Tôn Vinh Văn Hoá Đọc

Text size
  • C? ch? l?n
  • C? ch? m?c ??nh
  • C? ch? nh?
Trang chủ >>> Văn học Trẻ >>> Tác giả trẻ

Tác giả trẻ

''Những năm 1990, người ta yêu nhau có tình hơn!'''

''Những năm 1990, người ta yêu nhau có tình hơn!'''

29 tuổi, chuyển từ sáng tác thơ và tản văn sang tiểu thuyết đầu tay, tác giả Ngọc Thanh chọn cho mình một đề tài khá cũ: tình yêu của tuổi học sinh, sinh viên. Và, cũ hơn nữa, câu chuyện ấy ấy lấy bối cảnh thập niên 1990, nơi người ta yêu nhau mà không có internet, không facebook, không phim Hàn Quốc, không trà chanh vỉa hà. Và tất nhiên, không có sex.

Vậy mà, kể từ khi ra mắt vào tháng 6, Ba bước tới mặt trời lại đang được độc giả đón nhận khá nhiệt tình, đây là một cuốn sách trong sáng, dung dị, nhẹ nhàng...nhưng vẫn đủ sức gợi nên nhiều xúc cảm từ phía người xem.



Tác giả Ngọc Thanh

Quê Yên Bái, đang là giảng viên tin học tại một trường Cao đẳng, tác giả Phạm Thị Ngọc Thanh từng xuất bản một số tập thơ và tản văn. Thanh tâm sự: "Trong cuộc sống xô bồ hiện tại, có những khoảnh khắc tôi nhớ nhiều đến ngày đi học, nhớ đến những năm tháng đã sống bằng sự nhiệt thành của mình. Và yêu nữa, vì có lẽ những năm 1990 ấy, người ta yêu có tình hơn. Bởi vậy, tôi muốn độc giả cũng như mình: theo tác phẩm, trở lại ngược dòng thời gian trong tác phẩm, để thấy những điều từng bị lãng quên đôi khi lại rất đẹp.

Tôi bắt đầu manh nha có ý tưởng về cuốn sách, khi một lần thấy hoàng hôn màu đỏ ở phía Hồ Tây, dưới đó là những tà áo trắng bay bay, thấp thoáng cuối đường. Ba bước tới mặt trời có thể hiểu là ba bước ngoặt lớn trong cuộc đời của một cô sinh viên trên con đường đi tìm hạnh phúc tương lai.

* Chị có đắn đo nhiều về việc chọn cho cuốn sách một bối cảnh thời gian đã khá xa và có phần... không mấy gần gũi với các độc giả trẻ bây giờ không?

-  Có nhiều thứ để tạo nên thành công của một tác phẩm nghệ thuật. Tôi cũng không nghĩ và bị chi phối gì nhiều. Thay đổi về công nghệ, thời gian, cách sống... không phải là điều quan trọng nhất. Bởi, dù có ở thời điểm nào, tình yêu,  tình bạn, tình cảm gia đình... vẫn là những giá trị cơ bản và cần thiết cho mỗi người.

Đang làm việc trong môi trường sư phạm, đó là một chút thuận lợi để tôi có dịp trải nghiệm và hiểu tâm sự, cảm xúc của các bạn trẻ sinh viên. Với những độc giả trẻ như vậy, sự chân thành mới là cơ may lớn nhất. Tôi cũng từng trải qua tuổi học trò, bởi thế tôi tin rằng những cảm xúc mình truyền tải là chân thật và nồng nàn. Tất nhiên, việc lần đầu tiên viết tiểu thuyết cũng là một áp lực tương đối khi tìm cách thể hiện sự chân thành ấy ...


* Là 1 tác giả, chị hi vọng gì ở độc giả khi họ đọc cuốn sách của mình? Và ngược lại, khi là một người đọc, chị thường mong đợi gì khi cầm một cuốn sách của tác giả khác?

- Tôi muốn người đọc có sự đồng cảm với mình, và nếu có thể, sẽ tìm thấy chút ý nghĩa từ những thông điệp mình viết trong sách. Ngược lại, khi cầm tác phẩm của người khác, tôi luôn mong tìm thấy những trải nghiệm sâu sắc về cuộc sống từ họ. Thậm chí, gọi là tìm thấy những giá trị của cuộc sống thì đúng hơn.

* Cuối cùng, với chị, nghề văn có ý nghĩa như thế nào: một cuộc chơi, duyên nghiệp, công việc để cân bằng lại tinh thần...?

- Tôi nghĩ văn chương đến với mình như một cơ duyên và tự nhiên gắn bó như thể một phần cuộc sống vậy. Đến với văn chương đồng nghĩa với việc tôi có  nhiều người bạn, những người đã và đang ủng hộ, động viên tôi trong suốt một quãng thời gian dài từ khi tôi cầm bút. Và hơn hết, như đã nói, được chia sẻ tình cảm và cảm xúc với người đọc qua trang viết là món quà vô giá với tôi...

* Xin cám ơn chị về cuộc trò chuyện này.

Nguồn: TT&VH

Nhà văn trẻ Chu Thị Minh Huệ: “Tôi tự khắt khe với chính mình”

Nhà văn trẻ Chu Thị Minh Huệ: “Tôi tự khắt khe với chính mình”

Nhà văn trẻ Chu Thị Minh Huệ (sinh năm 1981, hiện công tác tại Hội Văn học - Nghệ thuật Hà Giang) là một trong số ít tác giả trẻ giành giải thưởng tại cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ (2011-2013). Có một nhà phê bình nói vui: Huệ là một trong những "mầm non" đáng chú ý của văn xuôi Việt Nam đương đại.

Vui, nhưng là cũng có ý nhận định!

Báo Hà Nôị mới đã có cuộc trò chuyện với Chu Thị Minh Huệ nhân dịp chị chuẩn bị ra mắt tập truyện ngắn đầu tay "Bông dẻ đẫm sương".
Nhà văn Chu Thị Minh Huệ

- “Hồng Trần” vừa đoạt giải cũng như một số truyện ngắn trong tập truyện sắp xuất bản của chị luôn có sự trở đi trở lại nỗi day dứt về thân phận đàn bà, nhất là đàn bà miền núi. Thậm chí hình ảnh “hòn đá kê chân cột” cũng lặp lại trong nhiều tác phẩm?

- Đúng là hầu hết các truyện của tôi đều xoay quanh chủ đề thân phận đàn bà, đặc biệt là đàn bà khổ, khổ vì đủ đường: Vì tiền khổ, vì quyền khổ, vì chồng khổ, vì con khổ, vì không con càng khổ… Đàn bà miền núi càng khổ, vì đời sống vật chất và tinh thần còn hạn chế, lại nhiều hủ tục lạc hậu. Tôi là đàn bà nên dễ đồng cảm với họ qua từng trang viết. Qua thân phận đàn bà miền núi, tôi cũng mong muốn chuyển tải tới bạn đọc nhiều vấn đề thời cuộc, bối cảnh lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán của vùng cao. Bằng cách nhìn “đàn bà”, đôi khi tôi thấy vấn đề gần gũi, giản đơn hoặc nhẹ nhàng hơn. Nhưng nhiều số phận đàn bà trong truyện của tôi bi đát quá khiến tác phẩm mang không khí buồn. Một trong những chi tiết làm nên số phận buồn của nhân vật là “hòn đá kê chân cột nhà”. Đây là một hình ảnh khá phổ biến trong quan niệm của người Mông. Có bạn thắc mắc với tôi, hòn đá kê chân cột thì chắc chắn và tốt chứ sao lại ví với thân phận đàn bà? Nhưng phải đặt nó trong bối cảnh văn hóa dân tộc Mông thì mới lý giải được. Đàn bà được ví là hòn đá kê chân cột nhà tức là đàn bà không đẻ được con và sẽ không có giá trị gì với cuộc sống gia đình nhà chồng cả…
Chu Thị Minh Huệ (sinh năm 1981), cử nhân báo chí, hiện là hội viên Hội Văn học - Nghệ thuật Hà Giang. Các giải thưởng gồm: Giải B - Giải Tây Côn Lĩnh (tỉnh Hà Giang) 2005-2010; Giải Nhất thi truyện ngắn tỉnh Hà Giang 2009-2011; giải Ba cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ 2011-2013.
- Hà Giang một lần nữa đã thể hiện là “miền đất hiện thực đầy cảm hứng” cho các cây bút nữ ở đây. Gia đình, quê hương Hà Giang, phong tục, đời sống của đồng bào dân tộc ở đây đã bước vào trang viết của chị như thế nào? Liệu có một “nguyên mẫu” nào của đời sống ảnh hưởng nhất đến nhân vật trong các truyện ngắn của chị?

- Hà Giang là một miền đất đẹp, ai cũng công nhận. Tôi chuyển tải miền đất của mình vào truyện ngắn chưa xứng với vẻ đẹp thực tiễn của thiên nhiên và con người quê hương tôi. Về điểm này chị Đỗ Bích Thúy làm tốt hơn tôi. Là người viết, tôi muốn hiện thực đời sống bước vào trang viết một cách tự nhiên nhất. Và truyện cần tự thân bộc lộ chứ không phải tác giả muốn nói gì cứ nói, theo cách của người đứng ngoài nhìn vào.

Mỗi truyện tôi cóp nhặt một vài điểm của một vài người, ở một vài điểm trên quê hương tôi. Một nguyên mẫu cụ thể thì chưa có, nhưng người cung cấp những nhân vật, sự kiện cho tôi thì có nhiều, đặc biệt là người bà - vợ hai của ông ngoại tôi. Bà là một người Mông và tôi lớn lên cùng gia đình mình bên cạnh bà. Nhiều nhân vật khác là do tôi gặp khi đi thực tế. Những điều thấy được tôi cũng chưa chuyển tải hết vào tác phẩm.

- Văn học đề tài miền núi là một mảng sống động và đẹp của văn học nước nhà nói chung. Theo chị, các nhà văn trẻ sống ở miền núi hiện nay có nặng lòng với những buồn vui gần gũi quanh mình không? Có cây bút văn xuôi về đề tài miền núi nào mà chị hâm mộ?

- Đúng là văn học đề tài miền núi là một mảng sống động và đẹp của văn học nước nhà nói chung. Vì thế mà các nhà văn trẻ sống ở miền núi rất đắm đuối và nặng lòng với quê hương của mình, nặng lòng với hiện thực của miền núi và đồng bào các dân tộc ít người. Đơn cử như tôi, nếu không có miền núi và đồng bào các dân tộc thì tôi không thể viết được. Những cây bút văn xuôi về đề tài miền núi mà tôi hâm mộ là Cao Duy Sơn, Đỗ Bích Thúy, Phạm Duy Nghĩa, Tống Ngọc Hân... Các anh chị ấy tài hơn tôi về cách cảm, cách nghĩ và khả năng chuyển tải thành tác phẩm.

- Được biết chị sắp cho ra mắt bạn đọc một tập truyện ngắn. Xin chị chia sẻ đôi điều về tác phẩm?

- Tập truyện ngắn đầu tay của tôi mang tên “Bông dẻ đẫm sương” được NXB Quân đội nhân dân ấn hành. Tôi tập hợp khoảng 10 truyện ưng ý nhất tính đến thời điểm hiện nay để ra mắt bạn đọc với hy vọng không làm hổ danh giải Ba của cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ vừa qua.

- Tác phẩm ra đời ở thời điểm này vì lẽ việc sáng tác đã đến độ chín cần công bố, hay vì lúc này cái tên Chu Thị Minh Huệ cũng đã ít nhiều được chú ý trên văn đàn?

- Tác phẩm ra đời thời điểm này vì nhiều lẽ: Thứ nhất là tôi viết chậm nên viết ít và tự khắt khe với chính mình; thứ hai là vì có một nhà xuất bản mà tôi ưng ý mời cộng tác. Tôi tin vào chất lượng được bảo đảm bởi NXB Quân đội nhân dân.

- Xin cảm ơn Chu Thị Minh Huệ, chúc chị nhiều thành công!
Nguồn: baomoi.com

Hoàng Anh Tú sợ sự vô cảm của người trẻ

Hoàng Anh Tú sợ sự vô cảm của người trẻ

Tuổi trẻ trên trang viết của cây bút sinh năm 1978 vừa có vẻ đẹp thanh xuân vừa có nỗi cô đơn và lạnh lùng với hiện thực cuộc sống.

- Tập truyện "Thành phố của những linh hồn lạc" vừa phát hành của anh khá thu hút độc giả trẻ. Không có sex, không có bạo lực, cũng không có những cuộc tình đầy nước mắt… Anh nghĩ điều gì khiến tác phẩm của mình thu hút?

- Tôi nghĩ điều lớn nhất là ai cũng có thể thấy một phần tuổi trẻ của họ khi đọc những gì tôi viết. Bởi hầu hết chúng ta đều từng trải qua những cung bậc cảm xúc, những cảm giác đáng nhớ của một thời qua đi không trở lại. Tôi luôn khao khát khám phá tận cùng tâm hồn của người trẻ. Bởi tôi yêu tuổi trẻ đến cuồng nhiệt.

Tác giả Hoàng Anh Tú.

- Nhưng cuốn sách của anh còn đề cập đến "Bọn.Người.Xám" và "Đám.Lưng.Chừng" cho thấy sự mất niềm tin vào sự vô cảm của một bộ phận giới trẻ, vì sao thế?

- Tôi không mất niềm tin mà chỉ muốn phản ánh một hiện thực: ngày càng có nhiều Bọn.Người.Xám và Đám.Lưng.Chừng trong cuộc sống hiện nay. Đó là những người trẻ vô cảm hoặc bị hạn chế cảm xúc. Có người đặt vấn đề, liệu có phải Internet là nguyên nhân khiến họ mất đi khả năng biểu hiện cảm xúc hay không. Tôi cho là, không hẳn Internet gây ra điều đó mà là vì người trẻ đang bị lệ thuộc vào Internet. Chúng ta có rất nhiều các anh hùng bàn phím mà mất dần đi những anh hùng đời thực.

Ngài ra, cũng có một bộ phận người trẻ mà trái tim họ bị vây bủa bởi quá nhiều những giáo điều, mơ ước hay áp đặt từ cha mẹ.

- Theo anh thì bao nhiêu phần trăm người trẻ đang như vậy?

-  Tôi không có thống kê chính xác song tôi nghĩ rằng con số đó đang mỗi lúc một đông đảo và nguy hiểm hơn. Đặc biệt là trong cách mà họ hành xử trước mỗi sự kiện xảy ra trong xã hội. Có đôi khi, tôi sợ hãi họ!

- Anh giải quyết nỗi sợ hãi "sự vô cảm" đó trong trang viết của mình ra sao?

- Tôi muốn người trẻ nhìn thấy phiên bản khác của họ. Tôi muốn họ nhìn thấy không chỉ sự trả giá mà còn cả nỗi cô đơn cùng cực mà họ đang sở hữu.

- Trong cuốn sách mới, anh chọn lối viết huyễn hoặc. Anh nghĩ sao khi nói: những điều thực tế trong cuộc sống không còn đủ sức hấp dẫn khiến người viết phải nương náu vào những câu chuyện như thế?

- Tôi chọn lối viết huyễn hoặc thay vì thứ văn chương thông tấn mà tôi đã có chút ít thành công trước đây bởi tôi bị thôi thúc cần làm mới mình. Lối viết huyễn hoặc giúp tôi diễn giải thành công hơn những vấn đề của xã hội hiện tại. Huyễn hoặc để nói được nhiều hơn những câu chuyện nhạy cảm cũng như tiếp cận bạn đọc trẻ một cách hấp dẫn hơn.

Bạn đọc trẻ hiện nay có quá nhiều lựa chọn đọc khi thị trường sách không chỉ có các tác giả Việt. Thế nên việc chinh phục họ cần nhiều hơn nội dung - thông điệp mà nhà văn viết ra. Nhà văn rất cần cách thể hiện mới hơn, cách tiếp cận mới.

- Anh thuộc độ tuổi cuối 7X, đầu 8X, anh nhận ra khoảng cách của mình so với thế hệ trẻ hiện nay thế nào?

- Khi chúng tôi đưa ra khái niệm thế hệ 8X cách đây 11 năm trên một tờ tạp chí dành cho giới trẻ trong nước, chúng tôi nhìn thấy một thế hệ rất khác. Họ là những người được sinh ra và lớn lên trong thời kỳ đất nước đổi mới, mở cửa và hội nhập nên họ cũng đầy háo hức, sẵn sàng trải nghiệm, mong muốn được đi được bày tỏ cái Tôi chính kiến của họ. Và họ đã tạo nên những thành công nhất định, thay đổi được rất nhiều khái niệm, định nghĩa khác nhau của xã hội, thậm chí còn tạo ra rất nhiều giá trị mới.

Thế hệ 9X hiện tại không còn sự bỡ ngỡ ấy khi các lối đi lại đã được khai phá. Thế nên, dĩ nhiên là họ rất khác so với thế hệ 7X, 8X. Ở thế hệ 9X, việc khẳng định cái Tôi được “nâng cấp” lên thành cái Tôi mang tính cá nhân hóa hơn. 9X là những đứa trẻ có nhiều điều kiện và cơ hội khẳng định bản thân hơn.

Hoàng Anh Tú bên vợ và ba con của anh.

- Mạng xã hội như facebook chẳng hạn, có ý nghĩa như thế nào với anh, ngoài vai trò là một nguồn tư liệu phong phú tạo ý tưởng viết lách?

- Cá nhân tôi đang quản lý ít nhất 6 fanpage của các ấn phẩm cơ quan mà tôi công tác và fanpage của riêng tôi nên nếu nói tôi là nhà văn thời facebook thì cũng đúng. Facebook đã và đang trở thành một cầu nối tương tác rất tuyệt cho các nhà văn. Nó còn giúp các nhà văn giới thiệu sách của mình, tiếp cận độc giả và tạo ra những giá trị gia tăng cho tác phẩm của mình. Đặc biệt là nó giúp bán sách rất tốt (cười).

Và một điều thú vị khá, mạng xã hội là một phiên bản khác của mỗi người trẻ. Nó giúp tôi dễ dàng tiếp cận với phiên bản ấy và so sánh chúng với các phiên bản gốc ngoài đời.

- Kế hoạch viết lách tiếp theo của anh là gì?

- Tôi đang lên kế hoạch cho một cuốn sách về gia đình và một cuốn sách cho trẻ em. Tôi muốn viết một cuốn sách cho 3 đứa nhỏ nhà tôi- một cuốn sách khiến chúng thích và đọc được!

Đó sẽ là một dự án sách tương tác để trẻ con có thể đọc - sử dụng nó với cha mẹ mình và với chính bạn bè chúng. Thông điệp của cuốn sách vẫn là gửi yêu thương - nhận yêu thương. Tôi cho rằng bất cứ cha mẹ nào cũng sẽ thích và mua chúng cho con mình. Tôi thích được nhìn thấy cảnh cả nhà quây quần với nhau, cha mẹ dành nhiều thời gian để trò chuyện cùng con cái và hơn cả thế, cha mẹ phải học cách bày tỏ tình yêu với con cái mình trước khi đòi hỏi con cái thể hiện tình yêu với mình.

- Theo anh, không khí viết lách trong nước hiện nay ra sao?

- Gần đây, chính xác là khoảng ba đến năm năm trở lại đây, ngành xuất bản đã đi được những bước dài khi "mọc" lên rất nhiều nhà sách mới. Các tác giả trẻ đã có nhiều cơ hội để ra sách. Tôi may mắn là được nhiều bạn viết yêu quý và thường gửi bản thảo cho tôi đọc trước cũng như nhờ tư vấn. Tôi cũng có thói quen đi dạo nhà sách vừa là xem sách mình bán ra thế nào cũng là mua những cuốn sách của bạn bè mình như: Khánh Linh, Phan Ý Yên, Nguyễn Quỳnh Trang, An Hạ, Trương Anh Ngọc, Nguyễn Phong Việt, Hamlet Trương, Phan Hồn Nhiên, Trang Hạ, Phan Việt, Dương Thụy, Đặng Thiều Quang… Có thể nói, đây là một giai đoạn khá sôi động nhưng thực sự vẫn chưa có cuốn sách nào nổi bật lên. Nhưng tôi tin rồi cũng sẽ có lúc có những đầu sách ấn tượng xuất hiện thôi khi mà hiện nay người viết có nhiều cơ hội thế này kia mà!

Nhìn chung, chúng ta đang có một thị trường rất tuyệt vời cho văn học. Song, tôi phải nói thật là có một số nhà sách rất bất ổn khi chọn lựa bản thảo kém chất lượng, thậm chí ăn cắp, mập mờ bắt chước các nhà sách khác, sao chép một cách cẩu thả và nói thẳng ra là chạy theo lợi nhuận bắt chẹt tác giả.

Nguồn: Vnexpress.net

Tác giả thơ Tằng A Tài: "Thơ ca cũng như ngôi nhà bình yên để tôi tìm về..."

Tác giả thơ Tằng A Tài:

Cách đây khoảng mươi năm về trước, Tằng A Tài đã là một gương mặt thơ trẻ khá nổi trên văn đàn thi ca Quảng Ninh. Trong thơ Tằng A Tài, núi đồi, nương rẫy và con người miền núi hiện ra đầy khắc khoải. Tất cả được cất lên với một giọng điệu thơ đôn hậu, giàu trực cảm...

- Thế nhưng sao dạo này cái tên Tằng A Tài bỗng dưng “mất hút” vậy? Hay anh đang ấp ủ những ý tưởng lớn lao hơn…?

+ Đúng là thời gian gần đây thơ tôi ít xuất hiện thật. Lâu lắm rồi tôi không gửi thơ đăng báo. In thành sách lại càng không. Còn vì sao ư? Nói ý tưởng lớn lao thì to tát quá, nhưng đúng là tôi đang muốn làm mới mình. Có một dạo tôi lao vào viết một loạt bài với tên chung “Kháng sinh” theo trình tự “Kháng sinh 1”, “kháng sinh 2”… Rồi chẳng hiểu vì sao mà đang tiếp tục viết theo cái mạch này thì bỗng thấy cụt hứng, không tài nào viết nổi nữa. Tiếc quá… mà không biết làm sao được!  Nhưng nói là “mất hút” hoàn toàn thì cũng chưa hẳn. Đấy là chỉ trên báo chí thôi, chứ hàng ngày tôi vẫn đưa thơ mình lên facebook như anh thấy đấy. Tôi thấy đưa thơ lên đó vừa cập nhật được ngay lại vừa tạo ra sự tương tác nhanh, hiệu quả. Trang mạng xã hội đã trở thành ngôi nhà, thành một trang nhật ký cá nhân lưu giữ thơ của tôi. Nó tiện hơn việc in sách, vừa tốn kém lại chưa chắc đã hiệu quả. Giới trẻ bây giờ chẳng phải đang rất chuộng thơ trên facebook đó sao?

- Có người nói thơ anh trẻ trung, mang hơi hướng, màu sắc hậu hiện đại. Anh nghĩ thế nào về điều này?

+ Nói thực, đến tôi, tôi cũng chưa hiểu tường tận hậu hiện đại là thế nào, bộ mặt nó ra làm sao! Đây là vấn đề rất khó, còn gây nhiều tranh cãi. Nhưng tôi luôn ý thức là mình phải tự hiện đại hoá thơ mình. Cũng đúng thôi, thơ mà không đổi mới thì người làm thơ cũng sẽ tự thấy chán chính mình. Cái cốt lõi của công việc làm thơ, theo tôi nghĩ, vẫn là để “giải toả” cái nhu cầu nội tại; tôi làm thơ cho chính mình, giãi bày chính mình. Còn chuyện có hậu hiện đại hay không, có giải quyết hài hoà được chuyện vừa mới mẻ vừa tìm được con đường đến với thật nhiều công chúng hay không thì tôi chưa nghĩ đến vội. Mà cũng chưa nên nghĩ xa đến thế (cười)…

- Đọc những câu như “Trong tiếng khóc, tôi gào tên của núi” và nhiều câu thơ khác anh viết, tôi thấy đề tài miền núi dân tộc với sự nghèo khó cứ trở đi trở lại. Anh có thể chia sẻ về điều này?

+ Tất nhiên rồi. Nếu xa đề tài nông thôn miền núi với những sự khó nghèo, những ngấn núi khô cằn, những thửa ruộng bậc thang v.v.. thơ tôi sẽ không còn là thơ tôi nữa. Xa đề tài ấy, tôi sẽ như “người rừng” lạc vào giữa phố phường…

- Trong những câu thơ, bài thơ viết về miền núi của anh, ám ảnh nhất có lẽ là hình ảnh người mẹ, người phụ nữ  đang gồng mình đối mặt với cuộc sống khắc nghiệt…?

+ Gồng lên quá đi chứ. Trước thiên nhiên hùng vĩ thì con người trở nên bé nhỏ. Càng bé nhỏ lại càng muốn khẳng định tầm vóc của mình. Đó có thể là mẹ tôi hay bao bà mẹ miền núi khác. Tôi viết về mẹ tôi, người phụ nữ vất vả, tất tả cả đời nuôi sáu anh chị em chúng tôi. Với tôi, mẹ tôi, gia đình tôi và thơ ca là nơi bình yên để tâm hồn tìm về…

- Tôi nhớ, có một bài báo đăng báo Tuổi trẻ, nói rằng: đời sống công chức làm cho thơ anh mất đi vẻ hồn nhiên... Anh có nghĩ vậy không?

+ Cũng có thể. Nhưng đấy dù sao cũng chỉ là nhận định của một người. Tôi tôn trọng mọi ý kiến của người khác. Nhưng tôi nghĩ, cái cốt lõi làm nên thơ tôi có lẽ chẳng bao giờ mất đi được. Nó hiện ra lúc đậm lúc nhạt, lúc ẩn sâu vào bên trong tiềm thức. Có lẽ, nếu được trở về quê chăn trâu, cắt cỏ thì tôi lại viết được những câu thơ như kiểu ngày xưa chăng?(cười)…

- Anh là một nhà thơ từng khẳng định mình từ thời còn khá trẻ. Vậy nếu nhìn nhận về thơ trẻ Quảng Ninh hôm nay, anh sẽ nói gì?

+ Có một thực tế là lực lượng làm thơ trẻ ở Quảng Ninh hôm nay mỏng hơn viết văn. Tôi cũng không biết rõ là tại sao nữa. Nhưng có lẽ hiện thực đời sống sôi động ở Quảng Ninh khiến thơ không “tải” hết mà người ta phải tìm đến văn xuôi chăng? Và lực lượng viết thơ trẻ thì lại chưa có chiều sâu. Mà cũng thật khó khi đòi hỏi các bạn ấy viết sâu cho được khi mà cuộc sống còn có quá nhiều cái người ta phải quan tâm ngoài thơ ca…

- Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này. Chúc anh tiếp tục có những bước đi vững chắc trên “con đường thi ca” đã chọn…

Phạm Học (thực hiện)

QNCT

Ra mắt tiểu thuyết “Lá rơi trong thành phố”

Ra mắt tiểu thuyết “Lá rơi trong thành phố”

Cuốn tiểu thuyết đầu tay của tác giả Lê Xuân Khoa - “Lá rơi trong thành phố” là những mảnh ghép về tình yêu, tình bạn, khát vọng và cả những vực thẳm tâm hồn của những người trẻ.



“Lá rơi trong thành phố” được kể theo một bố cục độc đáo, không theo trình tự thời gian. Tác phẩm không chỉ cho độc giả cái nhìn về thế hệ thanh niên Việt Nam hiện đại mà còn điểm lại một số dấu mốc phát triển của cộng đồng mạng, của phong trào nhạc nhẹ, gián tiếp phản ánh một cách nhẹ nhàng, thấp thoáng những nét đổi thay của Hà Nội với những con người vừa cũ vừa mới.

Nói về cuộc sống của thế hệ thanh niên trí thức đương đại giữa lòng Hà Nội đương đại, tác phẩm xoay quanh chàng trai có tên “cúng cơm” là Củ Đậu. Truyện xuyên suốt hành trình từ ấu thơ cho đến khi Củ Đậu trưởng thành. Không có những yếu tố giật gân, “Lá rơi trong thành phố” là một câu chuyện bình dị về những sự kiện đời thường nhưng hóa ra lại là một hành trình cam go của nội tâm đi tìm giá trị sống cho mình.

Với lối viết giản dị đầy lôi cuốn, miêu tả tâm lý qua các tình tiết nhỏ, Lê Xuân Khoa “thả” cho các nhân vật “bay” trong câu chuyện, không gò ép, không định hướng, tự ngã và tự đứng lên. Người đọc sẽ không tìm được một hình tượng đẹp đẽ nào để noi theo hay ngưỡng mộ.


Tác giả Lê Xuân Khoa sinh năm 1983, hiện tại, anh là một nhà văn “tay ngang”, tuy không hoạt động trong lĩnh vực văn chương nhưng anh rất có duyên với nghiệp viết.

Họ chỉ gặp một Củ Đậu cùng đám bạn tuổi đôi mươi vô tư, ngơ ngác trước những lựa chọn trên bước đường đời. Những ai đang trẻ và đã trẻ sẽ tủm tỉm cười khi bất ngờ soi thấy những bối rối, dại dột, những lúc thành công, những lần vấp ngã của chính mình trong truyện.

Để rồi, khi đã cùng nhân vật đi qua những chương truyện, đi qua một chặng đường, độc giả lại bồi hồi vì những kỷ niệm đã qua, và lại cùng nhân vật hít một hơi thật dài để tiếp tục chuyến phiêu lưu của đời mình, như chuyến phiêu lưu của những chiếc lá, giống như lời tác giả tâm sự:

“Câu chuyện của tôi là một câu chuyện giản dị, bình thường về con người và cuộc sống. Đó là cuộc sống của những người trẻ giữa Hà Nội náo nhiệt. Giữa rất nhiều biến chuyển, thăng trầm của xã hội đương đại, làm sao chúng ta có thể dừng lại để biết mình nên đi đâu, nên làm gì tiếp theo... Ngoài kia gió to, tôi và bạn, tất cả chúng ta đều là những chiếc lá”.


Từng là cây bút quen thuộc của một số tờ báo dành cho học sinh – sinh viên, Lê Xuân Khoa được coi là một trong những “cây đa cây đề” của cộng đồng bloggerViệt thế hệ đầu tiên, những năm 2007-2008.

Nhận xét về tác phẩm, nhà văn Hồ Anh Thái nhận định: Lá rơi trong thành phố tạo dựng hình ảnh một thế hệ, một lớp thanh niên sống trong không khí vội vàng, tất bật nhưng không sống gấp. Người đọc cũng có lúc hối hả theo, có lúc hoa mắt chóng mặt, có lúc choáng váng cùng nhân vật. Không có chuyện gì mà dường như rất nhiều chuyện được gói gọn chỉ trong vài trăm trang sách”.


Blog Demento của Lê Xuân Khoa từng nằm trong số 10 blog có lượt xem cao nhất tại Việt Nam những năm 2007-2008 khi còn tồn tại Yahoo 360.

Tiến sĩ Lê Thống Nhất cho rằng: “Những người trưởng thành nên đọc cuốn sách này để hiểu thêm về giới trẻ, còn các bạn trẻ khi đọc sẽ tìm thấy chính mình trong đó.

Dịch giả Ngô Trung Việt cho rằng: “Cuốn sách chứa đựng những phác hoạ hay về cuộc sống của lớp thanh niên đương đại trong thời kỳ bùng nổ Internet, tồn tại cả những điều tích cực và tiêu cực, nhưng trên hết vẫn là tình người sâu nặng”.

Nguồn: Dantri

Nguyễn Quang Hưng và những giấc mơ lạ

Nguyễn Quang Hưng và những giấc mơ lạ

Nghe Nguyễn Quang Hưng kể, tả, giãi bày cảm giác sau những giấc mơ lạ, bạn đọc đã từng quen với những vần điệu, thi tứ nhịp nhàng, đằm thắm, lung linh trong thơ anh trước đây chắc hẳn sẽ bất ngờ. Những chi tiết bộn bề trong đời sống thường ngày đầy lo toan, đôi khi căng thẳng thái quá, đã đi vào giấc ngủ theo một quy luật riêng, tạo nên một đời sống khác, kì quái dị thường. Chẳng hạn hình ảnh “Theo ống quần, bùn bò lên tận chân tóc/ Và anh hoá khối bùn đang đi…” không thể nói là không ám ảnh. Và bạn đọc chợt nhận ra một Nguyễn Quang Hưng khác…

 

Giấc mơ 1


Cảm giác mất an toàn khi ngả vào chiếc ghế được đẩy lên cao

Trần nhà ấp xuống từ từ bằng một màu trắng đe doạ

Và anh như một người cầu khấn yếu ớt khi mà mọi đề nghị dù lịch lãm hay thống thiết đều bị cự tuyệt

Uy tín và sức ảnh hưởng để lại như giày dép ngoài cửa

Ở đây anh mất mọi quyền tối thiểu để trở thành kẻ bị ra lệnh


Và gã đàn ông lạ mặt với đôi mắt không dám nói là có đáng tin hay không bắt đầu lục lọi trong miệng anh đang há ra

Như bới một nhà kho bị bỏ quên lâu ngày

Giờ phải lật tung và tháo dỡ mọi thứ hòng tìm lại miếng giẻ tẩm dầu một tay thợ sửa đầu máy đã vứt đâu đó hè năm ngoái

Có thể hắn ném ngoài bờ sông rồi chuột ăn mất

Hay để quên trong túi quần

Hoặc vắt trên vai và nó dính vào da thịt đến mức không thể biết được

Nhưng dù thế nào thì cũng cứ phải tìm

Trong một trạng thái lo lắng vì chiếc giẻ ấy có vẻ rất quan trọng

Bởi nó chứa ký ức về công việc của cuộc đời thợ máy

Nên bây giờ vừa phải tìm giẻ vừa phải cắm điện làm đủ thứ để liệt kê lại quá khứ


Và những mũi khoan rít lên

Và dây xích kéo sòng sọc qua mọi ngóc ngách, va đập hỗn loạn trong tiếng cào gỗ lạnh người của sắt thép

Và nước khét đặc bò qua bậc cửa lan khắp sân

Bò vào ngôi nhà vừa quét dọn

Bò lên những bậc thang

Rồi từ ban công, những dòng nước đen lan xuống những bức tường trắng

Cả ngôi nhà nấc lên và nhão đi

Như cơ thể ai đó lúc này sau cuộc tăng tốc kiệt sức

Đang từ từ gục xuống

Nhìn mặt trời đỏ ối chao đảo giễu cợt

Đang bị những con bọ có gai nhọn trèo lên cổ


Trong bọn ấy thấp thoáng ánh mắt gã nha sĩ anh gặp lúc nãy

Ánh mắt dò xét trên khuôn mặt bạnh đỏ ửng vì rượu

Dưới một cái mũ xanh lục bị bẹp trông rất ngố

Không hiểu gã đã ở đâu trong ký ức của anh

Lặc lè khiêng một chiếc răng thủng toang hoác

Trong lúc đang bị bọn vi trùng đuổi đánh

Tiếng kêu cứu rít lên như khoan máy

Anh không biết mình hay những bệnh nhân ngồi chờ kêu thét lên như thế

Hay gã nha sĩ kêu thét lên sung sướng vì đã lôi được chiếc răng nặng nề bằng cả một người lớn ra khỏi anh

Một phần cơ thể của anh đây ư? - Cả một gia tài!

Bây giờ ai sẽ là người sở hữu nó?

 

 

Giấc mơ 2


Có thể con chim vừa mổ anh

Là mầm phôi từ nhiều lượt trứng trong chiếc tổ rơm mấy trăm nghìn ngày trước anh đã trèo lên cây để phá

Rơi rụng trong đất ấm và những bụi cỏ

Trứng nở ra lớp lớp những đường bay nhọn hoắt cắm vào bầu trời


Có thể người vợ ẻo lả của anh những năm tháng này

Là cành cây mềm anh đã bẻ ngày nọ để quật những con bướm trắng

Người vợ buộc chân anh trong cơn mê hoảng từng đêm

Và thân thể anh trôi vùn vụt trên nước như những cánh hoa nát

Từng đêm ấy những cơn mơ bướm

Hoa văn vằn xoáy nước vùn vụt

Cuốn anh vào những hốc mắt kỳ dị


Có thể ở dưới ấy con cá trê bị câu trượt ngày trước đang rình đớp anh

Con cá lớn đến mức anh thấy từ lúc nào mình chỉ là một con châu chấu

Một đàn cá trê tranh giành anh trong nước xoáy

Trong thời khắc cuối cùng này anh có gì khác ngoài cơn tuyệt vọng

Cơn tuyệt vọng như cuốn phim dội vào quá khứ những hình ảnh cũ

Ào ào một quá khứ

Những tháng năm sặc sụa tiếng cười

 


Giấc mơ 3


Rất hay thụt

Anh đi trên một mặt phẳng nhưng hay thụt chân

Nhìn vẫn là mặt phẳng nhưng giày đã nhớp bùn

Theo ống quần, bùn bò lên tận chân tóc

Và anh hoá khối bùn đang đi


Bình minh nhễ nhại cái nhìn đồng loại bùn

Một hai một hai ven hồ bài thể dục buổi sáng

Một hai một hai nhảy nhót từ sớm

Tuột chiếc giày vận động viên từ ti vi suýt văng vào mặt

May mà người xem thủ thế

Lúc nào cũng thủ thế

Nhân loại thủ thế

Bao nhiêu năm rồi

Vừa thủ thế vừa tranh thủ nhặt nhạnh

Vậy mà vẫn thụt trong một ngày bất kỳ


Trái Đất lõm bõm nước đặc

Ở chỗ nào cũng thấy mình lún dần

Dây rừng không có

Đuôi vượn không có

Vòi voi không có

Thú hoang ngủ từ lâu trong những mảnh xác đại ngàn

Những người đồng hành cũng đã thụt đến ngực

Không ai kéo ai được

Nhìn nhau im lặng

Lúc này kêu cứu thật vô duyên

Chẳng lẽ hô vang lời tiễn biệt

Không có coktail chia tay và khăn mùi xoa thì không đúng kiểu


Phút cuối cùng tiu nghỉu

Có ai ngờ sự kết thúc tẻ nhạt đến vậy

(Thực ra vụ này không đến nỗi bi đát thế

Sặc một lúc thì cũng mở mắt

Lại thấy nhà mình thôi!

Nhưng bây giờ thì phải chọn:

Một là anh mời thú vật vào nhà và ăn sáng cùng

Một là anh phục vụ bữa sáng cho thú vật)

MẶT TRỜI CỔ TÍCH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA PHẠM THỊ NGỌC THANH

MẶT TRỜI CỔ TÍCH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA  PHẠM THỊ NGỌC THANH

Phạm Thị Ngọc Thanh sinh năm 1984, hiện đang là giảng viên Cao đẳng Hà Nội, là cộng tác viên của nhiều tờ báo và Nhà xuất bản. Ngọc Thanh sáng tác từ năm 1997, cho đến nay ngoài tác phẩm Thơ, Văn đăng trên các báo và diễn đàn Văn học, Ngọc Thanh đã cho ra mắt bạn đọc tập thơ “Trổ bông” (2012); tập Tản văn “Hình hài của gió” ( 2013) và Tiểu thuyết “Ba bước tới mặt trời” (2013).

“Ba bước tới mặt trời” Tiểu thuyết về đề tài Học sinh - Sinh viên nhưng nội dung vươn xa hơn nhiều so với  cuốn Tiểu thuyết cùng đề tài ấy ! Trong “Ba bước tới mặt trời” có những mối tình, muôn vẻ - trong đó có những mối tình rất đỗi thơ mộng, thiêng liêng; có tình bạn đồng học thiết thân, đa phong cách; có nỗi buồn mất mát của chiến tranh và tinh thần anh dũng hi sinh của chiến sỹ anh hùng; có phương pháp kể chuyện huyễn tưởng về  người chết, nhưng vẫn tồn tại nơi cõi riêng của họ, nhằm chứng minh cho một ý tưởng rằng: mọi lời hứa cần phải được thực hiện. Tiểu thuyết tràn đầy chất thơ và đậm tính nhạc như một bản tình ca dễ thương của cuộc sống.

 

MẶT TRỜI CỔ TÍCH TRONG TIỂU THUYẾT CỦA

PHẠM THỊ NGỌC THANH

Phan Tuấn Anh

Bạn đọc trong cả nước, mà đặc biệt là cư dân mạng blogger Yume vốn không xa lạ gì với những vần thơ đẹp, trong sáng như pha lê của Phạm Thị Ngọc Thanh. Gần đây, chị lại chuyển dịch ngòi bút sang cả tản văn và tiểu thuyết, một quá trình khá tự nhiên đối với những người cầm bút có nội lực, bởi vì một thể loại cố định với những quy phạm cụ thể dường như là không đủ cho sức sáng tạo và trữ lượng cảm xúc của họ. Cầm trên tay cuốn tiểu thuyết Ba bước tới mặt trời (Nxb Quân đội nhân dân, 2013) của Phạm Thị Ngọc Thanh, quả thật ban đầu tôi khá ái ngại, bởi một nỗi lo lắng mơ hồ rằng chị sẽ không vượt được chính mình, vượt qua những thành công nhất định ban đầu trong thơ. Tuy nhiên, khi bị cuốn vào tác phẩm, nỗi lo lắng mơ hồ ấy dần tiêu tan, bởi vì, dẫu là tiểu thuyết, nhưng dấu ấn thi ca trong từng dòng văn xuôi vẫn hết sức đậm nét. Tôi muốn nhấn mạnh đến đặc trưng đầu tiên trong tiểu thuyết của Phạm Thị Ngọc Thanh, đó là “chất thơ”, là thi tính ngầm chảy trong nguồn mạch cảm xúc, phương thức xây dựng hình tượng, diễn ngôn truyện kể và phương thức cấu tạo văn bản.


Trước tiên, xét về mặt cốt truyện, Ba bước tới mặt trời là một câu chuyện cổ tích có hậu, nơi mọi mối tình và mọi nhân vật chính đã tìm được cho mình những bến bờ, sự hòa giải và cả sự phục sinh. Đã có những mâu thuẫn (giữa Linh Trang với Hạ Lan), những bi kịch (“cái chết” của thầy Hưng, của bố Hạ Lan), những thử thách (mẹ của Hà), những yếu tố kỳ ảo (hai bóng ma trong rừng của hai chị em)… nhưng tất cả những yếu tố đó không làm nên giá trị cho tác phẩm. Giá trị của tác phẩm cũng không nằm ở chỗ lạc quan, kết thúc có hậu, thậm chí, chúng tôi xem đôi khi đó còn là nhược điểm của cuốn tiểu thuyết. Tuy nhiên, giá trị của tác phẩm nằm ở chỗ, dẫu biết có những thứ vô lý, khó trở thành hiện thực, hoặc quá cao thượng, nhưng cách kể, cách xây dựng hình tượng, cách tác giả xây dựng giọng điệu của diễn ngôn truyện kể quá đẹp, quá lung linh và lãng mạn, làm cho người đọc cứ như bị cuốn trôi vào một miền cổ tích. Để vẽ nên miền đất huyền diệu đó, Ngọc Thanh đã kì công sử dụng nhiều màu sắc để “cọ vẽ” nên thế giới của mình, từ màu vàng của hoa osaka, đến màu xanh lam ngọc của bầu trời thu, màu tím của hoa thạch thảo, màu vàng ươm của hoa cải, màu hoa đỏ máu của phượng, rồi đến cách sử dụng mùi của một “đầu bếp”, như mùi hoa sữa đầy ám ảnh trang viết của chị, rồi đến cách sử dụng âm thanh của một “nhạc sĩ”, từ tiếng đàn guitar, tiếng đàn piano của Hà, cho đến tiếng hát trầm ấm của anh. Việc xâm nhập sâu vào nội tâm của nhân vật Hạ Lan, một tâm hồn đẹp, trong sáng, nhạy cảm và chịu nhiều mất mát trong cuộc sống cũng góp phần tạo thi/nữ tính cao hơn cho cuốn tiểu thuyết. Do đó, mặc dù ngôi kể được tác giả lựa chọn là ngôi thứ ba, nhưng tính chủ quan, sự xâm nhập sâu vào nội tâm nhân vật đã biến ngôi kể đó mang bản chất và ưu điểm của ngôi kể thứ nhất. Tính duy cảm, nội tâm, nặng về cảm xúc của ngôi kể đã quy định phần nào giọng điệu trữ tình của tác phẩm.

Mặt khác, Ngọc Thanh với tư duy thơ ca rõ rệt đã chia tác phẩm của mình theo cấu trúc 40 chương, chỉ trong chưa đầy 210 trang sách khổ nhỏ, với nhiều khoảng trống, nhiều đoạn bỏ lửng. Tức là, trung bình cứ 5,25 trang, tác giả lại kết thúc một chương. Đó chính là lối cấu trúc với nhiều chỗ dừng, chiếu nghỉ và khoảng trống của tư duy thơ, giúp người đọc thường xuyên có điểm lắng đọng, suy tư và đồng cảm. Lối viết của Ngọc Thanh cũng đậm tính trữ tình, nên nhiều chương, thực ra có thể xem độc lập như những bài thơ văn xuôi. Người đọc do đó, đến với tiểu thuyết của chị cũng nhẹ nhàng, trữ tình như khi đọc tập thơ của Ngọc Thanh. Chúng tôi còn lưu ý một điểm nữa, đó là Ngọc Thanh là người làm thơ hay, và chị cũng biết vận dụng thế mạnh này của mình khi viết văn xuôi, bằng cách đưa nhiều văn bản thơ vào trong diễn ngôn truyện kể. Chúng tôi thống kê được có không dưới 10 lần, những văn bản thơ thuần túy đã được kết hợp vào trong diễn ngôn tự sự. Việc liên văn bản giữa thơ và văn xuôi đã làm mềm hóa tính tự sự, mà nâng cao tính trữ tình cho văn bản. Phương thức này cũng góp phần tạo ra những khoảng trống, những trường liên tưởng liên văn bản, buộc người đọc phải gợi nhớ đến nhiều bài hát, nhiều bài thơ của cả Ngọc Thanh và của những tác giả thành danh khác. Qua đó, biên độ nghĩa và quỹ đạo cảm xúc cũng dường như được kéo dài ra, sâu lắng hơn và ngân nga hơn. Nhiều bài thơ trong Ba bước tới mặt trời chúng tôi đánh giá là những bài thơ hay, ngay cả khi chúng đứng độc lập ra thành văn bản riêng. Ví dụ: Em có về thăm lại chốn xưa – Nhặt dùm tôi mộng mơ trong mắt – Trong ký ức vẹn nguyên và thành thật – Của mùa thu thơm ngát bên đường – Nhặt dùm tôi cành hoa dại không hương – Mong manh tím mội nỗi buồn hư ảo – Nhặt dùm tôi hạnh phúc sau cơn bão – Nhặt dùm tôi nỗi nhớ một người” [trang 42].

Thi tính trong cuốn tiểu thuyết còn thể hiện ở cách xây dựng tính cách nhân vật và quan niệm nghệ thuật về con người của Ngọc Thanh. Dường như với tác giả, mỗi nhân vật chỉ là một nốt nhạc khác của sự thống nhất một bản nhạc chung, với âm điệu, ca từ thống nhất và nối kết. Cái thế giới cổ tích mà Ngọc Thanh xây dựng dường như ít cá tính, ít sự đa diện, ít sự chuyển hóa tính cách, ít những con người xấu. Mỗi nhân vật là một cái đẹp khác trong cái đẹp chung mà chị hằng đeo đuổi, ám ảnh, đúng với bản mệnh một thiên thần áo trắng mà Ngọc Thanh từng vận vào trong hành trình sáng tạo thi ca. Trong thơ, và cả trong cổ tính, người ta không đi tìm những cá tính, sự đa diện, sự biến chuyển tư tưởng của nhân vật, người ta chỉ đi tìm cảm xúc, tìm cái ý nghĩa tổng phổ và sau cùng của tác phẩm. Chính vì vậy, cần xây dựng một lối đọc tiểu thuyết của Ngọc Thanh theo lối đọc thơ và đọc cổ tích, nhằm lần ra ý nghĩa và giá trị những nhân vật của chị. Kể ra, trong một thế giới nhiều bi quan, vỡ mộng, phân mảnh mà chúng ta đang sống, vẫn có thể viết và nghĩ như Ngọc Thanh về con người, về quan hệ giữa người với người thì là ảo tưởng, nhưng là cần thiết, bởi nếu chúng ta không hướng về cái đẹp, cái thiện, không nghĩ con người như chính giá trị và bản mệnh người của nó, thì thật là tệ hại và càng có nguy cơ đánh mất niềm tin vào tương lai. Chẳng phải, trẻ con trong mọi thời đại đều yêu mến cổ tích, và mỗi chúng ta, trước khi trưởng thành làm người lớn, hoặc để cuộc đời biến mình thành người lớn, cũng đã từng là trẻ con – quãng đời đẹp nhất của mỗi người đó hay sao?

Mỗi câu chuyện tình yêu luôn có một hạnh phúc riêng và một bi kịch riêng. Tất nhiên, không thể lấy phần hạnh phúc nhằm khắc phục và chữa lành cho những bi kịch. Mối tình giữa ba nhân vật Hưng – Hạ Lan – Hà phần nào vừa đủ đắng cay, bi kịch, thử thách để trở nên ý nghĩa, nhưng cũng vừa đủ hạnh phúc để ủi an và làm chỗ dựa tinh thần cho con người hậu hiện đại vốn đã quá nhiều hoang mang bởi những vết thương và sự thất bại. Tình yêu, dẫu sao chân mệnh và ý nghĩa của nó cũng là đi tìm hạnh phúc, dẫu theo thói thường, nó hay mang lại khổ đau, đến mức nhiều khi người ta tin một cách chắc chắn rằng tình yêu tức khổ đau, hoặc vẻ đẹp hay giá trị của tình yêu nằm trong chính nỗi đau và sự bất thành của nó. Ngọc Thanh hiểu rõ nguyên lý ấy, nhưng chị vẫn trả tình yêu lại cho tình yêu, tức cho những hạnh phúc, và đưa những lời hẹn thề quay về được với nhau như thủa ban nguyên thoạt kỳ thủy. Dĩ nhiên, cũng như tình yêu, mỗi tác gia và tác phẩm vẫn luôn có những giới hạn. Chúng tôi tin trong những tiểu thuyết sau, tác giả sẽ tiếp tục hành trình sáng tạo của mình với những tiểu thuyết mang chiều sâu tư tưởng hơn, cốt truyện hợp lý hơn, áp dụng nhiều kĩ/chiến thuật tự sự hiện đại hơn… Nhưng nếu chỉ dừng lại ngang chừng này thôi, tôi tin chúng ta vẫn có một Ngọc Thanh đúng như tên gọi của chị, một viên ngọc xanh sáng đẹp, và mọi người vẫn chờ viên ngọc ấy không ngừng mài dũa để sáng long lanh hơn nữa trong viễn trình sáng tạo.

Trường An, 16/6/2013

Lưu Quang Minh:“Phiên bản âm nhạc cho văn xuôi” – cuộc thử sức mạo hiểm?

Lưu Quang Minh:“Phiên bản âm nhạc cho văn xuôi” – cuộc thử sức mạo hiểm?


“Thực hay mơ” (Tủ sách tác phẩm mới - Nxb Văn học 2013) là tập truyện ngắn mới nhất của tác giả trẻ Lưu Quang Minh (sinh năm 1988) . Khi search thông tin về tập sách này trên mạng, nhiều độc giả khá bất ngờ khi bắt gặp “Thực hay mơ” – của Lưu Quang Minh ở một hình hài khác, đó là âm nhạc. Trước đó, khi ra mắt tập truyện ngắn “Gia tài tuổi 20” và “Những tâm hồn đồng điệu”, Lưu Quang Minh cũng đồng thời sáng tác các ca khúc có tên từ chính những truyện ngắn của mình ( như ca khúc: Gia tài tuổi 20, Những tâm hồn đồng điệu, Con mèo đen, Tiếng lanh canh và những ô cửa sổ sáng đèn…). Đây là một trường hợp sáng tác hoàn toàn mới mẻ, và có phần mạo hiểm.

Văn nghệ Trẻ trò chuyện với tác giả Lưu Quang Minh về vấn đề này.

Bạn có thể chia sẻ về ý tưởng sáng tác các ca khúc đồng hành cùng những truyện ngắn của mình?

-Ngay từ tập truyện ngắn đầu tay “Gia tài tuổi 20” (NXB Văn học, 3/2010), Minh đã có suy nghĩ về một cách sáng tác Minh gọi là “sự giao thoa của âm nhạc và văn chương”. Bản thân Minh ngoài văn chương cũng rất yêu âm nhạc. Ngày bé Minh cũng từng học nhạc. Sau này viết văn, ý nghĩ tạo ra những “phiên bản âm nhạc” từ chính truyện ngắn của mình lại thôi thúc. Minh cũng muốn làm một điều gì đó mới lạ, kết hợp được cả hai tình yêu văn chương và âm nhạc của mình.

Lâu nay người ta vẫn quen với việc phỏng thơ thành nhạc, chứ chưa có kiểu phỏng văn xuôi (cụ thể ở đây là truyện ngắn) thành nhạc. Thách thức đầu tiên bạn phải vượt qua là gì?

- Viết văn hay nhạc, với Minh trước nhất vẫn là sở thích, đam mê của mình. Vì vậy, việc sáng tác đến một cách tự nhiên, như có gì đó thôi thúc mình, buộc mình phải viết ra. Nên thách thức có lẽ là không nhiều. Nếu có, chỉ là khi Minh suy nghĩ về một câu chuyện của mình, nghĩ xem nếu chuyển tải cái thông điệp bên trong truyện ngắn đó thành âm nhạc thì có phù hợp không, ca từ, giai điệu nên như thế nào. Cái khó là phải giữ được tinh thần, “hồn cốt” của truyện ngắn mà ca từ bài hát không bị gượng ép. Làm sao mà khi nghe nhạc, dù không đọc truyện, người nghe vẫn hiểu. Còn nếu đã đọc truyện, độc giả sẽ cảm nhận được nhiều hơn qua âm nhạc, ở một góc cạnh khác.

Ca khúc thử nghiệm đầu tiên của bạn là ca khúc nào?

- Đó là ca khúc “Gia tài tuổi 20”, đi kèm với cuốn sách đầu tay của Minh. Độc giả sau khi đọc xong cuốn sách còn có thể cảm nhận “Gia tài tuổi 20” của Lưu Quang Minh ở một không gian khác là âm nhạc.

Việc thu âm được bạn tiến hành ra sao? Có ai hỗ trợ bạn không?

- Minh may mắn có cô em gái học piano đã hơn 10 năm. Khi sáng tác, hai anh em ngồi lại cùng nhau, Minh viết ca từ, hát giai điệu cho em Minh. Sau đó cả hai ký âm lại, em đệm đàn, anh hát hoàn thiện thành một bài hoàn chỉnh. Công đoạn còn lại là thu âm phối khí ở phòng thu âm quen của Minh.

Sau khi tải lên mạng, bạn đã nhận lại được những phải hồi tích cực nào?

- Nhiều độc giả rất thích ca khúc “Gia tài tuổi 20”, có lẽ chính nhờ ca khúc mà nhiều người biết đến tập truyện ngắn đầu tay của Minh hơn, vì sau khi nghe nhạc người ta lại tò mò muốn tìm đọc cuốn sách cùng tên. Lại cũng có khi ngược lại, sau khi đọc xong, biết có một ca khúc chủ đề của tập truyện, độc giả liền tìm nghe.

Sau “Gia tài tuổi 20”, Minh tiếp tục sáng tác các “phiên bản âm nhạc”cho những truyện ngắn khác như “Con mèo đen”, “Đàn ông đi chợ”, “Những tâm hồn đồng điệu”, “Thực hay mơ”, “Bắp xào ơi”... Minh nghĩ, cùng văn chương, âm nhạc luôn luôn có sức lan tỏa rất rộng. Và đó chính là sự “giao thoa” của hai loại hình nghệ thuật mà Minh muốn hướng đến.

Tự sáng tác và thể hiện các ca khúc của mình - những ca khúc có thể coi như hình hài khác của những truyện ngắn cùng tên của mình - bạn có nghĩ là mình đang làm một công việc mạo hiểm? Vì ngoài đòi hỏi về một khả năng văn chương, bạn cần phải nắm chắc nhạc lý để sáng tác ca khúc, và rồi đòi hỏi cả chất giọng để thể hiện các ca khúc nữa?

- Như đã nói, văn chương và âm nhạc là hai niềm vui, hai người bạn tinh thần trong cuộc sống của Minh. Minh cũng từng nghĩ mình còn trẻ, còn nhiều thời gian, tại sao lại không dám mạo hiểm? Nhất là làm điều mình thích. Không thử thì không biết. Không làm thì chẳng bao giờ thành. Minh cũng có nền tảng âm nhạc từ nhỏ, nên chuyện sáng tác và thể hiện nhạc của mình không gặp quá nhiều khó khăn.

Bạn có buồn không khi nhiều người thích nghe bạn hát hơn là đọc truyện của bạn? Đơn giản vì đọc truyện thì mất thời gian hơn và cũng dễ … đau đầu hơn?

- Mỗi loại hình nghệ thuật đều có một đối tượng thưởng thức riêng. Có người cả ngày đi làm mệt nhọc, về nhà chỉ muốn nghe vài bài hát êm dịu cho dễ ngủ. Cũng có người lại thích thức khuya bật đèn ngủ đọc sách cho đến khi lim dim mới thôi. Nên theo Minh thì sẽ có những người thích đọc truyện của Minh hơn là nghe nhạc, và ngược lại, hoặc cả hai. Còn nếu không thích, họ sẽ chỉ đơn giản lướt qua thôi.

Trở lại với tập truyện ngắn mới của bạn, “Thực và mơ” – có thể nhận thấy bạn đã có một sự thay đổi lớn trong bút pháp so với các truyện trước đây. Yếu tố trừu tượng, huyền ảo, những ám ảnh về một thế giới khác…, và được viết theo phong cách hiện đại. Bạn có thể nói gì về sự thay đổi này?

- Phong cách trong tập truyện thứ 3 này của Minh nói là khác với hai cuốn trước (Gia tài tuổi 20, Những tâm hồn đồng điệu) nhưng thật ra, nó vốn đã có sự chuyển biến dần dần trong cuốn sách thứ hai - “Những tâm hồn đồng điệu”(NXB Văn Học, 1/2013) rồi. Ngoài phong cách hiện thực, thời gian sau này Minh thích tìm tòi thể nghiệm cách viết huyền ảo, siêu thực… Mượn cái ảo để nói về cái thực, mượn chuyện hư vô xa vời để bàn về điều hữu hình trước mắt. Cuốn sách “Thực hay mơ” là tập hợp của các truyện ngắn mang màu sắc như thế, thậm chí đậm đặc, một vài truyện còn ngả về kinh dị.

Truyện của Lưu Quang Minh thường ngắn, thậm chí rất ngắn. Hình như ít có truyện bạn viết nhiều hơn 3000 chữ?

- Minh có quan niệm là khi viết truyện ngắn thì dung lượng phải vừa phải, cần có độ nén, và một điều nữa sau khi đọc xong sẽ còn đọng lại những gì.

Tuy nhiên, Minh cũng viết những truyện có dung lượng dài hơn khi đó là truyện có nhiều lớp lang, tình tiết, đòi hỏi cần nhiều “đất”.


Một phần nữa là thời buổi công nghệ thông tin hiện nay, cái gì cũng quay cuồng hối hả, truyện ngắn với dung lượng vừa phải Minh nghĩ là hợp lý, vì độc giả không phải ai cũng có thời gian đọc những truyện gọi là truyện ngắn nhưng lại dài dòng hơn 10 trang A4.

Học thiết kế đồ họa, theo đuổi văn chương và âm nhạc, sắp tới, bạn có ý định theo đuổi lĩnh vực nào khác không?

- Minh tốt nghiệp đại học chuyên ngành thiết kế đồ họa và hiện nay đang làm việc đúng với chuyên môn của mình. Văn chương và âm nhạc giống như những người bạn tinh thần chia sẻ buồn vui với mình trong nhịp sống thường nhật. Nhiều khi đi làm cả ngày, về nhà thư giãn bằng cách mở máy tính viết tiếp truyện ngắn còn dang dở, ngày nghỉ rảnh rỗi có hứng thì viết nhạc, với Minh như vậy là quá đủ đầy rồi.

Thiết kế - văn chương – âm nhạc, bạn thấy mình tự tin nhất ở lĩnh vực nào?

- Mỗi lĩnh vực mang đến cho Minh một niềm vui, một giá trị tinh thần riêng. Minh thấy mình may mắn vì được làm việc và sống với nhiều đam mê. Và có say mê thì mới tự tin mình có thể hoàn thành tốt cả công việc và đam mê của mình được chứ.

Âm nhạc có ưu thế vượt trội trong việc tiếp cận công chúng. Bạn lại đang nắm khá nhiều lợi thế: có thể tự viết nhạc, tự hát, và cộng thêm một ngoại hình khá “ăn” với showbiz. Liệu có nên lo lắng là âm nhạc sẽ cuốn bạn vào guồng quay của nó mà xa rời văn chương?

- Âm nhạc sẽ song hành với văn chương của Minh, như hai người bạn đồng hành, tương hỗ với nhau đúng như chữ Giao Thoa (cũng là tên Album mới nhất) mà Minh theo đuổi. Nên chắc chắn chúng sẽ luôn gắn liền với nhau không tách rời, tuy 2 mà 1, có truyện ngắn thì sẽ có 1 phiên bản âm nhạc dành cho nó. Ngoài ra Minh cũng đang ấp ủ ý tưởng là làm ngược lại: sáng tác bài hát của mình trước, và sau đó viết 1 câu chuyện xoay quanh bài hát ấy, như bài hát Eleanor Rigby của The Beatles trong truyện “Ngài iPod” của Minh là 1 ví dụ.

Trong thời gian vừa qua, âm nhạc hỗ trợ như thế nào cho văn chương của bạn?

- Trong văn có nhạc, trong nhạc có văn. Nhiều bài hát gợi cho Minh cảm xúc viết, như truyện “Ca sĩ Kẹo Kéo” một ngày ngồi quán bờ kè với bạn bè, bỗng nghe các "ca sĩ" hát những bài tình ca nhiều người vẫn gọi là "sến", giọng ca nồng ấm với những ca từ gần gũi, lòng mình xúc động và cảm thông cho họ, thế là tối hôm ấy mình về nhà viết.

Âm nhạc cũng là một cầu nối đến độc giả, nghe bài hát, biết có một truyện ngắn cũng của chính mình viết, người ta lại tìm đọc, như “Bắp xào ơi”là 1 ví dụ. Truyện ngắn này Minh viết đã lâu, khi còn trên ghế giảng đường, nhưng sau khi có bài hát cùng tên, nhiều người đã biết đến truyện ngắn nhiều hơn.

Dự định văn chương sắp tới của bạn là gì?

- Minh dự định sau tập truyện “Thực hay mơ” và Album “Giao Thoa” tập hợp các phiên bản âm nhạc mới nhất, năm 2014 Minh sẽ ra mắt 1 tập truyện ngắn tập hợp các truyện ngắn có chủ đề về Ẩm Thực, xoay quanh các món ăn, rộng hơn là việc ăn, uống, thưởng thức các giá trị tinh thần… Mong rằng mọi điều thuận lợi.

Chúc bạn thành công.

PVVNT thực hiện

Khác với hai cuốn sách trước, nếu như "Gia tài tuổi 20" là hành trang vào đời của một chàng trai trẻ tuổi 20 với nhiều ước mơ hoài bão cùng những cảm nhận tinh tế về cuộc đời, “Những tâm hồn đồng điệu” mang nhiều góc nhìn đa chiều hơn như những lát cắt của cuộc sống, thì “Thực hay mơ” là sự lẫn lộn pha trộn giữa ảo và thực. Tất cả các truyện ngắn trong cuốn sách mới đều mang màu sắc lung linh của sự huyền ảo, siêu thực, giả tưởng và cả kinh dị. Cuốn sách lần này được xem là bước chuyển mình quan trọng trong văn chương của Lưu Quang Minh ngày càng trưởng thành, già dặn, với chiều sâu nội tâm cùng những thể nghiệm mới mẻ cả trong cách viết và tầm tư tưởng.

Trang 10 trong tổng số 27 trang.

Các tin mới nhất

Nhiều người đọc

Sách mới xuất bản

Thống kê

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay909
mod_vvisit_counterHôm qua4079
mod_vvisit_counterTất cả4536494

20 148
,
Hôm nay:30 - 3 - 2017
Hiện có 414 khách 1 thành viên online

Đăng ký tin thư

Tên:
Email: