Tôn Vinh Văn Hoá Đọc

Text size
  • C? ch? l?n
  • C? ch? m?c ??nh
  • C? ch? nh?
Trang chủ >>> Văn học Trẻ >>> Thử nghiệm trẻ

Giải tỏa “cơn khát” truyện tranh “Made in Việt Nam”

Giải tỏa “cơn khát” truyện tranh “Made in Việt Nam”

“Vietnam Comics Day – Lễ hội truyện tranh 2016” do công ty truyện tranh Comicola tổ chức hôm 11/9 vừa qua tại Star Salaxy (87 Láng Hạ, Hà Nội) thu hút sự tham gia khá đông bạn trẻ Thủ đô – những người yêu thích truyện tranh “made in Việt Nam”. Có thể nói rằng, sau hai mùa tổ chức, “Vietnam Comics Day” là điểm nhấn đáng chú ý, hứa hẹn những bước phát triển mới của cộng đồng truyện tranh Việt.

“Truyền lửa” truyện tranh cho các bạn trẻ

Tổ chức vào đúng thời điểm diễn ra “Hội sách mùa thu 2016”, “Vietnam Comics Day 2016” được tổ chức với quy mô nhỏ hơn, cũng không có nhiều đầu sách mới được giới thiệu như năm 2015 nhưng vẫn khiến không ít bạn trẻ háo hức, chờ đợi. Nhiều bạn trẻ nhẫn nại xếp hàng dài, chờ đến lượt để xin được chữ ký của tác giả cuốn truyện tranh mà mình yêu thích. Trong khi đó, hội trường dự tọa đàm, trao đổi với các tác giả, nhóm tác giả truyện tranh “hot” nhất hiện nay cũng diễn ra sôi nổi, hào hứng.

Khánh Dương, tác giả kịch bản “Long Thần tướng”, người đại diện cho Comicola –chia sẻ, trong năm 2016, số lượng truyện tranh Việt mới được xuất bản không rầm rộ như năm 2016 nhưng “đi vào chiều sâu”.

Truyện tranh Việt đã giành được một số giải thưởng đáng khích lệ như “Long thần tướng” đạt giải thưởng Manga Quốc tế (International Manga Award) của Nhật Bản, Đình Lân, tác giả của “Project Icon” đạt giải nhì cuộc thi “Silent Manga”, “Cuộc hành trình đầu tiên – The First Journey” của hai tác giả trẻ Phùng Nguyên Quang và Huỳnh Kim Liên đạt giải “Truyện tranh màu về giáo dục xuất sắc – Schoolastic Picture Book Award” của Hội đồng Phát triển Văn học Singapore và Châu Á.

Cuốn sách dạy vẽ truyện tranh mang tên “Tôi vẽ” được nhiều bạn trẻ yêu thích.

Bên cạnh đó, tác phẩm “Lớp học Mật Ngữ” của nhóm BRO đạt thành tích “đáng nể” khi lọt top 3 cuốn sác bán chạy nhất của hệ thống phát hành sách Fahasa với 50.000 bản trong lần “ra quân” đầu tiên.

Có thể nói rằng, truyện tranh Việt có sự khởi sắc rõ nét trong khoảng thời gian một vài năm trở lại đây. Sự “vào cuộc” của những tác giả trẻ - những người đam mê, nhiệt huyết với mong muốn xây dựng, phát triển truyện tranh Việt đã mang đến một làn gió mới, rất mạnh mẽ.

Không ít cuốn truyện tranh đã gây “sốt” trong giới trẻ thời gian qua như truyền thuyết lịch sử “Long thần tướng” (nhóm tác giả Thành Phong, Mỹ Anh, Khánh Dương), truyện tranh hài ngắn “Vùng trời hư cấu” (tác giả Phan Thành Trí), truyện tranh dành cho học sinh “Nhóm máu O” (tác giả Dương Minh Đức), “Học sinh chân kinh” (HRO), truyện tranh “Project Icon” của Đình Lân, “Con gấu, con mèo và cái vực thẳm” (tác giả Châu Chặt Chém), “Vĩ Thanh” (tác giả Tống Tất Tuệ), “Mưa trên thiên đường” (tác giả Thăng Fly), “50 sắc màu” (tác giả Nie)…

Top 5 bộ truyện tranh Việt được đánh giá cao trong năm 2015 có: series truyện cực ngắn xoay quanh cuộc sống “dở khóc, dở cười” của cô bé An mang tên “Bad luck” (tác giả Châu Chặt Chém), “Địa ngục môn” của Can Tiểu Hy kể về câu chuyện của cô gái bị tai nạn và phải xuống địa ngục tăm tối, “Tam Tấu Violon”(tác giả Mèo Ú Sáu Múi) kể về cuộc phiêu lưu đầy kỳ thú của bộ ba nhạc công Dế, Ếch, Chuột, “Ông lão đánh cá và con cá vàng – hậu truyện” (tác giả Tống Tất Tuệ) tạo nên cơn sốt trong cộng đồng mạng khi mang đến phiên bản khác của câu chuyện cổ “Ông lão đánh cá và con cá vàng”, những câu chuyện giản dị, hài hước, cung bậc tình cảm trong tình yêu trong “Tai Mèo và mặt ngầu” (tác giả Mèo Mun Đen).

Thành công của cộng đồng truyện tranh Việt trẻ còn thể hiện ở chỗ, đã khơi dậy sự yêu thích, “thói quen” tìm đọc truyện tranh Việt. Đây là yếu tố hết sức cần thiết để tạo động lực cho truyện tranh Việt “đi đường dài” bởi truyện tranh cũng như bất cứ loại hình nghệ thuật nào muốn phát triển cũng cần phải có độc giả của riêng mình.

Tôi cho rằng, sự ủng hộ của độc giả đang là một lợi thế rất lớn của truyện tranh Việt. Điều quan trọng là các tác giả phải giữ gìn sự ủng hộ đó bằng niềm tin và những tác phẩm thực sự chất lượng. Tại “Vietnam Comics Day 2015”, giáo trình dạy vẽ truyện tranh mang tên “Tôi vẽ” (do Công ty Idea Production xuất bản) nhận được sự quan tâm rất lớn của các bạn trẻ.

Nhiều bạn trẻ tỏ ra thích thú trước những kiến thức, kinh nghiệm mà cuốn giáo trình mang lại. Hy vọng, từ sự yêu thích truyện tranh, qua những cuốn sách tự học vẽ như “Tôi vẽ”, truyện tranh Việt sẽ có thêm những gương mặt tác giả mới tài năng.

Vẫn còn nhiều khó khăn

Truyện tranh Việt có thể khởi sắc bắt nguồn từ nhiều lý do. Trước tiên, truyện tranh Việt được đánh giá là thị trường đầy tiềm năng nhưng chưa được “đánh thức”. Thực tế cho thấy, trong suốt một thời gian dài, truyện tranh Việt “ngủ quên”, bị phủ lấp bởi các tác phẩm truyện tranh đình đám của nước ngoài.

“Vietnam Comics Day” là điểm nhấn đáng chú ý của cộng đồng truyện tranh Việt.

Một vài tác phẩm xuất hiện lác đác (chủ yếu là truyện cổ tích được minh họa bằng tranh) không đủ tạo nên dòng chảy cho truyện tranh Việt. Sự xuất hiện của đội ngũ sáng tác truyện tranh trẻ với những tác phẩm mới vào thời điểm hiện nay được đánh giá là đúng thời điểm và cần thiết.

Những câu chuyện, cách thể hiện của tác giả trẻ đã “bắt đúng sóng” tâm lý của giới trẻ Việt. Nếu như trước đây, truyện tranh Việt thường được cho là mang nặng tính giáo dục, khô khan thì những câu chuyện giản dị, gần gũi về tình bạn, tình yêu, tuổi học trò,  sự tưởng tượng về một thế giới khác… khiến các bạn trẻ như tìm thấy chính mình trong mỗi câu chuyện. Đây cũng là một trong những nguyên nhân rất quan trọng lý giải vì sao truyện tranh Việt dần tạo được chỗ đứng vững chắc trong lòng độc giả.

Công nghệ quảng bá, cách tiếp cận độc giả của những nhà sản xuất truyện tranh trẻ ngày càng chuyên nghiệp. Nhiều tác phẩm truyện tranh khi ra đời đều được quảng bá, giới thiệu rầm rộ trên các phương tiện truyền thông. Gây quỹ cộng đồng (Crowdfunding) để xuất bản truyện là cách làm sáng tạo của các bạn trẻ. Những ưu đãi cho người ủng hộ như quà tặng đặc biệt, được xem trước bản thảo, có thể xuất hiện với tư cách một nhân vật trong truyện…

Tác giả của “Long thần tướng” còn làm hẳn cả trailer quảng bá truyện, đăng tải trên mạng trước khi phát hành – một việc làm khá hiếm trong việc quảng bá sách. Bộ truyện tranh lịch sử này cũng là tựa truyện Việt Nam đầu tiên có màn cosplay (hóa thân thành nhân vật mà mình yêu thích) riêng. Người thể hiện (cosplayer) nhân vật nữ sát thủ Lê Nhật Lan trong truyện chính là hotgirl đình đám Khả Ngân.  “Lớp học mật ngữ” được đăng rải rác từng kỳ trên báo Hoa học trò nên khi xuất bản sách đã có sẵn một lượng fan “trung thành”…

Một câu hỏi đặt ra là, liệu truyện tranh Việt có thể đi đường dài và phát triển mạnh mẽ hay những tín hiệu vui được nhen lên rồi sẽ lụi tàn?. Không dễ để đưa ra câu trả lời chính xác cho vấn đề này. Nhiều độc giả đồng quan điểm cho rằng, đề tài mà các tác giả trẻ khai thác hiện nay mới chỉ là những câu chuyện tản mạn, nhỏ lẻ, chưa đủ khả năng tạo ra series truyện dài kỳ hấp dẫn. Truyện tranh mới đang chú trọng về phần “tranh”, phần “truyện” chưa được đầu tư đúng mức.

Bên cạnh đó, điều đáng lưu tâm nhất với truyện tranh hiện nay là cách vẽ của tác giả Việt chưa tìm được cách thể hiện riêng. Phần lớn bị “nhiễm” phong cách của truyện tranh nước ngoài, đặc biệt là phong cách manga của Nhật Bản. Điều này cũng là dễ hiểu bởi các bạn trẻ vẽ truyện tranh cũng bắt đầu là người đam mê truyện tranh và những tác phẩm đầu tiên mà họ tiếp cận đến từ nước ngoài.

Dù muốn hay không, những tác phẩm truyện tranh ngoại đã ảnh hưởng đến tư duy, “gu” thẩm mỹ của các bạn trẻ. Không tìm được cách thể hiện riêng thì truyện tranh Việt khó thoát ra được “cái bóng” của truyện tranh ngoại và như vậy, sẽ rất khó để có thể xây dựng và phát triển nền truyện tranh “made in Việt Nam” đúng nghĩa.

Tường Phạm -  Văn nghệ công an

Truyện ngắn của Anh Thư: Người giúp việc

Truyện ngắn của Anh Thư: Người giúp việc

- Cơm với nước, thế này mà cũng gọi là nấu cơm à!

Bà cầm đĩa cá rán lên rồi trút hết cả xuống mâm, tiện tay trút thêm cả đĩa trứng. Đĩa cá rán và đĩa trứng rán, món ăn khoái khẩu của em tôi lẫn lộn đầy kiến... rán. Chị Hoa nước mắt chảy ròng, đứng im nhẫn nhục chịu trận.

Sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra nếu thằng cu Bin không hồn nhiên la toáng lên: “Kiến, kiến, trời ơi, sao bao nhiêu kiến trong thức ăn thế này”. Tôi đã bấm vào tay nó, ra hiệu cho nó im mà nó chẳng chịu hiểu. Thằng ngốc thế không biết! Chẳng là tôi với nó ăn cơm trước để còn đi học. Chị Hoa giúp việc của nhà tôi không biết nấu nướng thế nào mà cả đĩa trứng rán, cá rán đầy kiến là kiến. Thêm món canh dưa nữa cũng nổi lềnh bềnh những kiến. Bà đang giương mục kỉnh ngồi xem phim, nghe tiếng cu Bi kêu lật đật chạy đến, đưa từng đĩa thức ăn lên sát mắt nhìn ngó chăm chú rồi... trút hết cả xuống mâm.

- Con Hoa kia! Có nấu bữa cơm thôi mà mày làm ăn thế này à?

Chị Hoa thút thít:

- Dạ, dạ, cháu xin lỗi. Chắc cháu... cái chảo lúc trưa còn mỡ, cháu lấy rán lại, chắc kiến chui vào mà cháu không biết...

- Chảo còn mỡ, nấu xong thì phải trút ra bát, đậy cẩn thận vào chứ. Dặn bao nhiêu lần rồi mà không chui vào đầu được a? Bà vẫn chưa thôi giận giữ.

Có tiếng cửa lách cách.

- Con chào mẹ. Nhà mình có chuyện gì thế ạ?

Bố về! Cu Bi thở hắt ra như trút được gánh nặng.

- Hai chị em đã ăn cơm xong chưa? Nhanh để bố còn đưa đi chứ. Ồ mà...

Câu nói của bố dừng lại lưng chừng. Nhìn mâm cơm tung tóe, bố như đoán như hiểu ra chuyện gì.

- Chị Hoa làm thức ăn... có kiến ạ - Thằng cu Bi lắp bắp.

- Kiến à, đâu đưa bố xem nào?

Bố gắp một miếng trứng cho vào miệng, nhai nuốt ngon lành.

- Chà, đang đói, được miếng trứng tỉnh cả người. Kiến thì có làm sao. Kiến không phải là  sinh vật truyền nhiễm bệnh, phải không cu Bi! Có những bộ tộc người ta còn ăn kiến ấy chứ. Chà, món kiến chiên chắc là nhiều vi chất bổ sung lắm đây. Thôi, ăn cơm đi. Bố cũng ăn luôn. Chở hai chị em đến trung tâm ngoại ngữ xong là bố còn phải đi có việc nữa. Mẹ cũng ăn luôn đi, nhà con hôm nay chắc về muộn.

Bố vừa nói, vừa ngồi vào bàn, quên cả việc rửa tay. Cu Bi biết cũng chẳng buồn nhắc. Chắc nó sợ bố đi rửa tay, chiến tranh giữa bà và chị Hoa lại xảy ra. Quả thực bố đã giải cứu cho chị Hoa một bàn thua trông thấy. Nhưng bà đâu có dễ bị bố đánh lạc hướng như vậy. Bà lầm bầm “Tôi không đói” rồi xô ghế đứng dậy, trở về phòng riêng.

- Hay cái Hoa nó là con riêng của anh thật?

- Sao em lại hồ đồ như thế. Em nói vậy không sợ con nó nghe thấy à?

- Dào ôi, có gì mà nghe thấy với chẳng không nghe thấy. Cái ý này đâu phải em nói ra. Là mẹ nói đấy chứ.

- Mẹ... em còn lạ gì tính mẹ nữa. Em biết thừa mẹ không ưa cái Hoa rồi còn gì.

- Không ưa? Em hỏi anh, ai mà ưa được nó cơ chứ. Mắt mũi thì kèm nhà kèm nhèm. Làm ăn thì chớt nhả, sai gì làm nấy, chẳng bao giờ tự giác được việc gì. Từ hôm nó lên đây, nhà cửa cứ rối tung cả lên.

- Thì anh chẳng bảo với em là đợi một vài tháng nữa, anh sẽ xin cho nó đi làm công nhân. Cả anh và em đều bận. Mẹ thì già rồi không giúp được gì. Nhờ cái Hoa giúp việc cho nhà mình một thời gian...

- Giúp việc! Với tiêu chí người giúp việc thì em không bao giờ chọn cái Hoa.

- Con bé chưa quen thì mình bảo ban nó, làm gì mà em cứ phải mặt nặng mặt nhẹ với nó thế...

- Tôi mặt nặng mặt nhẹ ấy à! Anh nói tôi như vậy chứ gì?

Oa, mẹ đã xưng “tôi” với bố rồi, hứa hẹn một trận cãi vã đây. Tôi chẳng buồn nghe nữa. Còn một đống bài tập cuối tuần phải giải quyết. Việc bố mẹ xích mích cũng bình thường như cân đường hộp sữa ấy mà, nhất là từ hôm chị Hoa lên đây. Công bằng mà nói thì tài nội trợ của chị Hoa chẳng khéo léo gì. Chị đã ở nhà tôi hai tháng rồi mà bữa nào cũng vậy, hôm thì bà kêu rau chị luộc sống, hôm thì kêu canh mặn, hôm thì... Đồ dùng trong nhà, cái gì chị cũng lạ, cũng phải hỏi cách sử dụng. Nào lò vi sóng bật thế nào, chế độ quay chế độ nướng ra sao, rồi máy giặt rồi bếp từ vân vân và vân vân... Dạy cho chị hai ba lần mà chị vẫn quên. Hôm vừa rồi, chẳng hiểu sao chị tuột tay làm vỡ cái nồi thủy tinh, khiến cho bộ nồi cô Hạnh gửi từ bên Nhật về biếu bà khuyết mất một chiếc. Bà tiếc hùi hụi. Và tất nhiên, bà cho chị một bài học dài đến mười lăm phút. Chị Hoa ngồi im chịu trận, mặt cứ ngây ra. Buồn cười.

Không hiểu sao bà lại không ưa chị Hoa, chưa nói rằng bà ghét. Tất nhiên điều này ảnh hưởng không tốt tới mẹ rồi! Bà nói với mẹ rằng bố và mẹ chị Hoa ngày xưa... yêu nhau. Tôi hỏi lại bố, bố rất ngạc nhiên, vặn tôi rằng có thực con nghe bà nói như thế không. Tôi bảo thực. Bố có vẻ buồn lắm. Bố bảo bà nói thế không đúng đâu, con đừng tin. Tôi hỏi thế tại sao bà lại ghét chị Hoa. Bố bảo bố cũng chẳng rõ, hình như ngày trước bà chị Hoa và bà có mâu thuẫn chi chi đó, chuyện người lớn, con biết vậy thôi. Bố bảo hoàn cảnh chị Hoa đáng thương. Nhà mình với nhà chị ấy cũng có đôi chút họ hàng xa. Thôi mình giúp được việc gì thì giúp cho người ta con ạ. Bà già rồi. Người già khó tính. Rồi bố sẽ tác động dần dần để bà hiểu. Thế còn mẹ, mẹ đang nghi chị Hoa là con riêng của bố mà! Ôi, con nghe thấy bố mẹ tranh luận à? Đừng để tâm con ạ. Mẹ nói vậy thôi nhưng bụng dạ mẹ chẳng nghĩ vậy đâu. Bố biết bố hiểu mẹ con mà.

Bố dặn tôi phải thân thiết với chị Hoa. Chị ấy chỉ hơn con vài tuổi thôi, giống như chị gái vậy. Đừng xa lánh chị kẻo chị tủi. Ngày xưa, khi bố còn nhỏ, trong một lần đi tát cá, bố bị cảm, ngã sấp xuống mặt bùn. Chính mẹ chị Hoa đã cõng bố về nhà, rồi còn chạy đôn chạy đáo đi kiếm gừng và rượu đánh gió cho bố, trong khi bà hốt hoảng kêu khóc ầm ĩ. Tôi gặng “Thế có đúng là sau này mẹ chị Hoa yêu bố không?”. Mẹ chị Hoa hơn tuổi bố, là phận con nhà nghèo, quá lứa lỡ thì con ạ. Tội nghiệp. Mải công mải việc, bố cũng quên bẵng bác ấy. Hôm rồi về làng, bố tình cờ gặp lại. Bác ấy thì già rồi, chị Hoa lại chẳng sắc sảo khôn ngoan như người ta nên hoàn cảnh khó khăn lắm. Chị Hoa phụ giúp việc cho nhà mình cũng là cách để mẹ con chị ấy có thêm thu nhập con ạ. Để hôm nào rảnh rảnh, bố sẽ đưa chị ra viện mắt khám xem sao, chứ mắt mủi lem kem thế thì xin việc ở đâu được. Rồi sau còn chồng con nữa chứ. Mà bố nói cho con thêm chi tiết này để con thông cảm hơn với bà nhé. Bà mình và bà ngoại chị Hoa vốn là “tình địch” của nhau đấy. Thời trẻ, cả hai đều yêu ông. Con đừng cười nhé. Già mà vẫn còn ghen tuông vớ vẩn thế đấy, nghi kị thế đấy. Người già bao giờ cũng có phần trẻ con trong đó, con ạ.

Hi hi, bố bao giờ cũng dí dỏm như thế, nhưng những điều bố nói tôi nhớ rất nhanh. Thực ra tôi đâu có ghét bỏ gì chị Hoa. Từ hôm có chị, tôi không phải đảm nhận việc rửa bát - một công việc mà tôi ghét cay ghét đắng. Tôi cũng chẳng phải lo tắm rửa cho cu Bi, hay gấp chăn gấp màn... Chị Hoa làm hết. Chị còn rất quan tâm đến tôi đấy nhé. Bằng chứng là mỗi lần mẹ mua hoa về cắm, bao giờ chị cũng lựa ra một bông đẹp nhất mang lên phòng cho tôi. Lọ hoa xinh xinh ở bàn học trông thú vị, hay hay, khiến tôi hào hứng với việc học hơn thì phải. Tôi chẳng hề biết là chị ấy rất thích rất yêu hoa. Còn bà, mỗi lần nhìn thấy chị nâng niu những bông hoa, bà nhăn mặt, vẻ không được thoải mái lắm. Có lần tôi còn nghe bà lầm bầm bảo chị là đồ nhà quê, sĩ rởm. Tôi chỉ thấy buồn cười và thương bà. Rõ là bà rất khó chịu với chị Hoa. Cũng may là chị không cắm hoa trong phòng chị, nếu không thì...

Những lúc rảnh, tôi hay đọc sách cho chị Hoa nghe. Và để “trả công”tôi, chị kể nhiều chuyện ở quê mà tôi không biết, chuyện cắt lúa ra làm sao, chuyện tát cá thế nào. Kể cả chuyện người ta diệt ốc bươu vàng, chị mang về nhà nấu canh chuối đậu thơm nức. Qua lời chị, tôi thấy món gì ở quê cũng ngon, cái gì ở quê cũng hứa hẹn để khám phá. Chỉ có điều, kể chuyện quê xong, mắt chị Hoa lại rân rấn nước. Tôi hỏi chị nhớ nhà à? Chị bảo không, là tại mắt chị quáng gà nên vậy. Tôi tin sái cổ.

Cũng có lần, vô tình tạt qua phòng chị, tôi thấy chị ngồi im, hai bàn tay khum khum như nắm như giữ một thứ gì quý lắm ở bên trong. Hai cánh mũi của chị phập phồng, hít hà, còn đôi mắt quáng gà thì nhìn đi tận đẩu tận đâu. Tôi hỏi chị có cái gì trong tay đấy? Chị giật mình, mặt đỏ bừng, lật đật đứng dậy giấu “bảo bối” đi.

Mà nói cho cùng thì chị Hoa cũng chẳng có gì ấn tượng với tôi lắm. Chị không xinh xắn, chưa nói là rất quê mùa. Chị chẳng khéo léo, chưa nói là vụng về. Được mỗi một tính tốt là hiền lành và chịu nhịn. Nhiều lúc tôi và cu Bi có tỏ vẻ bắt nạt chị một chút thì chị cứ đần ra, trông tội nghiệp ghê! Sự có mặt của chị cũng đã quen thuộc với tôi và cu Bi và phần nào, cả với mẹ. Có chị, mẹ được thong thả hơn, bớt đi bao nhiêu thời gian dành cho dọn dẹp, cơm nước. Bố thì chẳng nói rồi. Bố vốn dễ tính, lại đi suốt ngày. Vả lại, bố cũng rất quan tâm tới hoàn cảnh của chị.

Nhưng rồi chị Hoa nhất định đòi về, không ở nhà tôi nữa, cho dù bố và cả mẹ cố giữ chị. “Nếu cháu không muốn ở đây, cô sẽ tìm cho cháu một chỗ làm khác”. “Cháu cảm ơn cô, nhưng cháu chỉ muốn về nhà mà thôi. Cô cho phép cháu về”. “Cháu đừng giận bà. Người già đôi khi khó tính chứ bà cũng không có tâm địa nào” . “Không, cháu không giận bà. Cháu chỉ muốn về nhà thôi chứ cháu không giận bà”. Nghe câu này, bà đang ngồi ở salon liền đứng phắt dậy, mặt sa sầm, buông một câu mát mẻ “Tử tế quá. Ta chẳng thèm!” rồi thủng thẳng đi lên cầu thang.

Chẳng là hôm qua, thằng cu Bi đòi ăn khoai tây chiên. Muốn khoai ngon thì phải đổ nhiều dầu ăn, mà dầu ăn thì phải thật sôi. Vốn hậu đậu, lại thêm đôi mắt quáng gà, nên khi đổ khoai vào chảo, chị vụng về thế nào làm mỡ vung tung tóe. Bà đứng gần đấy, bị mỡ bắn vào mắt, vào mặt. Tức mình, bà cầm cả bình nước nóng ném vào chị. May mà chị nhanh chân tránh kịp. Tủi thân, chị khóc suốt. Đến hôm sau, chị gói ghém quần áo đòi về quê.

...

Tôi và bố tiễn chị ra ga. Lúc chuẩn bị lên tàu, chị dúi vào tay tôi một gói nhỏ, đôi mắt quáng gà rân rấn nước. Tàu rời ga, tôi mới mở ra xem. Một cái túi vải nhỏ nhỏ xinh xinh. Đường chỉ khâu không được thẳng, mũi kim xiên xẹo lúc to lúc nhỏ. Trong chiếc túi ấy là những bông hoa khô, tỏa mùi thơm thoang thoảng, ngai ngái. Tôi chợt nhớ tới lọ hoa xinh xinh chị thường đặt trên bàn học của tôi, nhớ cả lần bắt gặp chị trong phòng đang khum khum hai bàn tay, cánh mũi nhỏ rung rung hít hà, đôi mắt quáng gà rưng rưng...

- Bố, mình tính sao bây giờ hả bố?

- Ừ, để bố nghĩ đã con ạ. Có thể cuối tuần bố sẽ về quê.

- Nhưng sao bố bảo bố phải đi công tác?

- Ừ, thì công tác. Nhưng bây giờ việc ấy không còn quan trọng nữa. Bận bịu công việc là lý do để người ta chối bỏ trách nhiệm của mình. Bố phải làm một việc, dẫu muộn. Đó là trả ơn người đã cứu mình con ạ.

- Nhưng bố định làm gì? Chị Hoa không lên giúp việc cho nhà mình nữa đâu. Con hiểu tính chị ấy.

- Ừ, bố đã quá đơn giản khi nghĩ rằng giúp chị ấy có một công việc là trả được ơn cũ. Trong chuyện này, người đáng trách phải là bố. Bố sẽ bắt đầu lại con ạ.

Chưa bao giờ tôi thấy gương mặt bố nghiêm nghị và khó gần đến như vậy. Từ hôm qua đến hôm nay, bố như già đi thì phải. Hẳn bố đã suy nghĩ rất nhiều về những chuyện đã xảy ra. Chị Hoa tội nghiệp của tôi! Chuyến tàu đưa chị Hoa trở về nhà đã đi xa lắm rồi mà bố con tôi vẫn chưa rời ga. Một làn gió lạnh lướt qua. Tôi hơi rùng mình, giữ chặt chiếc túi trong hai bàn tay khum khum, sợ mùi thơm hiếm hoi của những bông hoa khô bay đi mất.

Anh Thư - Văn học quê nhà

Chùm truyện ngắn mini của một cây bút nhí

Chùm truyện ngắn mini của một cây bút nhí
Phạm Minh Tuấn (Học sinh lớp 5DTrường Tiểu học Nam Thành Công, Hà Nội) thời gian qua viết khá nhiều những đoạn văn ngắn với cái nhìn trẻ thơ khá thú vị.

Tranh thiếu nhi (nguồn:Internet)

KHI BỖNG DƯNG ĐƯỢC NGHỈ HỌC

Chiều nào cũng vậy, vào 4:30- khoảng thời gian mà các cô cậu học trò sắp xếp sách vở, đứa thì về nhà, đứa thì đi học thêm này nọ, đáng buồn là tôi rơi vào trường hợp thứ hai.Hôm ấy lớp tôi có một buổi hoc thêm nhưng phải nghỉ vì cô giáo bị ốm. Khổ nỗi bố mẹ tôi không hay biết vì ban phụ huynh cũng chẳng thong báo. Vậy là tất cả các bạn đều về nhà, trừ tôi. 30 phút đầu, tôi vẫn còn bạn để chơi cùng.30 phút sau, tôi hoàn toàn cô độc. Đến 6:00, tôi như con sói không đàn bơ vơ ngồi giữa cánh rừng bất tận. Bỗng tôi có cảm giác đây không phải buổi đón muộn bình thường.Tôi nghĩ ngay tới việc mượn điện thoại của bác bảo vệ.Nhưng thật không may, tôi đã gặp phải bác bảo vệ cực kì khó tính và lạnh lùng. Vừa mới dứt câu, bác đã nghi ngờ tôi là thằng ăn trộm, thậm chí còn quát mắng tôi ngay trước khá nhiều người. Tôi đã hoàn toàn tuyệt vọng và ….

Tôi về chỗ, làm những việc mà khi nhìn lại, tôi không thấy giống như mình đang tuyệt vọng như nằm đếm sao, tự kể chuyện cho mình nghe, hát,...Rồi tôi ôm cặp, “tâm sự” với nó để giết thời gian, và cũng là để cầu cho vận may mỉm cười với mình. Tôi thấy bác bảo vệ lúc trước đang thảnh thơi nói chuyện qua điện thoại mà chẳng để ý đến tôi-học sinh duy nhất còn lại ở trường, không hỏi, không tới, thậm chí còn chẳng thèm nhìn.

Thấy mọi hy vọng dường như đã tàn lụi, tôi ôm mặt và chuẩn bị khóc, bỗng nhiên... Bố đã đến! Vừa đúng 7:00 tối.Khỏi phải nói tôi mừng như thế nào, nhưng vẫn phải kiềm chế thôi. Tôi rất bình thường, lên xe một cánh bình thường, về một cách bình thường. Trên xe, tôi kể tuốt tuồn tuột cho bố nghe. Tôi thấy lòng nhẹ hẳn đi, cuối cùng vận may cũng đã mỉm cười với tôi.

THỜI GIAN

Mỗi lần ngồi giữa khoảng không bất tận của thời gian, tiếng tích tắc của chiếc đồng hồ cũ vang vọng trong bóng tối luôn là nỗi ám ảnh đầy thú vị của tôi.

Có thể nói, thời gian là thứ nhanh nhất trên đời. Thời gian có thể đến bất cứ đâu với tốc độ còn hơn cả một tia chớp. Thời gian làm thay đổi tất cả.Thời gian đưa đón sự sống và cái chết, thời gian ăn mòn cả ngọn núi, thời gian có thể đưa con người tới bờ vực diệt vong hoặc dẫn nhân loại đến với sự tồn tại vĩnh hằng. Thời gian có thể làm tất cả…

Cứ mỗi lần nhìn kim đồng hồ dịch chuyển, tôi lại tưởng tượng ra một quả thiên thạch khổng lồ lao thẳng xuống Trái Đất, và một thảm họa diệt chủng xảy ra với con người giống như với loài khủng long vào 65 triệu năm về trước. Đến lúc đó, thời gian như một con thú hoang vô hình mà không một ai ngăn cản được. Khi ấy, sẽ không còn cụm từ “Trái Đất”, khi ấy, Hành tinh Xanh sẽ chìm dần vào quên lãng.

Nhưng cũng có lúc tôi nhận ra rằng: thời gian đã xua tan đi những ký ức đau thương về một thời chiến tranh gian khổ, thời gian ghi lại những kỉ niệm thật đẹp về tình đồng đội của những người lính. Và hơn hết, thời gian đã xóa đi bao vết đạn bom trong tim những người ở lại, đã hàn gắn tình cảm của quân và dân ta sau những năm tháng cùng nhau chiến đấu để giữ vững màu cờ Tổ quốc- Một khoảng thời gian đầy tự hào…

Thời gian như một cuốn sách bí ẩn được viết nên bởi quá khứ, hiện tại và tương lai.Hãy biến cuốn sách thành một câu chuyện đẹp chứ không phải là một trang giấy tràn ngập đau thương, mất mát.

MẸ TÔI

Hôm nay là một ngày đặc biệt: sinh nhật lần thứ ba mươi tám của người phụ nữ mà tôi yêu quý nhất- mẹ tôi.

Ba mươi tám tuổi đời- ba mươi tám mùa xuân đã qua đi, bao nhiêu niềm vui, nỗi buồn đã thấm vào kí ức của mẹ.Không ngại nắng mưa, mẹ vẫn đưa tôi đi học đều đặn. Mỗi buổi trưa, buổi tối, mẹ lại lo cơm lo nước để có một bữa ăn cho gia đình. Mẹ đảm nhiệm hầu như mọi việc trong nhà: giặt giũ, nấu cơm,...Mẹ vẫn luôn nhắc nhở tôi, khuyên răn tôi khi tôi phạm sai lầm. Mẹ luôn nhường nhịn tôi, lo lắng cho tôi mỗi khi tôi đau ốm.Bố đi công tác xa nhà, nhìn mẹ vất vả chăm sóc cho hai anh em tôi, tôi cảm thấy thương mẹ vô cùng.

Giờ đây, tôi đã có thể giúp mẹ những công việc giản đơn trong nhà, nhưng tôi cảm thấy mình vẫn chưa thể đáp lại được sự hy sinh to lớn của mẹ. Đối với tôi, mẹ như một dòng suối mát trong, luôn yêu thương, chăm sóc, nâng đỡ tôi khi tôi vấp ngã trên đường đời…. Mai đây, nếu được nói điều gì đó với mẹ, tôi chỉ muốn nói với mẹ rằng: Cảm ơn mẹ vì tất cả những gì mẹ đã làm cho con. Con yêu mẹ nhiều lắm!

THẾ GIỚI TRONG MƠ

Đó là một buổi tối bình thường, tôi lên chiếc giường yêu quý của mình để đi ngủ.Bỗng tôi nhìn thấy một màu trắng.Rồi cầu vồng hiện ra đằng xa.Ba giây sau, tôi thấy mình đang đứng trên một cây cầu làm bằng chocolate.Tôi cứ bước đi trên cây cầu đó cho tới khi nhìn thấy một cánh cửa cùng một tấm biển.Tôi đọc tấm biển và thấy trên tấm biển đó ghi “Thế giới kì quặc” bằng sữa chua.Tôi đẩy cửa bước vào. Và khi bước vào, bạn sẽ không tin được đâu! Đúng như tên của nó, thế giới này toàn những điều kì quặc như bò có cánh, kiến ăn thịt khủng long, vi trùng to bằng cả quả núi và hàng đống thứ tương tự.

Điều khiến tôi phát cuồng là binh đoàn kem với đủ các vị như vani, cốm, sữa dừa... Tôi đến gần một anh chàng kem chocolate ngọt lừ và cắn một miếng. Chao ôi! Vị ngon của nó khác hẳn những que kem mà tôi từng được ăn….

Bống tôi nghe thấy tiếng gọi: “Tuấn! Tuấn!!! Tuấn!!!!”Thì ra là mẹ tôi gọi tôi dậy đi học. Tôi vừa cảm thấy tiếc, vừa thấy may. Tiếc vì đã kết thúc giấc mơ tuyệt vời của tôi, còn may vì khi nhìn đồng hồ thì đã là 6:35. Cảm ơn mẹ vì đã gọi tôi dậy…

CHUYỆN THI CỬ

Đối với tôi, trong việc học của mình, không gì đáng sợ hơn thi cử.

Cảm giác sởn gai ốc khi ngồi trong phòng thi khoảng một giờ với một xấp bài khó thù lù ngay trước mắt là điều không hề dễ chịu chút nào đối với một thằng “lười toàn tập” như tôi.Và hơn hết, tôi còn rất lười ôn bài, làm bài học thêm để nắm kiến thức. Vì vậy, khi “được” những điểm chín, chín phẩy đỏ chót trên bài thi là về nhà, bố mẹ tôi lại nói cả trăm câu kiểu như: “Đấy, bố mẹ nói có sai đâu mà. Học hành chểnh mảng như thế thì điểm như vầy là đúng rồi!” và vô vàn câu nói tương tự.Tất nhiên tôi biết là bố mẹ chỉ muốn tốt cho tôi thôi, nhưng đôi khi, tôi thấy những lời nói của bố mẹ làm tôi thấy tự ti và đôi chút xấu hổ.Vì tôi thấy mình đã cố gắng hết sức mình nhưng kết quả không như tôi mong đợi, về nhà thì bị chỉ trích làm tôi vô cùng mệt mỏi và đuối sức.

Giờ đây, chỉ khoảng một tuần nữa thôi là tôi phải thi học kì II, kì thi quyết định việc được “thăng cấp” của tôi. Vì thế tôi càng lo và sợ.Áp lực cứ thế đè nặng lên vai làm tôi vô cùng căng thẳng. Cũng nhờ việc này mà tôi được ngồi trước vi tính, viết những dòng chữ cuối cùng trước khi ôn thi. Mong rằng tôi có thật nhiều may mắn để hoàn thành thật tốt bài thi sắp tới.

 

Theo Vanvn.net

Gió gợn sóng sông

Gió gợn sóng sông


Khi quang âm của một ngày hối hả vụt tắt cũng là lúc dòng Đà Giang trở lại với vẻ trầm mặc, ánh dương tàn rắc trên mặt nước, gió thổi ruổi sóng gợn, nước trời hòa sắc nom như kho báu đầy ngồn ngộn. Bây giờ, người đã về hết, trả sự yên tĩnh cho sông. Cạnh bờ là một chiếc thuyền con, khoang rỗng thu vào cửa không, cứ vậy lắc lư với sóng. Rêu bám nơi những hòn đá lớn nhỏ đã khô nên bong tróc, trên phiến đá bằng có bức tượng phật Di Lặc mà sắc nâu đã sẫm, vẫn đang cười ngạo nghễ với nhân gian.

Bắt ngọn Vân Nam, sông Đà - còn giữ cho mình cái tên sông Bờ, sông Đen (mà tới giờ tôi vẫn không rõ vì sao người Pháp lại có thể dằn nơi này ra để đặt một cái danh như vậy) - xẻ một đường, ruổi đi theo hướng Tây Bắc – Đông Nam rồi đột ngột trở tính, lại ngoặt bắc làm một chuyến rong chơi, rồi mới đồng ý chan hòa vào dòng Nhĩ Hà nặng đỏ phù sa, cũng góp phần bồi lấp một rẻo đồng bằng màu mỡ, làm nên nền văn minh sông Hồng.

Sông đã thôi những ngày rốt ráo hăm hở để trở nên bình thản. Giờ đây có lẽ chúng ta đã không còn nhìn thấy sự hùng vĩ như thuở người lái đò của nhà văn Nguyễn Tuân lèo lái trên mặt nước nữa . Bài thơ của vua Lê Thái Tổ khắc trên vách đá buổi ngược sông Đà để dẹp loạn  Đèo Cát Hãn giờ đi vắng, chỉ còn âm vẳng mấy câu: “Ba trăm ghềnh thác hóa hư ảo/nay thuận thuyền trôi nước xuôi dòng.” Thác Bờ réo gào năm xưa lưu giữ truyền thuyết ông Đùng gánh đá trị thủy giờ đã nằm sâu dưới lòng nước, chỉ còn ngọn đa mảnh khảnh nhô lên bên cạnh những vách đá nơi Thung Nai rồi một mai cũng sẽ nát tan thành cát bụi. Thế nhưng dường vẫn ẩn hiện đâu đây tiếng cuộn trào ác hiểm của sông mỗi khi mùa mưa bão đến hòng kéo trôi biết bao kiếp người vào hang Hùm  “đã vào là không thấy đường ra”, xé toạc con thác dữ đầy những cá Dầm Xanh, Anh Vũ.

Phố Bờ hay chợ Bờ thuộc huyện Đà Bắc, thành lập khoảng năm 1886 thời vua Đồng Khánh triều Nguyễn. Nơi đây chỉ có số ít hộ dân, song dân cư lại đa dạng gồm cả người Kinh, người Mường, người Hoa, người Dao cùng nhau thuận hòa sinh sống. Chợ phiên họp một tuần một lần, buôn bán đủ thức, đứng từ bên này trông sang Dốc Chủa khuất sau rặng núi, có thể dần thấy thấp thoáng bóng những bước chân trèo đèo băng rừng để đi chợ. Xuôi xuống một khúc, bến phà Bờ có tiếng gọi đò vang. Thuở ấy, hoa gạo nở đỏ, chùa miếu cổ kính nghi ngút khói hương. Dưới bãi cát vàng lại thấy vạt sỏi đủ màu sắc trải dài lấp lánh nom như kim cương đá quý, ông tôi thường nhặt sỏi ấy về chặn giấy, miệng bảo: “có vàng đấy.” Tinh sương, vài chiếc thuyền độc mộc thong dong giữa dòng. Những con cá bạc nhảy lách tách trong khoang thuyền của dân chài lưới trở về sau một đêm vật lộn với đám sinh vật tinh ranh.

Bờ lau bến lách, có những đôi trai gái yêu nhau trốn cha mẹ ra bờ sông tâm tình. Để rồi khi đến gặp mặt hai bên gia đình, họ lại phải chịu ngăn cách bởi một cây đèn dầu tù mù và ánh nhìn nghiêm khắc của bậc trưởng thượng đôi họ. Trên cao trăng tỏ, phải chăng họ cũng sẽ học theo cổ nhân thề nguyện trọn đời? Sông Đà dịu dàng tựa một người mẹ phó thác cuộc đời của con cái mình, mong chúng được sống một kiếp bình an đã chứng kiến và thành duyên cho biết bao cuộc tình như vậy.

Khu phố này đầy rẫy những tích truyện để nói tới sự linh thiêng của thánh thần non cao. Ví như chuyện đền Chín Cô có cặp rắn thần mình trắng như ngà, đầu có mào đỏ trấn giữ, một ngày kia bỗng đứa trẻ ngây thơ nọ vào bẻ trộm hoa bị các bà hành cho một trận ốm sống dở chết dở. Ví như chuyện ông Khánh móc hai mắt của bức tượng chúa sơn lâm để chơi đùa rồi gặp bệnh suýt mù. Ví như chuyện về cặp thuồng luồng ẩn mình dưới lòng sông, hễ có bão thì sẽ dựng mình thẳng như cột nhà mà chống giữa đất trời, phải chăng ấy chính là hiện thân của ông Đùng ngày trước?

Nhưng tất cả điều đó đều đã lùi xa. “Biển nằm bỡ ngỡ giữa cao nguyên”, quả vậy, những năm đầu thập niên tám mươi của thế kỷ trước, công trình thủy điện Hòa Bình khởi xây, tiến hành ngăn nước sông Đà làm hai bận, dân cư phố Bờ bắt đầu phải di tản. Chuyển lòng hồ - điều cần làm nhưng vẫn gieo nỗi vướng bận bởi sự gắn bó với con sông hào phóng này là không thể phủ nhận. Hai tiếng nổ lớn vang lên, nước ào ào siết chảy tựa trận hồng thủy nhấn ngập tất cả. Đền chùa miếu mạo, thác Bờ phố nhỏ, gốc gạo cây si nay chìm giữa lòng sông, cất giấu biết bao câu chuyện về một thế hệ mở đất.

Thời niên thiếu, một lòng mong muốn vượt qua con sông ấy để mang bước chân non nớt đạp trên những đoạn đường dài không có đích đến, tự nguyện để cho bản thân bị cát bụi phủ lấp, cốt chỉ vì để tìm lại trái tim thuở nguyên sơ. Nhưng cho tới khi kinh qua nắng mưa thì tâm tình cũng đã không còn như trước, lại chỉ cầu một đời thong dong bình thản.

Đã uống nước Đà Giang rồi thì làm sao dứt nổi? Trông ra mặt sông in bóng nhà bè, ánh điện quang tỏa và những tòa nhà cao trỏ thẳng lên trời xanh, chợt thèm lắm một vệt khói ấm lững lờ trôi trên mái nhà gianh.  Giờ đây, dòng Đà Giang tựa một giai nhân luống tuổi, trên gương mặt đã in hằn vết cắt tháng năm, nhận đủ cơn lạnh bạc của người và của trời. Cái phong vị “Yên ba giang thượng sử nhân sầu” tan đi, chỉ có cơn gió thổi mạnh là thành thực.

Trăm năm cũng một cuộc vuông tròn.

(Tản văn Phạm Thị Thúy Quỳnh - Báo VNHB)

Man mác cổ thành

Man mác cổ thành


Hưng vong triều đại tan làn khói,

Kim cổ tang thương lạnh kiếp tro.

(Qua hồ Tây Thăng Long – Đại Ẩn Am)

Đây Thăng Long – tòa thành cổ - ánh nắng ngã dài trên đình đài lầu các, phủ lấp biết mấy bể dâu. Đây Thăng Long – tòa thành cổ - nơi bị cuộc sống hiện đại và đô thị cô lập, xâm chiếm, hiểu rằng mai đây mình sẽ bị lịch sử quên lãng. Nghìn năm như giấc mộng kê vàng, vẫn còn tưởng thời gian trôi qua chậm rãi, dè đâu ngoảnh lại, nét vàng son thuở xưa đã tan.

Tôi tin vào nhân quả luân hồi và duyên phận. Bởi vậy, khi đứng trước tòa Hoàng thành từng chứng kiến bao bĩ cực thái lai này, luôn có cảm giác ai đang thì thầm bên tai, kể lại lịch sử và huyền tích chốn đây, cũng thuật lại sự thảng thốt của vạn lớp người trước cơn nguy biến của hơn trăm năm về trước. Chạm tay vào tường thành, để cảm giác lạnh lẽo xuyên suốt thịt da, dường bị đẩy ngược về quá khứ xa xôi, mơ hồ thấy tiếng bước chân lính túc vệ qua lại, cũng mơ hồ thấy bóng dáng của một vị quân vương đang phẫn hận vì bị giam trong chiếc lồng son cao quý.

Bỏ quên mất Cột Cờ sừng sững, ngước mắt nhìn “Đoan Môn”, lại thận trọng nhón chân bước, thời gian kết thành vũng nước sâu hun hút làm tê liệt mọi giác quan, chỉ e sẽ đánh động giấc vàng của các nhân vật từng làm mưa làm gió trên vũ đài lịch sử.

Nhớ năm xưa, kết thúc nội biến trong triều, Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư về Đại La, mượn điềm thấy rồng bay mà cải danh thành Thăng Long, xây thành đắp điện, mở ba vòng tường. Kể từ đó, Đại La chính thức trở thành Thiên Đô của mảnh đất phương Nam chưa từng được tạo hóa dành cho một thoáng từ bi này. Nuối những tháng năm phồn hoa, dựng các điện Trường Xuân, lầu Trường Minh, gác Nhật Kim… Mở các vườn thượng uyển trồng đầy kỳ hoa dị thảo, nuôi bách thú làm vui. Thảy điểm một nét vào bức họa kinh thành nhộn nhịp náo nhiệt, xa hoa giữa nhân sinh. Có lẽ đời đời quân vương đều mong muốn triều đại mình nắm giữ mãi trường tồn với tuế nguyệt, nhưng có lẽ họ cũng biết rằng trên đời này không gì là bất biến, vì hiểu rõ mới sinh ra “chấp chước”, vì “chấp chước” nên sinh ra đau khổ.

Đã tỉnh chưa hỡi giấc mộng vàng? Từ trên mặt thành nhìn xuống, ngay dưới kia là dòng người hối hả, bên cạnh, một đoàn tham quan người Nhật mê mải lắng nghe chàng trai hướng dẫn du lịch thuyết minh về Hoàng thành. Khoan, có dáng áo dài nào mới lướt qua đây? Cơn lạnh thoáng ập về để tiếng ngâm nga vọng tới từ cõi u minh vang khắp khoảng trời:

“Tạo hóa gây chi cuộc hí trường,

Đến nay thấm thoắt mấy tinh sương.

Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo,

Cảnh cũ lâu đài bóng tịch dương...”

Vụt ngoảnh nhìn, thoáng thấy gió thổi qua lần tóc mai, khách tham quan đã rời gót, nào có ai.

Từng một thời hoa nở, oanh hót, giai nhân như nước, tiếng đàn hát rộn vang, nay Hậu Lâu trầm mặc tựa ngôi mộ cổ phong kín trăm vạn bí ẩn và mối tơ khó gỡ. Con đường lớn vốn dành cho xe ngựa kia từng có những bước chân qua lại tấp nập, phục dịch cho những kẻ ngự trị lầu son gác tía, nay chỉ thấy cỏ dại mọc tràn. Vết đại bác khắc vào Cửa Bắc, phủ đầy rêu xanh, chứng kiến sự thất thủ của Long thành năm 1873 và 1882, cũng cầm giữ hương hồn hai vị Nguyễn Tri Phương và Hoàng Diệu. Tâm huyết, sự can trường cuối cùng đành buông bỏ, hóa thành đôi dòng huyết lệ không sao vãn hồi lại trước nguy biến vong quốc.

Thịnh suy hưng vong, vinh nhục luân chuyển. Trải qua mấy bận thay triều đổi đại, mấy bận thay đổi địa danh từ Thăng Long, Đông Quan, Đông Kinh, Trấn Bắc tới Hà Nội thì nét vàng son rực rỡ trong quá khứ đã khép lại. Đế kinh chịu phải họng súng giáo mác, máu lửa biến loạn ngậm ngùi câm lặng như một vị chúa sơn lâm đến hồi già nua ngày ngày đương bị rút hết máu thịt, nhường chỗ cho tân thành nơi rẻo miền Trung.

Bất giác nhớ tới hai câu thơ trong “Hà thành chính khí ca”, thơ rằng:

Đau đớn nhẽ, ngẩn ngơ dường,

Tả tơi thành quách, tồi tàn cỏ hoa...

Trăm năm cát bụi, nơi này từng giam giữ biết bao linh hồn, hữu danh lẫn vô danh. Một cuốn Toàn Thư xé dọc khoảng trời, lật ngược quá khứ, chôn vùi bao kiếp người không được nhắc tới, bao chuyện thắm tình nhòa lệ, bao giấc mơ lớn, bao tiếng thở dài? Dầu một tay đầy vốc phồn hoa, nhưng liệu đã thôi tiếc hận bởi một thiên truyện giang sơn cẩm tú còn viết chưa thỏa?

Chầm chậm dạo bước trong vô định. Bấy giờ, bóng tà dương trườn trên từng lớp ngói, dần rỏ xuống mặt đất, đứng giữa Hoàng thành, ngước mắt mà trông lên vòm không thăm thẳm. Mây vẫn trôi, vĩnh viễn chẳng ngừng. Phải chăng, ngàn năm trước đã từng có vị đế vương cũng ngắm bầu trời như vậy, còn tôi giờ cũng vô tình tao ngộ với ngài? Vũ trụ vô hồi vô tận, không việc gì có thể chắc chắn hay đoán biết trước. Máu và lệ năm đó đã cạn khô, từng đợt sóng tàn nhẫn dần lặng. Sau buổi hoàng hôn, ngày mai, (có lẽ) mặt trời sẽ lại mọc và rạng tỏa.

(Phạm Thị Thúy Quỳnh)

Nhà

Nhà

Tôi từng đọc một bài thơ mang tên "Bi ca", có mấy lời rằng:

"Hát điệu buồn muốn rơi nước mắt,

Ngóng trông xa những muốn trở về,

Thương nhớ làng quê, da diết não nề..."

Nhà của tôi ở trên miền núi cao, đường đi rất xa, cần vượt qua muôn vàn cảnh trí mới có thể tìm lại chốn xưa. Rời khỏi mái gianh khói bếp, mong muốn đặt chân tới phương trời xa để rồi nay lại đè nén niềm rưng rưng thương nhớ mảnh đất ấy trong tim. Xe lao trên triền dốc, thấp thỏm vì những khúc cua vắng người. Bên này, vách núi dựng. Bên kia, mây quẩn quanh vực sâu thăm thẳm, chờm lên cả cây cối mướt xanh. Ven đường, hoa dại nở tràn, nhìn kỹ, hoá ra đó là loài tỷ muội mãn khai quanh năm, vạt này nối tiếp vạt kia tạo ra cung đường đầy màu sắc.

Nhà của tôi ở trên miền núi cao, khí hậu bốn mùa trong lành, nhưng đường lại rất khó đi, ổ gà ổ voi không thiếu. Mùa mưa đến, đất bùn ẩm ướt nhão nhoét chỉ mong làm người ta trượt ngã. Hạ sang rồi, nắng hanh thổi tung cát bụi ngập cả vòm xanh. Ấy là trong quá khứ, giờ đây công nghệ đã len lỏi lên tận non núi heo hút, trải con đường mới, cũng phần nào tránh hành hạ khách tới từ phương xa.

Gió thốc, đánh thức đôi mắt đương mải mê với cảnh, tôi bỗng nảy ra ý nghịch, tháo tung mái tóc để ba ngàn sợi phiền não thoả thuê với thiên nhiên. Từng khóm cây, bụi cỏ, nhành hoa khi thì trắng ngần thanh tân, khi thì xanh mát dịu lòng, khi thì vàng tươi rực rỡ cứ thế lướt qua. Rõ ràng bản thân đang tiến về phía trước, vậy mà đã mang tâm thế của người đi gom nhặt cánh hoa tàn.

Trong ký ức, mọi thứ dường như vẫn vẹn nguyên. Chợ Chiềng sầm uất, chẳng bao giờ có phiên, các gia đình đi khai hoang và tìm kế sinh nhai đến từ mọi tỉnh của miền Bắc đều tập trung sinh sống ở đó, từ những năm 2000… “Lũ trẻ ở chợ”, đó là cách người ta gọi chúng tôi. Khoảng trời riêng tôi nằm phía sau chợ, bên cạnh đống rác chất cao, cống nước đen ngòm và ngay trên bức tường bao luôn muốn bở bục vì nước mưa. Thường nghịch ngợm trèo lên đó, khi thì thích thú ngắm những đám mây hồng đầy đủ các hình thù kỳ dị, lúc lại khoái chí trước tia chớp đêm hè gầy guộc rạch ngang trời. Ráng hồng chiếu trên gương mặt non nớt, có hay chăng tâm thế của một người chỉ muốn rong ruổi trên các miền đất? Bụi dâu tằm mơn mởn, khoe trái chín đen mọng thanh thanh cho lũ trẻ ở chợ tranh nhau với hái, chỉ một chút quả thôi vậy mà cũng đã thúc nhau đánh tới cậu khóc mình cười. Bụi dâu giờ bị chặt mất, để lại một khoảng đất trống đến hoang hoải, mà tuổi thơ cũng theo đó mà trôi đi, những thứ sót lại chẳng qua cũng chỉ là chút hình ảnh mờ nhạt phảng phất.

Còn nhớ, trường mẫu giáo lợp mái gianh thủng lỗ chỗ có thể để vệt nắng nhanh chân soi vào khuôn mặt lem luốc của đứa trẻ đang ngủ gật hay để mưa trút xối xả làm nhòe cả những mặt bảng nguệch ngoạc chữ cái chưa thành hình. Trường mẫu giáo nằm trên triền đồi, mùa xuân tới, hoa dại nở rộ đưa hương mộc mạc mà khi lên phố người ta sẽ vĩnh viễn chẳng cảm nhận được; Hạ sang rồi, hoa sim hoa mua thay nhau nhuộm tím một vùng đợi đám trò nhỏ tới lượm những trái tươm ánh mặt trời ngọt lịm đến nao lòng. Thấp thoáng phía xa có bụi mâm xôi xanh mướt, năm nào cũng dâng những quả tim mọng đỏ chực vỡ tan để dào ra dòng huyết ngọt lành.

Ngày ấy, điện nước thiếu thốn, buổi nắng chói chang, lũ trẻ chúng tôi thường ngóng đợi chiếc xe đạp đẩy theo những cây kẹo bông trắng mịn như mây trời phía sau, dùng tiền gia đình cho ăn sáng, chen nhau hòng mua bằng được một cái, Bây giờ nghĩ lại, đó không phải là một thức gì quá ngon bổ, kẹo bị tan bởi cái nóng như đổ lửa, dính nhớp nháp vào tay và khóe miệng làm khuôn mặt trở nên lem luốc. Nhưng lúc nào chúng tôi cũng háo hức, phải chăng vì cảm giác luôn hiển hiện một thứ khiến cho mình có thể chờ đợi. Trưa rồi, âm thanh của chiếc kèn nhỏ tự chế vang lộng con đường đất gồ ghề trơ sỏi đá, thời tiết này phải có kem, ngay lập tức. Thuở trước, khi đồng tiền chưa mất giá, với năm trăm đồng đỏ là bạn đã có thể mua tới ba bốn que kem, loại tự đông ở nhà với máy chạy điện bằng sức nước, đường hóa học ngọt đắng đọng trên đầu lưỡi cũng không làm giảm đi cái ngon mát lạnh bấy giờ.

Ngày ấy, cả xã dùng chung một dây dẫn nước nhỏ bằng đầu ngón tay cái, khiến nước mất liên miên, không đủ để nấu nướng. Vậy là người ta đành kéo nhau ra suối để lại một quãng chật cứng người theo đúng nghĩa đen. Kẻ tắm, người giặt, lấy cây xanh làm bình phong, đá lớn nhằm che chắn, nói cười rộn rịp cả khúc nước nhỏ.

Đêm buông, ngoài cửa, tiếng côn trùng thoáng râm ran, một lúc sau, cơ hồ một lời hiệu triệu, chúng đã kêu rợp cả trời hè. Đèn dầu leo lét, tù mù hiu hắt, chịu áp bức bởi thứ ánh sáng tự nhiên của đám đom đóm mang theo bên mình những chiếc đèn nho nhỏ xinh xinh mà uy quyền lạ thường. Xung quanh im ắng, ông tôi lại mở chiếc đài con lên nghe truyện Tam Quốc, thi thoảng buông một tiếng thở dài nhè nhẹ. Sau này chợt nghĩ, phải chăng ông lại nhớ sông? Con sông Đà ấy đã nuôi dưỡng biết bao thế hệ, cây gạo đỏ rực lớn tới mấy người ôm chẳng xuể vốn dĩ đã là mốc lộ giới cho dân khai hoang những năm bảy lăm bảy sáu. Phố lấp, dân cư tản mát bốn phương, còn lại gì ngoài những đền miếu cổ mục nát và các linh vật cổ xưa chìm sâu dưới lòng sông. Hay là ông nhớ tuổi hoa niên chẳng thể níu giữ? Hay là tâm trạng ngơ ngác khi đi qua hai thế kỷ với sự điên loạn của thời thế? Guồng quay lịch sử chưa hề bao dung cho một ai, kể cả với những sinh linh bé mọn nhất trên đời.

Mỗi sớm tinh sương, gió mát nhẹ thổi, dịu dàng và mềm mại. Nửa đêm hôm qua, trời nghịch làm mưa, sáng nay, vòm không lại xanh vời vợi. Một sợi nắng tinh nghịch nhảy nhót khắp nơi rồi đậu lại trên ngón chân tí xíu của chú ếch đang ngồi dưới tán lá, tròn xoe xinh xẻo như viên hổ phách non màu. Trảng cỏ xanh mát thanh tân trải rộng. Tôi thích nhắm mắt lại để tận hưởng cái ôm của gió, nghĩa tình của gió, tấm lòng bao dung của gió. Khi ấy, biết bao nhiêu vết thương cũng sẽ lành lại.

Năm nay, lập thu rồi mà trời vẫn đày ải nhân gian, gió nóng thốc cuốn theo bụi bặm, vương cả vào đáy mắt. Tri kỷ bảo: "Cát bụi trần ai". Ừ thì trần ai, ngắm cảnh lại càng rầu lòng, buồn vì cảnh, thế thôi...

Mây vẫn trôi, chưa từng ngừng lại, chưa từng bao dung, cũng như thời gian mải miết không ngừng. Ngoảnh đầu lại, trong đáy mắt ta đều đã hằn dấu vết tháng năm, quen với những tiếng thở dài chỉ riêng mình thấu hiểu. Đường về nhà vẫn còn rất xa, cảnh cũ cứ thế ùa về như thước phim quay chậm. Gió mây vạn tượng, lòng người sâu thẳm, chợt nhận ra non xanh nước biếc mới là tri âm.


Phạm Thị Thúy Quỳnh - Hiên Đà Giang

Viết nhạc cho... sách

  Viết nhạc cho... sách

Phạm Hồng Phước và Suni Hạ Linh với ca khúc 'Cảm ơn người đã rời xa tôi' (cuốn sách cùng tên) - Ảnh: Gin Trần

Không chỉ viết nhạc cho kịch, phim..., một loạt ca khúc gần đây được viết cho sách trong các dự án kết hợp sách - nhạc của các cây bút trẻ.

Cú “bắt tay” giữa nhà văn và nhạc sĩ

Những buổi ra mắt sách của nhiều tác giả trẻ như Anh Khang, Hà Thanh Phúc, Gào, Jun Phạm, Iris Cao - Hamlet Trương... đã trở nên thú vị và hấp dẫn hơn khi khán giả không chỉ giao lưu với người viết, mà còn được nghe ca sĩ hát, chia sẻ về sáng tác được viết cho chính quyển sách đó; hoặc xem MV thực hiện từ dự án chung này.

Điều này đã được chứng minh trong buổi ra mắt tập sách - nhạc cuối năm 2015 Cảm ơn người đã rời xa tôi của bộ đôi Hà Thanh Phúc - Phạm Hồng Phước; hay trước đó là của tác giả Anh Khang: Buồn làm sao buông (bài hát chủ đề do ca sĩ Quốc Thiên thể hiện), Đường hai ngả, người thương thành lạ (ca sĩ Phạm Quỳnh Anh trình bày), Ngày trôi về phía cũ (trong đó có ca khúc Ở lưng chừng hạnh phúc được thể hiện bởi Hamlet Trương và chính tác giả); Tìm nhau giữa Sài Gòn của MC Tùng Leo (ca khúc cùng tên do Phạm Hồng Phước sáng tác và thể hiện)...

Mới đây nhất, buổi giới thiệu tản văn Sẽ có cách, đừng lo của tác giả Tuệ Nghi (16.1) thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả, khi có nhiều khách mời là ca sĩ và cây viết trẻ đang được yêu thích tham dự, còn ca khúc cùng tên sách được Hamlet Trương biểu diễn tại buổi ra mắt.

Cuộc “bắt tay” giữa nhà văn trẻ - nhạc sĩ trẻ “không chỉ giúp việc phát hành sách bớt nhàm chán, mà còn giúp ích rất nhiều cho việc PR sách hiệu quả hơn”, như nhìn nhận của tác giả Hà Thanh Phúc. Bên cạnh đó, việc chia sẻ, ủng hộ tác phẩm của “bộ đôi” trên trang cá nhân mỗi người trong cùng thời điểm cũng tạo nên sự quan tâm nhất định đối với khán giả, trước hết là fan của họ.

Mỗi tác phẩm phải có đời sống riêng

Mỗi dịp ra mắt sách mới, Anh Khang “thường viết một bài nhạc để làm kỷ niệm cho cuốn sách của mình”, còn tác giả Hà Thanh Phúc thì “muốn làm một điều gì đó thú vị hơn là đơn thuần ra một quyển sách”. Trong khi đó, việc đặt hàng nhạc sĩ viết ca khúc cho sách sắp phát hành được xem là chiến lược của Minh Châu Books, đơn vị phát hành gần chục tác phẩm của Iris Cao - Hamlet Trương, Tuệ Nghi... Tuy nhiên, không vì vậy mà nhạc chỉ được xem là yếu tố hỗ trợ PR hay “lép vế” hơn sách. Nói như Anh Khang: “Vốn dĩ nhạc và sách là hai lĩnh vực nghệ thuật nghe và đọc khác nhau. Mỗi người sẽ có cách tiếp nhận và cảm thụ sách lẫn nhạc khác nhau”. Còn Hà Thanh Phúc lại cho rằng: “Bản thân nội dung của ca khúc hay sách đều cần phải có chất lượng thực sự, cảm xúc thật sự, là tâm huyết thì mới mong được đón nhận. Họ có thể chú ý một lần nhưng nếu nó vô nghĩa hời hợt thì sẽ khó có lần sau”.

Cuộc chơi sách - nhạc quả thực đã mang đến tín hiệu vui, khi phần lớn ca khúc được viết từ sách trong một vài năm nay đã tạo được đời sống riêng của nó, thậm chí trở thành “hit” của các ca sĩ. Nếu Buồn làm sao buông của Anh Khang là cuốn sách bán chạy nhất tại Hội sách TP.HCM 2014, thì ca khúc do Quốc Thiên trình bày cũng là nhạc phẩm chạm đến nỗi lòng của người nghe, nhất là với ai từng đọc thông điệp mà Anh Khang chia sẻ trong sách: “Có những nỗi buồn ta quẩn quanh trong ấy, có những kỷ niệm dù thiết tha đến vậy hay có những con người ta đắm say cách mấy, cũng phải đến ngày học cách buông tay... Phải học cách buông bỏ nỗi buồn để đôi tay thảnh thơi mà nâng chiều niềm vui sắp tới...”.

Cũng có bạn đọc chia sẻ rằng, sau khi bị chinh phục bởi giai điệu du dương và cũng thật da diết của Cầu vồng đêm do Dương Triệu Vũ hát, mới tìm hiểu và biết được đó là bài hát được Phạm Toàn Thắng viết cho tiểu thuyết Dạ khúc của Ngọc Bích (Ploy). Đó cũng là bài hát xuất hiện trong truyện, được hát bởi chàng trai ngay tại lễ đính hôn của mình, nhưng gửi cho người con gái khác...

Với lối viết gần gũi, những tự sự, trăn trở về tình yêu, chuyện đời, chuyện người của Tuệ Nghi trong Sẽ có cách, đừng lo đem lại niềm tin yêu vào cuộc sống cho người đọc. Khi chuyển tải được tinh thần đó trong bài hát cùng tên, ca khúc này hứa hẹn được người trẻ tìm nghe khi cần tái tạo cho mình nguồn năng lượng sống tích cực.

Ca khúc viết cho sách được yêu thích

Có thể kể đến Yêu anh bằng tất cả những gì em có - Miu Lê hát, Mất anh bởi tất cả những gì em cho - Bảo Thy (cả hai được Tăng Nhật Tuệ viết từ bộ truyện cùng tên của nhà văn Gào). Đường hai ngả, người thương thành lạ của Anh Khang là một trong những bài “hit” của Phạm Quỳnh Anh. Hamlet Trương gây ấn tượng với người nghe bằng ca khúc Trên tường nhà dưỡng lão bởi giai điệu da diết và ca từ cảm động về người mẹ, bài hát được anh viết dựa theo nội dung bài thơ cùng tên trong tập sách Mẹ điên của Trang Hạ dịch. Hay Cầu vồng đêm mà Phạm Toàn Thắng viết cho tiểu thuyết Dạ khúc của tác giả Ngọc Bích trở thành ca khúc được yêu thích qua tiếng hát Dương Triệu Vũ. Mỉm cười cho qua được viết từ tác phẩm cùng tên của Iris Cao - Hamlet Trương có tên trong top ca khúc hit 2015 của giải thưởng Vietnam Top Hits...

Theo Nguyễn Vân - Thanh niên

Ngô Thị Giáng Uyên: Đi uống cà phê

Ngô Thị Giáng Uyên: Đi uống cà phê

Những ngày học cấp hai, tôi thường rất khoái được mẹ chở đi chợ cách nhà bốn cây số để hí hửng cầm tờ tiền mới được cho, chạy một mạch tới quầy nước đối diện hàng vải, gọi một ly cà phê sữa mịn màng.

Rồi tôi thích thú dùng muỗng khuấy đá bào (thường chiếm tỉ lệ áp đảo trong ly) cho cà phê trộn sữa Ông Thọ sủi bọt lên, nhấm nháp thứ thức uống vừa đắng, vừa ngọt, vừa béo ngậy thơm lừng.

Ai thấy cũng bảo mẹ tôi "Sao nó còn nhỏ mà cho nó uống cà phê dữ vậy?", nhưng mẹ tôi cười "Kệ, nó thích cứ để nó uống".

Có lẽ cũng vì những ngày "nó thích cứ để nó uống" đó mà bây giờ đi đâu tôi cũng lân la muốn biết cà phê xứ đó ra sao, có khi sợ mất ngủ không dám uống cà phê cũng vào quán gọi món khác, nhìn không khí quán và người qua lại.

Khi còn đi học ở Anh, nhà tôi ở có một anh bạn người Ailen tên Paddy. Anh chàng này khá luộm thuộm và hay làm hai đứa con gái trong nhà là Janette và tôi cằn nhằn, nhưng thỉnh thoảng anh lại chịu khó làm cà phê kiểu Ailen (Irish coffee) cho cả nhà uống nên chúng tôi ít khi giận anh được lâu, nhất là từ khi biết được Irish coffee là món cà phê rất mắc tiền mà chỉ những quán tương đối sang mới có.

Tờ Telegraph gọi đây là "thức uống mịn như nhung và dễ chịu, làm ta hồi phục cả sức khỏe lẫn tinh thần". Làm Irish coffee rất công phu, phải dùng nước nóng rửa ly thủy tinh có chân, lau khô, rót rượu whiskey vào, phải là những loại whiskey "chân chính" của Ailen như Bushmills hay Tyrconnell, thêm một muỗng đường nâu, khuấy đều cho tan đường, lấy diêm châm lửa đốt rượu vài giây để giảm độ cồn trong rượu và cân bằng hương vị giữa cồn và caffeine, đúng là "nghề chơi cũng lắm công phu".

Rót đầy cà phê thật nóng và đậm đặc cách miệng ly đúng 1cm, chờ một lúc để hỗn hợp rượu và cà phê hòa lẫn vào nhau mới cho kem tươi (whipped cream) trắng muốt lên trên, không khuấy nữa vì bí quyết uống Irish coffee là nhấm nháp cà phê nóng xuyên qua lớp kem lạnh.

Tuyệt vời nhất là chui vào chăn vừa đọc báo vừa uống món cà phê làm ta chếnh choáng này vào những ngày mưa lạnh và sương mù giăng kín khắp nơi. Bởi vậy lâu lâu tìm hoài không thấy cái dĩa yêu thích nhất trong bếp và biết ngay "thủ phạm" Paddy ăn xong chưa rửa, Jannette và tôi cũng vui vẻ đi kiếm dĩa khác, không càu nhàu chút nào.

Tác giả đứng trước một tiệm ăn ở Châu ÂuMê tìm hiểu về cà phê nên sang Pháp, tôi như cá gặp nước. Trong một cuốn sách tôi đọc, dù không phải dân tộc đầu tiên uống cà phê nhưng người Pháp đã có không ít cải tiến cho thứ nước uống đã được nâng lên tầm văn hóa này, như việc cho thêm đường vào cà phê vào đời vua Louis XIV.

Cuối thế kỷ 17, việc uống cà phê pha sữa trở nên phổ biến khi một bác sĩ người Pháp khuyên nên dùng café au lait (cà phê sữa) để cải thiện sức khỏe. Có đến Pháp mới thấy dân tình uống cà phê "dữ dội" đến mức nào.

Sáng sớm, trong những quán cà phê hè phố hay những tiệm ăn Paris, dân văn phòng ai nấy cũng nâng tách cà phê, có thể là café au lait to tướng như chén ăn cơm, gồm một nửa cà phê một nửa sữa tươi nóng bốc khói nghi ngút, mờ cả mắt kiếng, café serré đậm đặc vì chỉ có một nửa lượng nước so với cà phê đen thông thường, hay café crème màu nâu có kem thơm và béo, uống một hơi rồi tất tả đứng dậy xách cặp chạy ra bến tàu điện ngầm.

Nhưng phần lớn thời gian, người Pháp thích ngồi rề rà trong quán nhâm nhi cà phê với mấy viên sôcôla đen hay kẹo truffle mềm, thư giãn và tán dóc, y như ở Việt Nam. Những lần rề rà "nhập gia tùy tục" ở những quán cà phê Paris, tôi thích gọi un noisette, món cà phê giống espresso nhưng có pha ít kem hay sữa, đơn giản chỉ vì thích được nghe người phục vụ hỏi lại "Un noisette?" bằng thứ giọng mũi rất đáng yêu của người địa phương.

2g khuya một ngày Paris cuối tuần đẹp trời, sau một bữa ăn no nê, trong khi chúng tôi nhấm nháp tráng miệng, anh bạn người Pháp tên Ben gọi một tách cà phê. Thấy tôi tròn mắt nhìn, anh khoát tay: "Không có cà phê tôi... không ngủ được".

Khi được hỏi sao lạ đời quá vậy, Ben cười "Ở đây ai cũng vậy hết mà!". Quán đông, mãi nửa tiếng sau, anh chàng phục vụ mới mang cà phê lại, bị cằn nhằn, anh này chỉ nhún vai, cái nhún vai đặc trưng kiểu Gôloa, với hai vai kéo lên tận mang tai và hai bàn tay ngửa ra, ý nói "Tôi không biết. Không phải tại tôi". (Nếu bạn muốn thấy cái nhún vai tương tự, hãy để ý Thiery Henry lúc bị trọng tài thổi phạt khi đá cho Arsenal).

Nhưng tách cà phê sóng sánh thơm phức kia chắc ngon lắm nên Ben không nhăn nhó nữa, vả lại những anh chàng và cô nàng phục vụ người Paris vẫn nổi tiếng thế giới vì sự đỏng đảnh.

Tôi trải qua ba tháng uống trà thay cà phê ở xứ sương mù trước khi đến Ý, "kỳ phùng địch thủ" của Pháp trong việc chiếm trái tim dân ghiền cà phê. Quả thật, ở quốc gia xinh đẹp này việc uống cà phê được xem như một môn nghệ thuật. Espresso bạn uống ở khách sạn năm sao nơi khác có thể được người pha chế lừng danh pha từ máy espresso loại xịn, nhưng tôi mạo muội nói không thể sánh bằng espresso đậm đặc, đắng và thơm trong tách nhỏ xíu uống tại một trong những torrefazione bên một cây cầu gỗ với những ngôi nhà kiểu Phục hưng, do một cô nàng người địa phương tóc đen, mắt cũng đen láy, pha rồi bưng ra kèm một câu chúc uống ngon miệng bằng tiếng Ý du dương. (Đặc biệt nữa, nếu không muốn bị dân địa phương cười thầm, bạn đừng gọi espresso thành expresso, có nghĩa là tàu tốc hành)

Nhưng tôi thấy cappuccino ngon và dễ uống hơn, có lẽ vì loại thức uống này có 1/3 espresso, 1/3 sữa tươi nóng để làm "mềm" bớt vị đắng của cà phê, và 1/3 bọt sữa mịn màng có rắc bột quế hay bột sôcôla xay li ti lên trên. Thức uống này đã chiếm lĩnh thực đơn từ những quán bar rất "hip" ở trung tâm Manhattan của New York ồn ào náo nhiệt đến những thị trấn xa xôi quê mùa ở Marốc, nơi người phục vụ cả đời chưa gặp khách du lịch nước ngoài. Tôi đo lường sự lịch lãm nổi tiếng thế giới của người Ý bằng khả năng uống cappuccino rất nhanh nhưng khi uống xong bọt không trắng cả mép như những "người trần mắt thịt" khác. Du khách đến đây, đặc biệt là người Mỹ, dù có sang trọng cách mấy cũng hay bị cho là "nhà quê" vì quen gọi cappuccino sau bữa trưa hoặc bữa tối, mà theo dân địa phương là không đúng điệu chút nào. Người Ý chỉ uống món này trong bữa sáng hoặc dành thời gian riêng trong ngày để thưởng thức cappuccino như một món riêng biệt, và đặc biệt rất chăm chút bọt sữa, không bao giờ hớt bỏ hay khuấy bọt hòa lẫn vào cà phê vì làm như vậy mất hết "tinh túy" của thức uống này mất rồi.

Nếu quá nhiều caffeine trong cơ thể làm bạn "tim đập chân run" không còn sức lang thang qua những con phố cổ nhỏ xíu đáng yêu ở Ý, hãy chuyển sang dùng caffè hag, tức cà phê không có caffeine, hoặc granita di caffè con panna, tức cà phê nóng pha ít đường, đổ vào khay đá tủ lạnh qua đêm cho đông lại, khi uống mới bỏ vào máy xay nhuyễn với ít nước rồi rồi đổ đầy vào ly, phía trên cho thật nhiều kem tươi ngon béo. Những ngày hè nóng nực, du khách và dân địa phương ngồi lười biếng trong cái nắng tháng bảy đổ lửa của mặt trời phương Nam, vừa uống món cà phê có cái tên dài ngoằng này vừa nhìn thế giới chậm chạp trôi qua.

Nhưng "đi uống cà phê" ở Amsterdam lại là chuyện khác. Trước khi sang Hà Lan, tôi vẫn biết Amsterdam là một trong những thành phố "quậy" nhất châu Âu nhưng không ngờ lại tự do đến mức này. Thủ đô nhỏ bé này có cả một hệ thống hơn 300 quán cà phê được cấp giấy phép cho khách mua và hút các loại thuốc phiện nhẹ, cần sa (marijuana, weed, grass, hash, cannabis). Việc hút những loại ma túy nhẹ đã được chính phủ hợp pháp hóa từ năm 1976, dĩ nhiên chỉ dành cho người trên 18 tuổi và với liều lượng dưới 5gr mỗi lần, đặc biệt những quán này không được bán bia rượu hay bất cứ thức uống có cồn nào khác. Lý lẽ đưa ra nghe chừng cũng khá hợp lý: nếu được phép hút những loại thuốc phiện nhẹ tại một nơi được quản lý đàng hoàng, sẽ không ai ra đường mua những loại ma túy gây nghiện nặng như heroin hay cocaine của những kẻ buôn bán bất hợp pháp, bằng chứng là tỉ lệ người nghiện ma túy ở Hà Lan luôn ít hơn gấp nhiều lần so với Mỹ và nhiều nước khác. Nhưng trộm nghĩ những điều luật tương tự chỉ có thể được áp dụng ở những nơi ý thức thật sự cao mà thôi, nếu không rất dễ biến thành con dao hai lưỡi.

Những ngày ngắn ngủi ở Amsterdam, vì hết phòng chúng tôi phải ở ngay khu phố dành cho khách du lịch gần ga xe lửa trung tâm thành phố, nơi tập trung rất nhiều quán cà phê kiểu này. Mỗi lần đi ngang qua quán đúng lúc có người mở cửa bước ra, mùi cà phê đâu không thấy, chỉ thấy mùi cần sa thoang thoảng trong gió. (Mỗi lần tôi kể tới đây, đám bạn tôi lại rụt đầu, le lưỡi: "Ghê quá, ngửi mùi vậy có ghiền không?") Đối diện chỗ tôi ở là một quán cà phê tên Grasshopper cao đến mấy tầng, buổi tối đèn màu xanh châu chấu thắp sáng rực soi bóng xuống con kênh nước chảy loang loáng. Khi gặp cô bạn người Hà Lan lái xe tận Ultrech lên Amsterdam dẫn chúng tôi đi chơi, tôi đòi qua đó uống cà phê, cô cười: "Gan quá ha? Biết trong đó tụi nó làm gì không?" rồi đưa hai ngón tay trước miệng làm hiệu như đang "phê" thuốc. Khi được hỏi có hút không, cô bảo: "Hồi trẻ ở đây ai chẳng thử, phần lớn thấy chẳng có gì hay ho nên thôi. Thông thường cái gì cấm đoán người ta mới thích, với lại còn tùy ý thức mỗi người mà", rất thản nhiên như được hỏi có thích chơi bóng bàn không vậy.

Bởi không có gì hay ho nên cô quyết định đưa chúng tôi đến một bruine kroeg (tiếng Hà Lan nghĩa là quán cà phê nâu, ban đầu tôi cứ tưởng đây mới là loại hình cà phê như đã đề cập ở trên, vì tên gọi dễ liên tưởng đến... nàng tiên nâu, nhưng không phải). Đó là một trưa hè nóng gần 38 độ C, dân tình khoái chí đổ hết ra đường phơi nắng tận hưởng cái nóng phương Bắc hiếm hoi. Những chiếc bàn kê bên ngoài, dọc theo bờ kênh của quán cà phê nâu chúng tôi đến đã chật ních, nhưng để thật sự hiểu được hết chữ "gezellig" mà người địa phương rất thích dùng, nghĩa đại loại là ấm áp, thân mật, vui vẻ..., bạn nên ngồi bên trong. Những bruine kroeg ở Amsterdam đã có tuổi đời vài trăm năm, với cách trang trí như trong những chiếc tàu thủy xưa, xà nhà nặng trĩu, ván lót sàn và bàn ghế gỗ sẫm màu, tên gọi của nó có lẽ bắt nguồn từ những bức tường ám khói thuốc lá nâu qua thời gian, dưới sàn có cả cát biển và trải thảm Ba Tư để lau cà phê hay bia bị tràn. Trong quán chúng tôi đến có cả một cây kèn khổng lồ kiểu xưa để trong góc. Cà phê Hà Lan không đặc sắc lắm nên chúng tôi, cũng như hầu hết những người vào bruine kroeg, mặc dù gọi là "đi uống cà phê" nhưng lại chọn bia, vốn là đặc sản ở đây.

Mãi đến khi tới Stockholm, tôi mới tự nghiệm ra một chân lý là quốc gia nào uống nhiều bia như Anh, Scotland, Đức, Bỉ, Hà Lan... sẽ không uống nhiều cà phê và ngược lại. Bởi vậy, không ngạc nhiên chút nào khi biết ở Thụy Điển, nơi bia bị đánh thuế rất nặng và đắt gấp bốn, năm lần những nước châu Âu khác, cà phê là một phần không thể tách rời cuộc sống. Ở Thụy Điển có một từ rất phổ biến, fika, nghĩa là đi uống cà phê, thoát khỏi những bận rộn thường ngày của cuộc sống, gặp gỡ bạn bè cũ, làm quen bạn mới, tán gẫu... Fika gần như một thứ tôn giáo ở đây, người ta có thể fika sáng, trưa, chiều, tối, trong những Kafekoppen ấm cúng. Sau một ngày quanh quẩn trong thành phố Bắc Âu này, qua khu phố cổ muôn màu Gamla Stan với những con đường đá cuội nhỏ bé chỉ dành cho khách bộ hành, chúng tôi nghỉ chân nơi Stortorget, quảng trường chính của thành phố có đặt nhiều ghế dài và những chậu hoa tươi thơm dìu dịu, có trong rất nhiều tấm ảnh của ban nhạc người Thụy Điển ABBA, nghe mùi hạt cà phê rang từ những quán cà phê dọc quảng trường ngào ngạt trong không gian.

Thụy Điển đắt đỏ nhất trong số những nước tôi từng đi, mỗi lần qua những nước EU khác đều có thể ăn uống thoải mái vì vật giá rẻ hơn ở Anh, nhưng qua Thụy Điển, ông bạn Alastair và tôi phải thực hiện chính sách "thắt lưng buộc bụng". Song mùi cà phê mới pha thơm lừng như níu bước chân làm tôi tự thưởng cho cả hai một chầu trong Sundbergs Konditori, tiệm cà phê và bánh ngọt xưa nhất Stockholm, có từ năm 1785, nhỏ xíu và ấm áp với những ấm samovar bằng đồng đựng đầy cà phê mới pha sóng sánh nóng bỏng, đặt trên bàn thấp cạnh quầy để khách tự rót lấy. Bánh ngọt ở đây quả tuyệt vời. Tôi ăn một chiếc bánh không biết tên, mềm và dẻo như tan trong miệng, chính giữa có một lớp mứt mỏng vị thanh thanh dễ chịu, trên trải kem mềm và dày làm từ một thứ trái cây ngòn ngọt màu vàng mướt. Cà phê ở đây hơi giống caffè Americano, đựng trong những tách dày và nặng bốc khói nghi ngút, không đậm đặc nhưng đủ độ mịn và đắng để đi kèm với các loại bánh ngọt thơm phức cô phục vụ đang bê ra trên những khay gỗ từ lò nướng bên trong.

Bán đảo Scandinavia vào thu sớm hơn những nơi khác, lá vàng xào xạc rụng đầy những công viên và trời đã lạnh hơn nhiều. Mặc dù vậy, những quán cà phê Stockholm vẫn kê bàn ghế ra vỉa hè cho dân tình ngồi "fika", và vì trời lạnh nên quán nào cũng để sẵn... mền cho khách quấn nếu chọn ngồi ngoài. Những chiếc mền cũng là một phần trang trí của quán, được mua thành bộ có màu sắc hợp với bàn ghế và màu sơn tường, đặt cạnh ghế ngồi. Thật buồn cười khi thấy mọi người uống cà phê kiểu alfresco, nhưng không đeo kiếng đen trong cái nắng chói chang mà vừa ngồi quấn mình thu lu trong mền vừa nhấm nháp cà phê nóng hổi, thỉnh thoảng lại xuýt xoa co ro vì cơn gió buốt giá từ mặt hồ Malaren thổi tới.

Chỉ cách Thụy Điển vài tiếng đồng hồ bay nhưng Hy Lạp là một thế giới khác hẳn, với nắng vàng biển xanh và cái nóng Địa Trung Hải làm người ta uể oải, chỉ muốn... đi uống cà phê. (Quả vậy, dù trời nóng hay lạnh dân châu Âu cũng kiếm cớ uống thứ thức uống dễ ghiền này). Để phù hợp với khí hậu ở đây, đã có frappe, món cà phê đá đặc trưng Hy Lạp không kém bánh pita kẹp thịt nướng hay yaourt ăn với mật o ng. Trên khắp đất nước khi xưa đầy ắp những chuyện thần thoại này, ngày nay đâu đâu cũng thấy những quán cà phê (kafeneio) đầy khách uống frappe: Từ thủ đô Athens đông đúc ồn ào không kém Sài Gòn, nơi khi đi bộ trên vỉa hè chật hẹp bạn phải vừa trông chừng luồng xe cộ đi loạn xạ trên lòng đường sát bên và xe hơi đậu không theo trật tự, vừa tránh những bộ bàn ghế kê bên ngoài quán; đến những hòn đảo vắng vẻ với những tòa nhà sơn trắng mát mắt và gió biển mang theo vị muối mằn mặn. Cách làm frappe khá đơn giản, chỉ cần Nescafe, nước lọc, đá, đường, cho vào đồ trộn cocktail xốc mạnh trong vòng nửa phút, rót vào ly để đá kèm uống hút là bạn đã có thứ thức uống dễ chịu đầy bọt li ti thơm và mát lạnh làm dịu đi cái nóng mùa hè Địa Trung Hải. Nói về khoản ngồi dầm dề ở quán cà phê, người Pháp hay người Việt ắt hẳn thua xa người ở đây. Bất cứ lúc nào trong ngày, bạn cũng có thể thấy người địa phương ngồi quán, từ những quán cà phê lớn sang trọng thắp đèn thủy tinh vàng lóng lánh đến những quán tạm bợ với vài bộ bàn ghế lỏng chỏng, nhiều nhất vẫn là những ông già vừa uống nước vừa đánh cờ. Sách du lịch Fodor nói: Ngôi nhà là nơi trú ngụ của trái tim, nhưng với phần lớn người Hy Lạp, quán cà phê mới là nơi trú ngụ của trái tim, nhà chỉ là nơi... về ngủ.

Phần lớn thời gian hai tuần ở Hy Lạp, tôi ở với gia đình bạn tôi trên đảo Evia, hòn đảo vắng vẻ không có khách du lịch cách Athens hai giờ vừa đi phà vừa lái xe. Ngày cuối cùng trước khi về, chúng tôi sang chào gia đình hàng xóm và được thưởng thức món cà phê Hy Lạp (Greek coffee) tuyệt vời. Trong bất cứ một ngôi làng nào trên đất nước hiếu khách đầy nắng và gió biển, đây cũng là thức uống "làm đầu câu chuyện" mang ra mời bạn đến nhà. Nhưng nếu cà phê phin Việt Nam làm bạn "xây xẩm" thì nên dè dặt khi thử thứ cà phê đậm đặc gấp nhiều lần này, được nấu sôi trong ấm bằng đồng có tay cầm dài và miệng rộng, gọi là ấm ibrik. Bà chủ nhà đứng tuổi rắc vào bột cà phê xay nhuyễn mịn một ít hạt gia vị có mùi hơi giống hoa hồi, rồi cho nước vào nấu sôi trong ấm ibrik đến ba dạo trước khi rót vào tách. Những chiếc bánh quy giòn bà mới nướng làm cân bằng vị đắng và tăng lên vị thơm có hậu ngọt của Greek coffee làm chúng tôi nhấm nháp hoài không chán, khi bên ngoài mặt trời đỏ rực bắt đầu lặn xuống biển và gió đại dương thổi lao xao những cây ôliu xanh rờn ngoài sân.

Và đến buổi trưa nọ tình cờ theo chị đi bộ trên con đường giày dép gần chợ Bến Thành, quầy cà phê bên hông chợ với những chiếc ghế nhựa thấp lè tè có lẽ sẽ khuất trong những tấp nập đường phố không để lại chút ấn tượng gì nếu người bán không dùng muỗng khuấy đá, cà phê và sữa đặc trong ly lên với một âm thanh rồn rột vui tai. Và nhất là cái mùi quen thuộc ấy, mùi cà phê phin nhỏ từng giọt mới pha, nóng và thơm, sực nức không gian bụi bặm ồn ào làm tôi đứng nhìn sững, vừa nhìn vừa nuốt nước miếng. Mùi thơm quyến rũ ấy làm tôi nhớ những ngày học cấp hai theo mẹ đi chợ uống cà phê sữa đá, hay khi lang thang ở châu Âu, bên ngoài tuyết rơi lạnh cóng nhưng vừa bước vào quán hai má đã nóng rực lên... Những ngày đi uống cà phê ấy, "ngỡ đã xa xăm bỗng về quá thênh thang..."


- Ngô Thị Giáng Uyên - Bánh mỳ thơm, cà phê đắng -


Trang 1 trong tổng số 6 trang.

Các tin mới nhất

Nhiều người đọc

Sách mới xuất bản

Thống kê

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterHôm nay2863
mod_vvisit_counterHôm qua4973
mod_vvisit_counterTất cả4525874

20 169
,
Hôm nay:27 - 3 - 2017
Hiện có 253 khách 1 thành viên online

Đăng ký tin thư

Tên:
Email: