Huyền Lê, Hân Như, Meggie Phạm (Phạm Phú Uyên Châu). Lựa chọn khuynh hướng ngôn tình - lãng mạn có thể là chiến lược viết hợp lý và hiệu quả đối với những cây bút trẻ bởi hai lý do. Thứ nhất, bạn đọc trẻ tuổi luôn có sự hứng khởi đặc biệt với chủ đề tình yêu, mà nhất là dạng tình yêu lãng mạn, học đường, thuần túy cảm xúc chưa gắn nhiều với điều kiện hôn nhân hay thôi thúc của tình dục. Nếu xem tuổi trẻ là tuổi yêu, là thời điểm đẹp nhất và thăng hoa nhất của tình yêu, nơi những kinh nghiệm cay đắng cũng như sự đổ vỡ, chia lìa chưa đè nặng, thì tiểu thuyết ngôn tình - lãng mạn sẽ là lựa chọn phù hợp nhất đối với độc giả. Thứ hai, những người viết trẻ vốn viết với phương châm “tự ăn mình” hoặc tưởng tượng thuần túy, thì lựa chọn tiểu thuyết ngôn tình - lãng mạn sẽ phát huy được năng lực cảm xúc trữ tình, lại vừa tránh được những tai nạn nghề nghiệp khi vốn sống chưa nhiều.

Chúng tôi muốn dừng lại nhấn mạnh đến trường hợp của Meggie Phạm như một điểm sáng trong khuynh hướng này. Viết cuốn tiểu thuyết đầu tay khi mới 19 tuổi, cho đến nay, Meggie Phạm đã có trong tay năm cuốn tiểu thuyết (Hoàng tử và em, Giám đốc và em, Chàng và em, Người xa lạ và em, Tôi và em) với hơn một vạn bản in, cũng như bộ truyện đang được chuyển thể thành phim truyền hình. Meggie Phạm thật sự đã biến thành một hiện tượng bestseller thú vị trong đời sống xuất bản nước nhà, chị được kết nạp vào Hội Nhà văn Việt Nam năm 24 tuổi.

Meggie Phạm dù rất trẻ tuổi, nhưng đã sớm chứng minh mình là một “đầu bếp” có tài, khéo léo sử dụng nhiều gia vị lãng mạn trong những bữa tiệc tiểu thuyết về tình yêu. Nhìn chung, Meggie Phạm nói riêng và khuynh hướng tiểu thuyết ngôn tình - lãng mạn nói chung là một món ăn tinh thần của giới trẻ ngày nay, làm sôi động thêm thị trường sách. Tuy nhiên, xét từ tư duy sáng tạo nghệ thuật, như nhà văn Di Li phát biểu: “Khuynh hướng này là những món “mì ăn liền”, hay còn gọi là tiểu thuyết thời trang, không cung cấp nhiều chất dinh dưỡng tinh thần cho người đọc. Thậm chí chỉ rộ lên như một thứ mốt, rồi người đọc sẽ quên”.

Khuynh hướng huyền ảo, giễu nhại

Khuynh hướng tiểu thuyết trẻ thứ hai đáng chú ý gần đây là huyền ảo và siêu hư cấu. Những nhà tiểu thuyết trẻ viết theo khuynh hướng này có công chúng đọc hạn hẹp hơn, phạm vi phát hành cũng như số bản in khiêm tốn hơn, nhưng họ xứng đáng là những người cách tân hàng đầu trong nghệ thuật viết tiểu thuyết. Khuynh hướng huyền ảo - siêu hư cấu tiệm cận với trình độ văn học thế giới, nằm chung trong hệ hình tư duy văn học hậu hiện đại. Những nhà văn trẻ nhưng sớm có sự tiếp xúc với lý luận văn học phương Tây (hậu) hiện đại, có vốn đọc kiệt tác đương đại thế giới phong phú như Uông Triều, Nguyễn Danh Lam, Nguyễn Đình Tú, Lê Minh Phong, Nhụy Nguyên… thường đi theo khuynh hướng này.

Khuynh hướng huyền ảo - siêu hư cấu là nỗ lực của nhà văn trẻ để hướng đến một cái nhìn mới về thực tại, đó là một thế giới hỗn độn, bất an, phi lý, đầy rẫy tính ngụy tạo và hư cấu. Mỗi tác phẩm của họ đầy sức nặng của triết học giải cấu trúc/hậu hiện đại, dày đặc những hình tượng ám ảnh của vô thức, của trạng thái tâm thần phân liệt, những ám ảnh cổ mẫu, những chấn thương tinh thần… Yếu tố huyền ảo (magical) xuất hiện giữa hiện thực, nhưng không làm đứt gãy hiện thực và thay đổi số phận nhân vật, biến chuyển cốt truyện như trong truyện kỳ ảo hay truyện thần thoại. Cái huyền ảo thực chất chỉ như cách nhìn khác về thực tại, một thực tại ẩn náu dưới tầng sâu vô thức, hoặc đã bị ẩn dụ hóa bởi hình tượng. Trong Tưởng tượng và dấu vết của Uông Triều, nhân vật chính bị tàn tật, ngồi liệt một chỗ để tưởng tượng về thế giới bên ngoài. Hàng loạt những hiện tượng huyền ảo, kỳ dị xảy ra đối với anh, thực chất cũng là các ẩn dụ có tính siêu hư cấu về tình trạng chấn thương tinh thần và thể xác của nhân vật chính - người kể chuyện. Hiện thực đã bị nhìn nhận dưới góc độ khác, dưới cái nhìn lạ hóa và ảo hóa, nhưng hiện thực hoàn toàn không bị mất đi.

Một khuynh hướng rất đáng chú ý gần đây trong tiểu thuyết trẻ, đó là nhấn mạnh đến trò chơi ngôn ngữ và thủ pháp giễu nhại trong diễn ngôn truyện kể. Có thể kể đến một loạt những gương mặt như Nguyễn Thế Hoàng Linh, Nguyễn Xuân Thủy, Văn Thành Lê… Trò chơi ngôn ngữ này do tác giả tạo ra, nhưng người chơi chính lại là người đọc.

Đánh giá về những đóng góp về thể loại tiểu thuyết của các nhà văn trẻ, nhà văn Nguyễn Bình Phương - Tổng Biên tập tạp chí Văn nghệ Quân đội, khái quát: “Thái độ nhập cuộc và ý thức trách nhiệm của các cây bút trẻ là rất rõ ràng. Văn trẻ hầu như có mặt ở tất cả những sự kiện, biến động của đất nước; tham gia soi rọi, khám phá các vấn đề, các lĩnh vực xã hội và có những lý giải, cắt nghĩa rất riêng”.

Tre già đặt hy vọng vào lớp măng mọc

Quan tâm đến văn học trẻ nói chung và các cây bút viết tiểu thuyết nói riêng, một số nhà văn đi trước, nhà phê bình cho rằng người viết văn xuôi đang có xu hướng nhằm tới thể loại tiểu thuyết, để đạt được mục đích khái quát và phân tích có chiều sâu một ý tưởng.

Nhà văn Sương Nguyệt Minh khích lệ: “Rõ ràng đã có một thế hệ nhà văn trẻ 8x, 9x viết tiểu thuyết như: Nguyễn Quỳnh Trang, An Hạ, Đinh Phương, Vũ Phương Nghi, Leng Keng (Lê Thị Xuân)... Tôi bắt gặp ở các tác giả trẻ này các vỉa tầng cảm xúc mới, cách nghĩ mới, cái nhìn mới và lối viết cũng rất mới. Trên cái nền văn hóa khá cao, họ đã vượt qua sự thô giản. Đọc những người trẻ viết tiểu thuyết, tôi nghĩ đến sự già dặn trước tuổi và có cảm giác như không có gì qua mắt được họ. Tre già măng mọc, tương lai nền văn học không trông vào họ thì còn ngóng ai nữa!”.

Tuy nhiên, có thực tế là đang xảy ra sự vênh nhau giữa số lượng và chất lượng, giữa sự đa dạng và độc đáo. Để trường sức và nâng cao chất lượng, cần “tay nghề cao”, có khả năng sử dụng ngôn ngữ và phong cách ngôn ngữ một cách điêu luyện, có nghiên cứu lý thuyết hậu hiện đại. Đồng quan điểm ấy, nhà văn Nguyễn Bình Phương nhấn mạnh: “Mỗi cây bút trẻ phấn đấu mỗi tác phẩm là một tiếng nói tinh tế, độc đáo, đủ sức kéo con người hướng về phía cái đẹp và ánh sáng của nhân tính; không thụ động, thấy đúng lúc vươn vai đứng dậy, hãy vươn vai đứng dậy. Muốn vậy ngoài nội lực của người sáng tác, rất cần thêm sự đồng hành của Ban Nhà văn trẻ - Hội Nhà văn Việt Nam”.

YẾN THANH - Nhân dân cuối tuần

Ra mắt cuốn sách “Nào, mình cùng đạp xe đến Paris”

Ra mắt cuốn sách “Nào, mình cùng đạp xe đến Paris”

Đạp xe từ Việt Nam đến Paris là giấc mơ của tác giả Kim Ngân cùng người bạn đời của mình. Nhưng họ còn hành động vì mục đích tốt đẹp hơn: kêu gọi mọi người bảo vệ môi trường và gây quỹ từ thiện hỗ trợ người dân tỉnh An Giang bị ảnh hưởng do biến đổi khí hậu. Hành trình 291 ngày và 15 nghìn cây số của họ đã được ghi lại trong cuốn sách “Nào, mình cùng đạp xe đến Paris”.


Với mục đích tuyên truyền về tác động của chống biến đổi khí hậu, từ Việt Nam, cô gái 28 tuổi Nguyễn Thị Kim Ngân đã cùng với bạn trai người Scotland Simon Nelson đạp xe trong suốt 291 ngày, vượt qua hơn 15 nghìn km qua 11 quốc gia để đến Thủ đô Paris, Pháp.

Ý định đến Paris bằng xe đạp đến với Nguyễn Thị Kim Ngân khi người bạn trai của cô - Simon Nelson (người Scotland) đề xuất một ý tưởng nghe có vẻ điên rồ: đạp xe từ Việt Nam đến Paris (Pháp). Vốn khát khao được khám phá thế giới, cô gái trẻ đã gật đầu không hề suy nghĩ. Bỏ lại một công việc an nhàn, cô dấn thân vào một hành trình đầy thách thức và hiểm nguy.

Chuyến đi bắt đầu từ ngày 9-2-2015 và kết thúc tại Paris vào tháng 11-2015, thời điểm diễn ra Hội nghị Biến đổi khí hậu Liên hợp quốc COP21 với hy vọng góp thêm tiếng nói của các quốc gia đã đi qua tới những nhà lãnh đạo thế giới trong công cuộc cứu lấy hành tinh xanh.

Tác giả Kim Ngân và bạn trai của cô - Simon Nelson. (Ảnh: Internet)

Khởi đầu của cuộc hành trình đó là xã Bình Thạnh, An Giang đi qua một loạt các tỉnh, thành phố của Việt Nam, trước khi vào lãnh thổ Trung Quốc. Từ đây, cặp đôi này xuyên qua một loạt các quốc gia Trung Á nằm trên Con đường Tơ lụa huyền thoại trước khi tiến vào Thổ Nhĩ Kỳ - cửa ngõ châu Âu để tiếp tục chinh phục châu Âu với điểm cuối là Paris cổ kính. Với vỏn vẹn 10.000 USD trong suốt hành trình và tài sản lớn nhất là hai chiếc xe đạp, cả hai đã thực hiện một hành trình nhiều hiểm nguy nhưng đầy phi thường.

Một cô gái Việt nhỏ bé lần đầu đạp xe đến những vùng đất xa lạ, rõ ràng cần rất nhiều nghị lực, ý chí và sự mạnh mẽ. Trước khi vượt qua được những giới hạn của bản thân, Kim Ngân cũng phải vượt qua những dị nghị, nghi ngờ, định kiến từ gia đình, người thân và cả những người xa lạ cô gặp trên đường đi.

Trong hơn 291 ngày rong ruổi trên chiếc xe đạp, Kim Ngân và người bạn trai đã gặp không ít những rắc rối và cả những tai nạn hy hữu. Tại Tân Cương, cả hai đã phải dựng lều ngủ giữa chốn sa mạc cằn cỗi vì không thể tìm thấy một nơi để trú chân. Những ngày ở Trung Á có lúc nhiệt độ lên tới 45 độ C, thức ăn không hợp khiến cô bị hành hạ bởi chứng đau bụng và buộc phải nhập viện tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Ngày đầu tiên đến Kyrgyzstan, cô đã bị sốc độ cao khi leo lên đỉnh núi Torugart, một trong những ngọn núi hùng vĩ bậc nhất nơi đây, nơi quanh năm bị bao phủ bởi tuyết trắng và những trận gió rét thấu xương. Đây cũng là nơi chứng kiến một trong những thời khắc “ngàn cân treo sợi tóc” của Kim Ngân. Khi đổ đèo xuống từ một ngọn núi hiểm trở, một bên là vực sâu thăm thẳm không có rào chắn và người bạn đồng hành đã đi trước một đoạn khá xa, chiếc xe đạp của cô bỗng dưng bị đứt phanh. Nếu không nhờ sự xử lý khéo léo và chút may mắn, rất có thể cô sẽ phải nằm lại nơi đất khách quê người.

Cũng trên hành trình ấy, khi gần tiến vào Turkmenistan, ước mơ đến Paris của cả hai tưởng như không thể thành hiện thực khi cha của Simon đột ngột qua đời. Nhưng với ý chí và quyết tâm sắt đá, cả hai đã vượt qua tất cả và được chào đón tại Paris trong ánh mắt ngưỡng mộ của mọi người.

“Nào, mình cùng đạp xe đến Paris” là một bài ca tươi xanh về tuổi trẻ, với những khắc khoải, khát khao, với nỗi đam mê và lòng dám sống, rất hiện đại mà cũng rất con người.

Vào 9 giờ 30 phút sáng thứ bảy, ngày 7-1, tác phẩm "Nào, mình cùng đạp xe đến Paris" sẽ ra mắt độc giả TP Hồ Chí Minh, nhân dịp này Công ty Cổ phần Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam tổ chức một buổi giao lưu gặp gỡ tác giả trẻ Nguyễn Thị Kim Ngân cùng Simon, người bạn đời đồng hành cùng cô suốt chuyến đi, tại Hiệu sách Nhã Nam, Đường sách Nguyễn Văn Bình, quận 1.

H.THU - Nhân dân

Tác giả Lê Hữu Nam: Vừa viết tiểu thuyết, vừa thở oxy

Tác giả Lê Hữu Nam: Vừa viết tiểu thuyết, vừa thở oxy

Tiểu thuyết đầu tay Vì chưa bao giờ kết thúc của Lê Hữu Nam vừa được ấn hình. Ít ai biết, nhà văn trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh này đã viết cuốn sách trong 3 năm với chiếc bình oxy luôn thường trực bên người.

1. Nam được biết đến nhiều nhất qua truyện dài thiếu nhi Mật ngữ rừng xanh. Truyện dài này một thời ầm ĩ, khi tác giả phát hiện đơn vị in sách đã đưa ra con số thiếu trung thực về lượng phát hành.

Sau đó Mật ngữ rừng xanh nhận giải thưởng hàng năm dành cho nhà văn trẻ dưới 30 tuổi của Hội Nhà văn TP.HCM. Nhà văn Đoàn Thạch Biền, thành viên Ban giám khảo cuộc thi này, đánh giá đây là một tác phẩm khá đặc biệt, khi tác giả viết về môi trường, thay cho việc chọn  đề tài tình yêu hay đời sống đô thị như nhiều cây bút trẻ hiện nay.


Nhà văn trẻ Lê Hữu Nam

Viết văn với Lê Hữu Nam đầu tiên và cuối cùng là sự chia sẻ suy tưởng và cảm xúc với người đọc. Anh thường xuyên dùng nhuận bút và mua sách của chính anh để tặng những trẻ em bị mắc bệnh tim đang điều trị tại bệnh viện Nhi đồng TP.HCM. Điển hình, khép lại vụ lùm xùm quanhMật ngữ rừng xanh, Nam được phía in sách bồi thường 7,5 triệu đồng. Toàn bộ số tiền này được anh dành tặng cho một bệnh nhân 10 tháng tuổi, đang điều trị tại khoa Tim mạch của bệnh viện.

2. Vì chưa bao giờ kết thúc do Phương Nam Book và NXB Văn hóa Văn nghệ ấn hành. Sách được Lê Hữu Nam viết từ năm 2013,với đề tài và nội dung dành cho độc giả tuổi trưởng thành. 

Đọc tiểu thuyết này, độc giả sẽ nhận ra không ít thân phận ẩn náu trong đó. Và mỗi thân phận đều có một thế giới riêng mang đầy bí mật, được bao bọc bởi thời gian và những phân tán về địa lý, mở ra một câu chuyện dài được liên hệ từ những cuộc đời khác nhau giữa nhiều thế hệ, mà người trong cuộc tưởng chẳng hề liên quan đến mình…


Tiểu thuyết đầu tay “Vì chưa bao giờ kết thúc” của Nam

“Tôi từng đối diện với nhiều thử thách trong cuộc sống, nhưng khi nhớ đến những gì mình viết trong cuốn sách này, tôi lại nhủ lòng đừng quá bi quan” - Lê Hữu Nam cho biết. “Hãy cứ chinh phục cuộc sống bằng cách đi qua những ranh giới của nó, ngay cả những nhân vật mà tôi viết ra có lúc cũng truyền cảm hứng cho tôi”. 

Theo lời anh, Vì chưa bao giờ kết thúc vẫn là một cuộc hành trình vừa mới bắt đầu cho cuộc đời sáng tác văn chương của tác giả. Bởi, cuốn sách  giúp anh nhận ra mình cần có một sự kiên nhẫn nhất định để hoàn thiện hơn ở những dự án sách sau này.

Với những trang đầu chậm rãi, Vì chưa bao giờ kết thúc khơi gợi cảm xúc trong lòng người đọc bằng câu chữ nhẹ nhàng. Nhưng không biết từ khi nào, những “thước phim chữ” đó có thể sẽ cuốn hút người đọc vào trong từng mạch văn. Cao trào của cuốn tiểu thuyết từ đó được đẩy lên như những điệp khúc trong các bản nhạc mà tác giả lồng vào dưới bầu trời Đà Lạt mưa, gió, nắng và sương. 

Lê Hữu Nam sinh năm 1986 tại Đà Lạt, chuyển xuống TP.HCM năm 12 tuổi để điều trị bệnh tim bẩm sinh cho đến nay. Anh đang làm phóng viên tại một tờ tạp chí và đã xuất bản các cuốn sách Con đến như một phép màu (2014), Mật ngữ rừng xanh (2015), Cuộc phiêu lưu kỳ thú của Ếch Xanh (2016).

Với niềm tha thiết mang đến cho người đọc một thế giới tương quan trong đời sống thực tại, giọng văn của tác giả chân thật, tự nhiên, không trau chuốt kết hợp với tình tiết đang xen, đề cao các mối liên hệ của các nhân vật và xâu chuỗi sự kiện một cách logic.

Hiện tại sức khỏe của Lê Hữu Nam thường không ổn định, nhưng anh vẫn đang tiếp tục viết tiếp những bản thảo còn dang dở, trong đó có truyện dài kể về cuộc đời của một chú chó luôn sống trong hiểm nguy, nhằm kêu gọi cộng đồng biết yêu quý loài chó - loài vật được xem là bạn của mọi đứa trẻ.

“Tôi vừa viết văn, viết báo và trả lời E-mail, vừa thở oxy với chiếc bình luôn thường trực bên người” - Nam chia sẻ về công việc hàng ngày của mình.

 

Hoàng Nhân

Thể thao & Văn hóa

Trang 1 trong tổng số 58 trang.

Các tin mới nhất

Nhiều người đọc

Sách mới xuất bản

Thống kê

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2852
mod_vvisit_counterHôm qua4973
mod_vvisit_counterTất cả4525863

20 167
,
Hôm nay:27 - 3 - 2017
Hiện có 176 khách 1 thành viên online

Đăng ký tin thư

Tên:
Email: